BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Yerel dağıtım haberleşme tesisatı, Yerel dağıtım haberleşme tesisatı kabloları, Yerel dağıtım haberleşme şebekesi bağlantıları, Yerel dağıtım haberleşme tesisatı elemanları

Yerel dağıtım haberleşme tesisatı

YEREL DAĞITIM ŞEBEKESİNİN TANITIMI

Telekomünikasyon hizmetlerine ilişkin olarak son dönemde yerel dağıtım şebekelerinin önemi hayli artmıştır. Düne kadar sadece ses iletiminin sağlanmasındaki bir araç olan bu yapı günümüzde genişband teknolojilerinin hızlı gelişimiyle “bakır kabloyu altına dönüştürdüğü” iddiası noktasına gelmiştir.

Bu bölümde “yerel dağıtım şebekesi” kavramının tanımı yapılarak, yerel dağıtım şebekeleri üzerinden verilen hizmetler, yerel dağıtım şebekelerine ilişkin blok diyagram hakkında bilgi verilecektir.

1.1. Tanımı

Bir sabit haberleşme şebekesini genel olarak taşıma şebekesi ve yerel dağıtım şebekesi olarak ikiye ayrılır.

Bu ayrım, şebeke bileşenlerinin ve şebeke üzerinden verilen hizmetlere ilişkin kapasitenin paylaşılması veya doğrudan bir kullanıcıya tahsis edilmesi esasına göre yapılmaktadır.

Yerel dağıtım şebekesi, şebekenin kullanıcının kişisel tesisinden başlayıp ana dağıtım çatısı (ADÇ) üzerinde bulunan repertitör noktasında sonlanan kısmıdır. Taşıma şebekesi ise santraller, nakil(transmisyon) hatları gibi kapasiteye bağımlışebeke bileşenlerden oluşmaktadır.

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

Yerel dağıtım şebekesinin boyutlarını, bir başka ifadeyle, yerel dağıtım şebekesinde kullanılan bileşenlerin miktarını belirleyen unsur kullanıcıların oluşturduğu çağrı trafiğinin hacmi değildir. Şebekenin bu kısmında, her bir kullanıcıya eşit şekilde tahsis edilen ve şebekenin taşıdığı trafikten bağımsız olarak her bir kullanıcının şebeke sonlandırma noktasına kadar götürülen bir fiziki altyapı söz konusudur. Yerel dağıtım şebekesinin boyutlarını belirleyen temel değişken abone sayısı iken taşıma şebekesinde temel değişken taşınan trafiğin miktarıdır. Trafik miktarına ilişkin ölçüm birimi olarak genelde Erlang kullanılır. Erlang bir konuşma kanalının bir saatlik süre boyunca kullanılması ile oluşan trafik miktarını ifade eder.

1.2. Gerekliliği

Günümüzde GSM, direk uydu haberleşmesi ve telsiz sistemlerin dışında kalan haberleşme cihazlarının tamamına yakını yerel dağıtım şebekeleri üzerinden hizmet verir. Evlerimizdeki telefon ve fakslardan, bankamatik cihazlarına kadar tüm ses iletim ve veri hizmetleri yerel dağıtım şebekeleri üzerinden işlevini sürdürür. Durum böyle olunca yerel dağıtım şebekelerinin önemi daha belirgin olur.

Yine günümüzde önemi gittikçe artan genişband teknolojilerinin hızlı gelişimiyle birlikte, yerel dağıtım şebekeleri sadece ses iletimi için kullanılan bir altyapı olmaktan çıkmış, genişband hizmetlerin bakır kablo üzerinden son kullanıcıya ulaştırılması mümkün hale gelmiştir. Genişband, frekans spektrumunun interneti kapsayan ancak bununla sınırlı olmayan hizmetler için yüksek hızda veri iletimini sağlamak amacıyla kullanılan kısmını ifade eder. Ses iletimi amacıyla kullanılan bakır kablo altyapısında DSL teknolojisi ile yüksek hızda veri iletiminin sağlanması ile birlikte, bakır kablo spektrumu ses hizmetleri bandı ve yüksek hızlı veri hizmetleri bandı olarak ikiye ayrılmaktadır.

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

1.2.1. Yerel Dağıtım Şebekelerinin Oluşturan Bakır Kablo Üzerinden Verilen Hizmetler

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

1.3. Blok Şema İle Gösterimi

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

Yerel dağıtım şebekesinin kurulmasında ana dağıtım çatısı, saha dolabı, abone dağıtım kutusu ve sonlandırma şeklinde temel birimlerini belirtebiliriz. Bunun yanında Menholler, kanallar ve kablolarda bu yapı içersinde yer alır.

Ana dağıtım çatısı yerel dağıtım şebekesinin santral binasındaki başlangıç noktasına karşılık gelmektedir. Saha dolabı ise abone ile ana dağıtım çatısı arasındaki ara bağlantı noktasıdır. Ana dağıtım çatısı ile saha dolabı arasındaki kısım prensipal şebeke, saha dolabı ile abone arasındaki kısım yerel(lokal) şebeke olarak isimlendirilmektedir. Sonlandırma ise şebekenin en yakın abone dağıtım kutusundan, abonenin tesisine kadar olan kısmını ifade etmektedir. Modelde yer verilen şebeke yapısının oluşturulmasında ve şebeke bileşenlerinin nitelik ve niceliklerinin belirlenmesinde Türk Telekom standartlarından faydalanılmaktadır.

Bu noktadan itibaren yerel dağıtım şebekelerinin yapısı Resim 1.3 esas alınarak adım adım ayrıntılı olarak incelenecek ilerleyen konularla birlikte de her bir fiziki yapı hakkında temel bilgi verilecektir.

Resim 1.3’e bakıldığında ana dağıtım çatısından saha dolabına kadar olan kısmın prensibal şebeke olduğunu öğrenmiştik. Şekil 1.4’te ise ana dağıtım çatısı ile saha dolaplarının ayrıntılı ilişkisi görülmektedir. Şekil 1.4’ü bir benzetmeyle açıklamak gerekirse kesik çizgilerle tanımlanmış alanın tamamı bir tek ana dağıtım çatısı bulunan bir ilin hudutları olsun.

Bu kabule göre saha dolaplarışehrin her noktasına eşit alanlara ulaşabilecek şekilde dağıtılmıştır. Şebekenin bu kısmı daha öncede bahsedildiği gibi prensibal şebeke olup; prensibal kablolar, sadece ana dağıtım çatısı ile saha dolaplarını birbirine bağlamaktadır.

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

Şekil 1.5’te ise her saha dolabının kapladığı (şebekeyi ulaştırabileceği) alan görülmektedir. Şekil incelendiğinde saha dolabının kapladığı alanın merkezinde olduğu görünür. Çünkü dört alt bölgeye ayrılmış olan saha dolabı kapsama alanının her noktasına yerel şebeke en ekonomik kablo mesafesinde ulaşmalıdır. Bu noktadan itibaren prensibal şebeke son bulmuş, yerel şebeke başlamıştır.

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

Şekil 1.6’da daha önce 4 alt bölgeye ayrılmış saha dolabı alanının alt bölge sınırı ayrıntılı olarak görülmektedir. Burada bahsedilen düğüm noktaları, saha dolabından çıkan çok perli yerel kabloların caddelere dağıtılmak üzere; ana yerel kablodan ayrıldığı noktaları göstermektedir. Örnek olarak saha dolabından bu bölge için 600 perlik yerel kablo kontenjanı ayrılmış olsun. Bu 600 perlik kablo her bir düğüm noktasında 150 per eksilerek 5. düğüm noktasına kadar devam eder.

yerel dağıtım haberleşme tesisatı

Şekil 1.7’ye gelindiğinde bu defa da her bir düğüm noktasının alt düğüm noktalarına nasıl ayrıldığı görülmektedir. Üstteki şekilde her bir düğüm noktası için 150 perlik kontenjanın ayrıldığı örneğini vermiştik. Örneği devam ettirecek olursak; bu cadde için tahsil edilmiş 150 perlik yerel kablonun sokaklara nasıl dağıtılacağı görülür.Yani 150 perlik yerel kablo “a” alt düğüm noktasından başlayıp her bir sokak için kontenjan bırakılarak “d” alt düğüm noktasında son bulur.

yerel haberleşme sistemleri

Son şeklimizde ise alt düğüm noktasından, bu düğümün bulunduğu sokak için ayrılan yerel kablo kontenjanının abone dağıtım kutularına (tevzi) giderek buradan abone ankastresine ulaşması görülmektedir. Burada Menholler sadece bu şekilde gösterilmekle birlikte aslında repertitörden itibaren kablolar çoğunlukla yer altından menhollerle gelir.

yerel haberleşme sistemleri

KABLOLAR

Şehirler arası, santraller arası, saha dolabı ile abone dağıtım kutusu arası, abone dağıtım kutusu ve abone arası çekilen çeşitli özellik ve kapasitedeki kabloların tümüdür.

Bakır kablolu erişim sistemi; repertitör, prensibal kablo, saha dolabı, yerel kablo, abone dağıtım kutusu ve abone kablosu veya dış tesisat teli tesisinden oluşur.

Yerel dağıtım şebekelerinde kullanılmakta olan bakır haberleşme kabloları farklı standart ve yapılarda, kullanım yerine göre üretilmektedir.

2.1. Yerel Dağıtım Şebekelerinde Kullanılan Kablolara Ait Temel Özellikler

Özellikler Açıklamalar

Genel Kablo Yapısı Köpüklü veya solid izoleli, PE kılıflı alüminyum ekranlı (prensibal ve yerel kablolar için) Askı telli veya telsiz, içi tam dolu veya boş,yıldız dörtlü tipinde ve 2-1800 çift kapasitesindeki kablolardır.

Prensibal Güzergâhlarda 1800 çift dahil her türlü kablolar.

Kullanılan Kablo Tipleri Yerel güzergâhlarında genelde KPDF-AP veya KPDF-AP-A tipi kablolar. Kullanılan Kablo Tipleri 600 çifte kadar her türlü kablolar.

Kablo Çekirdek Yapısı Yıldız dörtlü tipindeki 10’lu gruplar ve çekirdek yapısı ilerleyen kısımlardaki şekillerde gösterildiği gibi

Kullanılan İletken Çapları 0,4/ 0,5/ 0,6/ 0,9 mm

İletken Çapına Göre DC 0,4 mm : 280 ohm/km Çevrim Direnç Değerleri 0,5 mm : 180 ohm/km (1km için) 0,6 mm : 125 ohm/km 0,9 mm : 55 ohm/km

İletken Kesitlerine Göre Ses 0,4 mm : 1,79 dB/km Frekansındaki Zayıflama 0,5 mm : 1,36 dB/km Değerleri (1 km için) 0,6 mm : 1,03 dB/km

0,9 mm : 0,62 dB/km

Efektif Kapasite Değerleri 0,4 ve 0,5 mm için : 50 nF/km (1 km için) 0,6 ve 0,9 mm için : 45 nF/km

İzolasyon Direnci Değerleri 0,4 ve 0,5 mm için : > 10.000 Mohm x km (tesis edilmemiş) 0,6 ve 0,9 mm için : > 15.000 Mohm x km

Yeni Tesis Edilmiş Kablo > 100 Mohm İçin İki İletken Arası İzolasyon Direnci Değeri

Tesis Edilmiş Kablo İçin >65dB Yakın Uç Diyafonisi

Abone kablosu yapısı, yukarda belirtilen özelliklerle aynı olup sadece alüminyum ekranı yoktur

Haberleşme Kablolarında Dikkat Edilmesi Gereken Özellikler:

  • Yalıtkanlık (Dielektrik) kayıpları çok az olmalıdır.
  • Özellikle yüksek frekanslarda artma eğilimi gösteren hat zayıflaması az olmalıdır.
  • Rutubete karşı tam koruma sağlamalıdır.
  • Yalıtkanlık dirençleri yüksek olup su sızıntısı durumunda bile değerini kaybetmemeli; bu sayede nakil kalitesi sürekli ve düzenli kalmalıdır.
  • Yalıtkan dış kılıf aşınma ve kimyasal etkilere, mekanik zorlamalara ve titreşimlere karşı dayanıklı olmalıdır.
  • İletkenlerin yalıtkan kılıfları belirli bir koda göre renklendirilip zaman aşımı ve çalışma şartları etkisi ile bozulmamalı; renkler açık ve kesin olarak tanınabilmelidir. Bu sayede eklemelerde kolaylık, hatanın en aza indirilmesi ve zamandan tasarruf sağlanır.
  • Havai kablolar, ortak kılıf içine alınmış askı teliyle birlikte üretildiklerinden, ayrıca askı teli, sargı teli veya başka bir elemana ihtiyaç duyulmaz. Bu bakımdan havai tesislerde büyük kolaylık sağlar.
  • Havai kabloların askı teli kablolara göre hesaplanmış olup plastik kılıf içinde bulunduğundan her türlü dış etkilere karşı korunmuştur.

2.2. Bakır İletken Kablolu Erişim Sistemlerinin Özellikleri

2.2.1. Avantajları

  • Kısa mesafelerde diğer tekniklere göre halen ekonomik olması
  • Bakır kablo ve aksesuarlarının yerli üretiminin yeterince gelişmiş olması
  • Eğitimli personel bulunması
  • Geniş bantlı servislerin verilmesine yönelik xDSL teknolojilerinin kullanımına uygun olması
  • Her abonenin kendi bağımsız devresine sahip olması
  • Kablosuz sistemlere göre daha geniş bant genişliği olması
  • İlave bir teçhizat konulmadan aboneye ulaşılması

2.2.2. Dezavantajları

  • Bakır kablolu yapıda ekonomik nedenlerle santral hizmet hudutları dar tutulmak zorunda olduğundan aynı yerleşim bölgesinde çok santralli yapıya ihtiyaç duyulması
  • Kablo tesisi için daha fazla bir yer altı maliyetine ihtiyaç duyulması
  • Uzun mesafelerde ekonomik olmaması
  • Bakır kablo nakil kapasitesinin sınırlı olması
  • Santralden uzak abonelere yüksek hızlı haberleşme imkânlarının sağlanamaması
  • Tesis süresinin uzun olması
  • İşletme zorluğu

2.3. Çok Perli Haberleşme Kablolarının Genel Yapısı

Bu bölümde Türk Telekom için üretilen çok perli haberleşme kablolarının genel yapısı hakkında bilgi verildikten sonra kabloların diğer teknik özellikleri açıklanacaktır.

• Sembollerin Anlamları

Türk Telekom’un kabloları isimlendirmekte kullandığı semboller ve bunların anlamları aşağıda verilmiştir.

yerel haberleşme tesisatı yerel haberleşme tesisatı yerel haberleşme tesisatı yerel haberleşme tesisatı

• Kullanım Yerleri (KPD-AP)

Yer altına döşenen künkler içerisinde kullanılır. İletken çapı 0,4 ve 0,5 mm olan kablolar kısa mesafe dağıtım şebekelerinde, iletken çapı 0,6 ve 0,9 mm olan kablolar ise uzun mesafeli şebekelerde kullanılır. İletken çapı 0,4 ve 0,5 mm olan kablolar genelde 400 per kapasitesinde üretilirken iletken çapı 0,6 ve 0,9 mm olan kablolar da kapasite değeri ortalama 200 perdir.

  • Yapısı
  • Kullanım Yerleri (KPD-PAP)

Elektrolitik bakır iletken köpüklü PE izolasyon polyester bant her iki tarafı pe filmle

yerel haberleşme tesisatı yerel haberleşme tesisatı

Yer altına döşenen künkler içerisinde kullanılır. Doğrudan doğruya toprağa gömülü döşemeye de imkân sağlayacak biçimde üretilmiştir. İletken çapı 0.4 ve 0.5 mm olan kablolar kısa mesafe dağıtım şebekelerinde, iletken çapı 0.6 ve 0.9 mm olan kablolar ise uzun mesafeli şebekelerde kullanılır. İletken çapı 0,4 ve 0,5 mm olan kablolar genelde 400 per kapasitesinde üretilirken iletken çapı 0,6 ve 0,9 mm olan kablolar da kapasite değeri ortalama 200 perdir.

• Yapısı

Som elektrolitik (tavlı) bakır iletken. Köpüklü PE izolasyon. Nem içermeyen ve yalıtkan özelliği olan bir polyester bant.

Orta ve lineer(doğrusal) alçak yoğunluklu siyah polietilen malzemeden iç kılıf.

Her iki tarafı PE filmle kaplı alüminyum folyo koruyucu.

Orta ve lineer alçak yoğunluklu siyah polietilen malzemeden dış kılıf.

yerel haberleşme tesisatı

• Kullanım Yerleri (KPD-AP-A)

Genellikle şehir dışı ve kırsal alanlarda, direkler arasında havai hatlarda kullanılır. İletken çapı 0,4 ve 0,5 mm olan kablolar kısa mesafe dağıtım şebekelerinde, iletken çapı 0,6 ve 0,9 mm olan kablolar ise uzun mesafeli şebekelerde kullanılır. İletken çapı 0,4 ve 0,5 mm olan kablolar genelde 200 per kapasitesinde üretilirken iletken çapı 0,6 ve 0,9 mm olan kablolar da kapasite değeri ortalama 100 perdir.

• Yapısı

Som elektrolitik ( tavlı ) bakır iletken. Köpüklü PE izolasyon. Nem içermeyen ve yalıtkan özelliği olan bir polyester bant. Her iki tarafı PE filmle kaplı alüminyum folyo koruyucu. galvanizli çelik tel askı halatı orta ve lineer alçak yoğunluklu siyah polietilen malzemeden dış kılıf.

yerel haberleşme tesisatı

2.4. Yerel Dağıtım Şebekelerinde Kullanılan Kabloların Genel Yapısı

yerel haberleşme tesisatı

2.4.1. Yıldız Dörtlü Yapısı

Çok perli kabloların temel birimi, üzeri farklı renklerde izole edilmiş 4 adet bakır iletkenin birbirleriyle bükülmesinden meydana gelen yıldız dörtlüdür. Yıldız dörtlünün, 3 rengi sabit ve 1 rengi de değişkendir.

(Kablonun temel birimi, istenirse yıldız dörtlü yerine 2 adet izolenin bükülmesiyle meydana gelen per de olabilir.)

yerel haberleşme tesisatıyerel haberleşme tesisatı

2.4.2. Grup Yapısı

5 adet yıldız dörtlünün ( veya 10 adet perin ) kendi aralarında bükülmesiyle aşağıdaki şekilde görülen “Grup” yapısı meydana gelir. Burada grup içersindeki dörtlülerin bükülmelerinin sebebi diyafoni etkilerini önlemek içindir.

Grupların her birisinin üzerine, bunları birbirinden ayırt edebilmek amacıyla aşağıdaki tabloda belirtilen renklerde “Tanıtma İpleri ” sarılır.

yerel haberleşme tesisatı yerel haberleşme tesisatı

2.4.3. Paket Yapısı

Paketler genellikle oluşturulacak kablonun durumuna göre 50 perden (25 yıldız dötlüden) veya 100 perden ( 50 yıldız dörtlüden ) meydana gelir. 50 perlik paketler 5adet gruptan, 100 perlik paketler ise 10 adet guruptan elde edilir ve yine her bir paketin üzerine aşağıdaki tabloda belirtilen renklerde ” Tanıtma İpleri ” sarılır.

yerel haberleşme sistemleri yerel haberleşme sistemleri

2.4.4. Çekirdek Yapısı

Kablonun toplam per sayısına göre grup veya paket sayıları aşağıdaki çizimlerde ve tabloda ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir.

yerel haberleşme sistemleri yerel haberleşme sistemleri

Tablo 2.7: Kablo içi paket kat dağılım sırası
Per Sayısı Grup/Paket Sayısı Merkez 1. Kat 2. Kat 3. Kat
10 1 x Grup 1 - - -
20 2 x Grup 2 - - -
30 3 x Grup 3 - - -
40 4 x Grup 4 - - -
50 5 x Grup 5 - - -
70 7 x Grup 1 6 - -
100 10 x Grup 3 7 - -
150 3 x 50 per paket 3 - - -
200 4 x 50 per paket 4 - - -
300 6 x 50 per paket 1 5 - -
400 8 x 50 per paket 2 6 - -
600 6 x 100 per paket 1 5 - -
900 9 x 100 per paket 2 7 - -
1200 12 x 100 per paket 3 9 - -
1500 15 x 100 per paket 1 5 9 -
1800 18 x 100 per paket 1 6 11 -
2100 21 x 100 per paket 2 7 12 -
2400 24 x 100 per paket 3 8 13 -
2700 27 x 100 per paket 3 9 15 -
3000 30 x 100 per paket 4 10 16 -
3300 33 x 100 per paket 1 5 11 16
3600 36 x 100 per paket 1 6 12 17

2.5. Havai ve Yer altı Kablo Seçiminde Per Sayısı -İletken Çapına Bağlı Kapasite Tanımlamaları

yerel haberleşme sistemleri yerel haberleşme sistemleri yerel haberleşme sistemleri

2.6. Prensibal, Yerel Kablolar ve Abone Teli Özellikleri

Bu kısımdan itibaren prensibal ve yerel kabloların sadece tanımı yapılacaktır. Çünkü her iki kablo tipinin arasındaki en önemli fark per sayısıdır. Diğer özellikleri ise zaten kablolar başlığı altında ayrıntılı olarak incelenmiştir.

2.6.1. Prensibal Kablolar ve Özellikleri

Repertitörden saha dolabına yer altından gelen çok perli kabloya verilen addır, başka bir ifadeyle repertitör ile saha dolapları arasındaki irtibatı sağlayan kablolardır. Prensibal kablolar genellikle 1800 per ve üzeri kablolardan seçilir.

2.6.2. Yerel Kablolar ve Özellikleri

Yerel kablo:saha dolabı ile abone dağıtım kutusu arasında kullanılan prensibal kabloya göre daha küçük kapasiteli (per sayısı az) çok perli kabloya denir, başka bir ifadeyle saha dolabı ile abone dağıtım kutuları (tevzi kutuları) arasındaki irtibatı sağlayan kablolardır.

Aşağıda farklı alanlarda kullanılan yerel kablo resimleri görülmektedir.

yerel haberleşme sistemleri yerel haberleşme sistemleri

2.6.3. Abone Teli ve Özellikleri

İç tesisat teli ile abone dağıtım kutusu (tevzi kutusu) arasındaki bağlantıyı sağlayan devredir. Diğer bir ifadeyle abone dağıtım kutusu ile abone ankastresi arasında kullanılan kablodur. Abone kutusunun olmadığı durumlarda abone teli saha dolabına kadar ulaşır. Ender olarak 3 telden oluşan abone teli de mevcuttur; iki tel aktif olarak kullanılırken, üçüncü tel kopma gibi arıza durumlarında yedek bırakılmıştır.

• Özellikleri

  • İletken: 0.8 – 0.9 – veya 1 mm çaplarında sert bakır
  • İzolasyon: Birbirine paralel iki adet sert bakırın üzeri 8 figürü şeklinde polietilen tabakasıyla kaplanır.

yerel haberleşme sistemleri

Resim 2.14: Abone teli
Elektriksel Özellikler İletken Çapı mm
0.8 0.9 1.0
İletken Direnci (20 C0 max) ohm 36.78 ohm/km 28.96 ohm/km 23.39 ohm/km
Yalıtkanlık Direnci (Mega ohm*km) 1000 V DC 10000 Megaohm*km
Yalıtkanlık Dayanım Testi AC Voltaj 3 dakika İletkenler Arası 4000 V

Tablo 2.11: Abone teli teknik özellikleri

2.7. Yerel Dağıtım Şebekesi Sembol ve İşaretleri

Yerel dağıtım şebekelerinde proje hazırlanırken dikkat edilmesi gereken önemli hususlar vardır. Örneğin mevcut olan ve halen kullanılmakta olan bir yerel dağıtım şebekesine ait altyapıda artan talebe dayalı ek ihtiyaçlar söz konusu olabilir. Bu durumda ek ihtiyaç altyapısı için yeni bir proje hazırlanması gerekir. Yeni düzenlemeler için çizilen projede mevcut şebeke ile teklif edilen şebeke için farklı semboller kullanılmalıdır. Böylece şebekenin zaten var olan durumu ile yapılması gereken işler birbirinden kolayca ayırt edilmiş olur. Bu çerçevede yerel dağıtım şebekelerinde kullanılan her bir sembol için; mevcut şebeke için ayrı, teklif edilen şebeke için ayrı sembol kullanılmaktadır.

• Yerel Dağıtım Şebekesinde Kullanılan Semboller

Mevcut olan şebekeyle ilgili bütün semboller 0,35 mm kalınlığında, teklif edilen şebekeyle ilgili bütün semboller 0,70 mm kalınlığında çizilir.

Kablo Mevcut yer altı kablo
Teklif edilen yer altı kablo
Mevcut havai kablo
Saha Dolabı Teklif edilen havai kablo

yerel haberleşme sistemleri

Mevcut saha dolabı Mevcut direk tipi saha dolabı

yerel haberleşme sistemleri

Teklif saha dolabı Teklif direk tipi saha dolabı

yerel haberleşme sistemleri Planlanan saha dolabı

yerel haberleşme sistemleri . Planlanan direk tipi saha

dolabı

• Menhol

yerel haberleşme sistemleri

Mevcut menhol Teklif menhol

Menholler kanal üzerinde bulunan, dağıtım ve yönlendirmenin düzenlendiği noktalardır.

• Santral

yerel haberleşme sistemleri

Mevcut santral Teklif santral

• Terminal Kutusu

yerel haberleşme sistemleri

Duvarda terminal kutusu Bina içinde terminal kutusu

• Direk

yerel haberleşme sistemleri

Direk İkiz direk

yerel haberleşme sistemleri

Eklemeli yükseltme direği (4m+9m) Terminal direği

yerel haberleşme sistemleri

İkili lenteli direk Dörtlü lenteli direk

Tablo 2.12: Türk Telekom planlarında kullanılan sembol ve işaretler

KABLO İRTİBATLANDIRMA ELEMANLARI

3.1. Kablo İrtibatlandırma Elemanlarının Yapıları ve Özellikleri

3.1.1. Kroşeler

Boru ve parçalarının kullanılacakları yere tespitleri için kullanılan kelepçe, çengel gibi gereçlerdir.

yerel haberleşme tesisatı

Resim 3.1

Boruları sabitlemek için kullanılan kroşelerin çapı; hangi boruyu sabitleyeceksek onun çapına göre olmalıdır.

3.1.2. Borular

Haberleşme tesisatında iletkenlerin kullanıldığı kablo güzergâhı genelde yer altından taşınır. Bunun sebeplerini, iletim hattının güvenliği ve çevre düzeni olarak kısaca özetleyebiliriz.

Burada kabloların yer altından taşınması sırasında döşenen tesisin ömrü çok önemlidir. Çünkü yer altı tesisi zor ve pahalı bir işlemdir. Yüksek maliyet isteyen yer altı kablo döşemesinin uzun ömürlü olması için kablolar borular içersinden taşınır.

3.1.2.1. HDPE ve PVC Borular

Haberleşme tesisatında kullanılan çift cidarlı HDPE/PVC borular, maşonla birleştirmeli tipte olmalıdır. Birleştirme işlemi için uygun kesitte conta kullanılmalıdır.

  • Boru uçları, boru eksenine dik olarak kesilmiş olmalı, boruda; kabarıklık, boşluk bulunmamalı, doku homojen olmalıdır
  • Boruların ve birleştirme maşonlarının iç ve dış yüzeyleri pürüzsüz olmalı, borularda keskin kenar ve çapak gibi kusurlar bulunmamalı.

yerel haberleşme tesisatı

PVC borular contalı ve geçmeli muflu olarak kullanılmakta olup ölçüleri şekildeki gibidir.

yerel haberleşme tesisatı

3.1.2.2. PVC boruların Kullanım Yerleri

  • Oynak zeminler
  • Bataklıklar
  • Foseptik geçişleri
  • Köprü geçişleri
  • Fiderler
  • Çok sert kaya zemin ve benzeri yerler
  • Taban suyunun yüksek olduğu zeminler
  • Asite ortamlar
  • Ana cadde, tretuvar vb.

TİPİK BİNA İÇİ TELEFON KABLOSU VE PVC BORU ÇAPLARI

Tablo 3.1: Bina içi telefon kablolarında kullanılan PVC borular NOT:1×0.5 elektrolitik bakır toprak teli göstermektedir.
İLETKEN ÇİFT ADEDİ VE ÇAPI (mm) KABLOLARIN NOMİNAL DIŞ ÇAPI (mm) PVC BORU ÇAPLARI(mm)
2x2x0.5+1×0.5 5.0 14
3x2x0.5+1×0.5 5.5 14
4x2x0.5+1×0.5 6.5 14
6x2x0.5+1×0.5 7.5 16
10x2x0.5+1×0.5 8.0 18
15x2x0.5+1×0.5 9.5 25
20x2x0.5+1×0.5 10.0 25
30x2x0.5+1×0.5 12.0 25
50x2x0.5+1×0.5 15.0 32
100x2x0.5+1×0.5 21.0 50

3.1.2.3. Göz Çoklayıcı PE Borular

Yer altışebekelerinde mevcut sıkışık Güzergâhlarda göz sayısını artırmak ve bir gözden birden fazla kablonun çekilmesine imkân sağlamak üzere kullanılır. Göz çoklayıcılar PE (polietilen) malzemeden olup Türk Telekom şebekelerinde en çok 2’li ve 3’lü kullanımı yaygındır.

Resim 3.4: Üçlü göz çoklayıcı yerel haberleşme tesisatı Resim 3.5: İkili göz çoklayıcı

yerel haberleşme tesisatı

EK YAPMA ELEMANLARI ARAÇ VE GEREÇLERİ

4.1. Terminal Bloğu

Telefon kablolarının kat, ara ve bina ana giriş terminal kutularında irtibatlarının düzenli bir biçimde yapılabilmesi için kullanılan bağlantı elemanıdır. Terminal blokları Türk Telekom tesisatlarında kesmeli tip modüllerden oluşur.

Terminal bloğu 10 adet kesmeli ya da kesmesiz modülün bir araya gelip oluşturdukları 100 per kapasiteli bölümlere verilen isimdir. Aşağıdaki şekilde görülen 1200’lük saha dolabında toplam 12 adet terminal bloğu bulunur. Çünkü toplam 12 adet 100’lük terminal blokları vardır. Bu blokların 100’lük olmasının sebebi 10 adet 10 perlik modüllerin birleşmesiyle oluşmuş olmasındandır.

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2. Saha Dolabı

Prensibal ve yerel kabloların birbirine irtibatlandırılmasını sağlayan bağlantı dolabıdır.

Yerel dağıtım şebekesinin ana dağıtım çatısından başlayan “prensipal şebeke” kısmı saha dolabında sonlanmaktadır.

haberleşme kabloları ek yapmak

Bir ana dağıtım çatısının kaç saha dolabına bağlantısı olacağı, dolayısıyla ortalama santral alanının kaç saha dolabı alanına bölüneceğini bulmak amacıyla prensipal şebeke kablosunun taşıyabileceği maksimum hat sayısını ifade eden “prensipal kablo kapasitesi” değişkeni kullanılmaktadır

Yerel dağıtım şebekelerinde 1200 çift kapasiteli (tek yönlü), 2400 çift kapasiteli (çift yönlü) saha dolapları ve 600 çift kapasiteli direk tipi saha dolapları kullanılır.

haberleşme kabloları ek yapmak

Saha dolabının tek yönlü (1200’ lük) veya çift yönlü (2400’ lük) kullanımına göre taralı olan terminaller ileride olabilecek tahmin dışı prensibal veya yerel ilavelerinde kullanılabilmek üzere boş bırakılır. Bu terminaller yerel olarak kullanılacağı taktirde hizalarındaki harflerle isimlendirilir

haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmak

Saha dolaplarında 300 çiftlik modül bağlantı çatıları bulunur. 1200’lük saha dolaplarında 4 adet, 2400’lük saha dolaplarında 8 adet modül bağlantı çatısı bulunur. Saha dolabındaki terminasyon işleminde prensibal yönünde kesmeli, yerel tarafında kesmesiz 10 çiftlik modüller kullanılır.

Saha dolabında termine edilen (prensibal-yerel) kablolar için ayrıca kuyruk kablo (iletken ucuna daha küçük kesitli başka bir iletken ekleme) kullanılmamalı, iletkenin kesitine uygun bağlantı modülü kullanılmalıdır.

Şebeke bakım işletme ve abone tesis hizmetlerinin daha hızlı bir şekilde yapılabilmesi için her saha dolabının iç kısmına; o saha dolabına bağlı yerellerin hangi yönde olduğu, adresi ve saha dolabıyla bağlantılı olan kutuların yerlerini gösteren bir kroki konulur.

Dolaplara konulan kesmeli kesmesiz tip modüllere iletken irtibatışu şekilde yapılır: Kablo, geliş yönü itibariyle saha dolabına geliş istikametindeki delikten girip dış kılıfı sıyrıldıktan sonra kablo ekranı çatıya bağlanır. 10’ luk gruplara ayrılarak bağlantıya en üst gruptan başlanarak irtibatlandırma yapılır. 10’ luk iletken demeti iletken koduna göre modülün üst tarafındaki yuvalarına, camper telleri ise modüllerin alt yüzeyindeki kontaklara krone bıçağı ile irtibatlandırılır.

haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmak

Direk tipi saha dolapları ise kırsal alan haberleşmesi kapsamında merkezi bir santralin yerel şebekesi içerisine alınacak yerleşim yerlerinde esnekliğin sağlanması amacıyla direk üzerine monte edilerek kullanılır. Direk tipi saha dolabının içersinde iki adet 400 çiftlik modül bağlantı çatıları bulunur.

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.1. Terminal Kutusu

4.2.1.1. Ara Terminal Kutusu

Birden fazla kata hizmet eden kapaklı terminal kutusudur.

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.1.2. Kat Terminal Kutusu

Kat telefon terminallerinin monte edildiği kapaklı kutudur.

4.2.1.2.1. Kat ve Ara Terminal Kutuları Özellikleri

haberleşme kabloları ek yapmak

  • Kat ve ara terminal kutuları, ihtiyaç olması durumunda yani her bir katta 10 adetten fazla telefon hattı varsa kat terminal kutusu kullanılması tavsiye edilir. Ayrıca yeterli korumayı sağlayabilecek bir malzemeden yapılır. Kabloları termine etmek için genellikle kesmeli tip modüller kullanılır.
  • Kat ve ara terminal kutuları, katlarda çalışmaya uygun yerlerde, nemli ve kuvvetli akım tesisatından uzakta monte edilmelidir.
  • Kat ve ara terminal kutuları zorunlu olarak nemli yerlere tesis edilecek ise nem sızdırmayacak şekilde sıva üstü etanj malzeme kullanılır.

4.2.1.3. Bina Ana Giriş Terminal Kutusu

Bina ana giriş terminalinin monte edildiği kapaklı kutudur. Bu kutular yeterli korumayı sağlayacak bir malzemeden yapılır.

haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.1.3.1. Bina Ana Giriş Terminal Kutuları Özellikleri

haberleşme kabloları ek yapmak

  • Bina ana giriş terminal kutuları, yeterli korumayı sağlayabilecek bir malzemeden yapılır. Projeye uygun kapasitede telefon irtibatını karşılayacak kadar modül kullanılır ve bu modüller terminal kutusuna monte edilir.
  • Bina ana giriş terminal kutusu, çok katlı binalarda her an giriş ve çıkışı mümkün olan nemsiz, aydınlık, kuvvetli akım tesisatından uzakta bina içinde bir duvara tesis edilmelidir.
  • Bina ana giriş terminal kutusu tek kutu olacak şekilde monte edilir. Kutu gömme tipte ve kilit düzenine ve topraklama irtibat yerine sahip olmalıdır.
  • Bina ana giriş kutularının içinde abone bağlantılarını gösteren şema bulundurulmalıdır.
  • Bu kutuların sorumluluğu Türk Telekom’ a aittir.

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.2. Bağlantı Elemanı (Konnektör)

Ek kutularının içersinde, abone kablosu ile dış tesisat teli ve bina içinde dış tesisat teli ile iç tesisat telinin per (çift) olarak eklenmesinde kullanılan elemandır.

haberleşme kabloları ek yapmak

Konnektör ile ek yaparken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir. 1-Eklenecek tellerin uçları eşit uzunlukta olacak şekilde kesilir.

haberleşme kabloları ek yapmakhaberleşme kabloları ek yapmak

2-Dış tesisat teli, iç tesisat teli iletken uçlarını birbirinden yaklaşık 4 cm’lik bir uzunluk olacak şekilde izolasyon köprüsünden ayrılır.

haberleşme kabloları ek yapmak

3-Tel uçları konnektörün (A) ucundan sonuna kadar sürülür (izolasyonu sıyrılmadan).

haberleşme kabloları ek yapmak

4-Konnektörün (A) ucundan sürülen teller ve konnektör bir elle tutularak, diğer tel uçları konnektörün (B) ucundan sonuna kadar sürülür (izolasyon sıyrılmadan).

haberleşme kabloları ek yapmak

5-Konnektörün girişlerine ( A ve B), iletken uçlarını yerleştirdikten sonra, konnektör kapağını baş parmak uçlarıyla “tık” sesini duyana kadar bastırarak ön sıkıştırma tamamlanır. 6-Tel uçları yerleştirilmiş konnektörü, E-9BM konnektör pensesinin ağzına yerleştirerek tam sıkıştırma işlemi uygulanır.

7-Ekleme işleminin tamamlanmasının ardından telleri çekerek ek kontrolü yapılır.

haberleşme kabloları ek yapmakhaberleşme kabloları ek yapmak

4.2.3. Ek Yapma Araç-Gereçlerinin Yapı, Özellik ve Çeşitleri

4.2.3.1. Terminal (Modül) İrtibatlama Aleti

Kesmeli ve kesmesiz modüllere iletkenleri bağlamak için şekilde resmi görülen krone bıçağı kullanılır.

haberleşme kabloları ek yapmak

Teller modül üzerinde mevcut yuvalara yerleştirilerek, İrtibatlama aleti (krone bıçağı) yardımıyla modül yüzeyine dik konumda en az iki kez ittirilmek suretiyle bağlantı yapılır. Bu esnada bağlantının kusursuz ve modülün herhangi bir zorlamaya maruz kalmaması için, irtibatlama aletinin yönünün modül yüzeyine tam dik konumda ittirme yapılarak bağlantının gerçekleştirilmesi tercih sebebi olmalıdır.

haberleşme kabloları ek yapmak

Kesmeli tip modüllerde hat bağlantısını kesmek için resimde görülen aparatlar kullanılır ve modülün ayırmak istediğimiz per bağlantısına şekildeki gibi irtibatlandırılır.

haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.3.2. Kesmeli Tip Modül

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.3.2.1. Genel Özellikleri

Terminal modülleri vidasız, lehimsiz, kendinden yalıtkan sıyırmalı sıkıştırmalı bağlantı tekniğine uygun olarak üretilen bağlantı elemanlarıdır. Fiziki yapıları hemen hemen birbirinin aynı olup kontak yapıları farklılık gösterir. Temel olarak iki değişik tipte üretilmektedir, Şekilleri verilen modüller kesmeli sıkıştırmalı tip modüller olup, hatlarda örneğin bir arıza olması durumunda, abonenin kendi isteğiyle veya geçici olarak hattını kapattırmak istediği durumlarda veya hat kontrol ve muayenesinin gerektiği durumlarda modüllerde var olan per bağlantılarının koparılması yerine resim 4.37’de de görülebilen renkli aparatların soketlere sıkıştırılıp kontakları açmasıyla hiçbir bağlantıyı koparmadan geçici süreyle hatların birbirine göre bağlantısı kesilmektedir.

haberleşme kabloları ek yapmak haberleşme kabloları ek yapmakhaberleşme kabloları ek yapmak

4.2.3.3. Sıkıştırmalı (Kesmesiz) Tip Modül

haberleşme kabloları ek yapmak

4.2.3.3.1. Genel Özellikleri

Şekilleri verilen modüller Kesmesiz Sıkıştırmalı tip modüller olup, hatların birbirine göre, bağlantılarının kesilmesine olanak tanımayan yekpare kontak elemanı kullanılarak üretilen modüllerdir. Bu modüllerde öncelikli olarak hatların birbirine bağlanması esas alındığından modül üzerine tatbik edilecek herhangi bir tertibat ile hatların ayrılmasına yönelik bir uygulama bulunmamaktadır.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

Kontak elemanları fosfor bronz malzemeden imal edilmiş olup, en az 5 mikron gümüş kaplanmıştır. Kaplama malzemesi olarak gümüş seçilmesindeki amaç, oksitlenme neticesinde meydana gelebilecek gümüş oksidin, elektriksel iletkenlik özelliği bakımından saf gümüş ile bir fark oluşturmamasındandır.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

Modüller, “Modül Çatısı” adı da verilen bağlantı kaidelerine, iki yan taraflarında mevcut bulunan yuvalarının geçirilmesi suretiyle monte edilir. Modül çatısı ve modül alt yüzeyi arasındaki mesafe, bağlantı kablolarının serbest geçişi için uygun ölçülerde üretilmiş olmakla birlikte, artan bağlantı çifti sayısı sebebiyle ihtiyaç duyulabilecek daha geniş mesafeler için, bağlantı kapasitesi arttıkça yükselen ölçülerde üretilen modül çatıları da mevcuttur.

4.2.3.4. Terminasyon Sistemi

Kullanılan Terminasyon Lehimsiz, vidasız ve sarmasız tip (IDC) tekniğinde terminasyon tekniği yapılır.

Kullanılan Modül Tipleri Üç cins modül kullanılır. a-10 perlik kesmeli ve korumalı b-10 perlik kesmesiz c-Harici tesisat teline uygun 10 perlik kesmeli tip

Kullanım Yerleri Repertitörlerde 10’luk kesmeli ve korumalı tip terminasyon modülleri kullanılır. Saha dolaplarındaki prensibal kablolarda kesmeli tip, yerel kablolarda ise kesmesiz tip modül kullanılır. Dahili dağıtım kutularında 10’luk kesmeli tip, harici dağıtım kutularında 10’luk dış tesisat teline uygun kesmeli tip modül kullanılır.

Kullanılan Alet ve Aksesuar İletkenlerin modüllere irtibatı özel bir irtibatlama aleti olan krone bıçağı kullanılarak yapılır. Modül ile birlikte kullanılan aksesuarlar Test Kordonu : Modülün her iki tarafını aynı anda test etmek için kullanılır. Kesme Fişi : Modülün iletken devamlılığını geçici olarak kesmek için kullanılır. İşaretleme Fişi: Modül üzerindeki herhangi bir devreyi işaretlemek için kullanılır.

Koruma Sistemi 10’luk kesmeli tip modüllerde tek tek devre veya 10 devrenin tamamını yüksek gerilim ve kaçak akımlara karşı korumak için kullanılır.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

Bunların dışında 300 per ve üzerindeki kapasiteye sahip kablolar için farklı bir terminasyon şekli kullanılır.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

Burada kullanılan modüller 0,4–0,6 mm çaplı, 25 çift iletkeni aynı anda ekleyebilecek kapasitededir.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

Bu modüller; alt parça, üst parça ve gövde olmak üzere üç parçadan oluşur ve ekleme işlemi için özel ek seti kullanılır.

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolarhaberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

haberleşme sistemlerinde kullanılan kablolar

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik