BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
WAP, Kablosuz Uygulama Protokolü (WAP), WAP’ın Gelişimi, WAP Nedir, WAP Yapısı, WAP Modeli, WAP Programlama Modeli, WAP Program Modelinin Çalışma Prensibi, WAP Ağının Çalışma Esası

WAP

Kablosuz Uygulama Protokolü (WAP)

2.4.1. WAP’ın Gelişimi

WAP (Wireless Aplication Protocol–Kablosuz Ağ protokolü), Internet içeriğini ve servislerini hareketli telefonlara ve kablosuz aygıtlara ulaştıran küresel bir standarttır.

Kablosuz uygulama protokolü, kablosuz iletişim ile ilgilenen şirketlerin birleşerek WAP forumu meydana getirmeleriyle oluşmuştur. Bu forum grubunun kurulması ile kablosuz mobil bir ortamda herkesin serbestçe bilgi transferi sağlaması ve uygulama geliştirmesi amaçlanmıştır. Gelişmekte olan internet protokolleri bu yönde de geliştirilerek internet ve WWW tabanlı olarak tasarlanmıştır. Böylece küresel bir kablosuz ağ protokolü olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda WAP, internet ve mobil protokollerinin bir kesişimi olarak da tanımlanabilir.

WAP Forum, 26 Haziran 1997 yılında Ericsson, Motorola, Nokia ve Unvired Planet (şimdiki adı Openwave Systems )’in bir araya gelerek WAP standartlarını belirlemek için oluşturdukları ve bünyesinde, altyapı sağlayıcıları, yazılım firmaları ve içerik sağlayıcılarını da barındıran bir endüstri konsorsiyumudur. Amacı, kablosuz erişimin gelişime açık olması ve taşıyıcı, satıcı ve ağ teknolojisinden bağımsız olmasını sağlamaktır.

2.4.2. WAP Nedir?

WAP, İnternet içeriğini ve servislerini hareketli telefonlara ve kablosuz aygıtlara ulaştıran küresel bir standarttır. WAP’ın bant genişliği kısıtlı cep telefonlarına WEB içeriği sunma konusundaki çözümü, aygıtlar, sunucular, diller ve protokolleri kaynaştıran tam bir çözümdür. WAP bir servis veya ürün değildir. WAP, uygulama ve taşıma (dağıtma) standardıdır.

WAP standardı, İnternet içeriğini HTML’e yakın bir standart yöntemle WAP uyumlu aygıtlara ulaştırır. Buradaki sorun HTML’in küçük ekranlı aygıtlara pek çok veriyi beraberinde getirmesidir. Bu sebeple WAP yeni bir format tanımlamıştır. WML (Wireless Markup Language-Kablosuz İletişim İçin İşaretleme Dili)’in tasarlanmasındaki amaç hızlı ve verimli içerik dağıtımıdır.

WAP, cep telefonları, PDA’lar, el bilgisayarları ve hatta geleceğin yeni nesil kablosuz aygıtlarında çalışabilecek şekilde tasarlanmış ve aygıt bağımsızlığı konusunda büyük bir başarıya ulaşmıştır. Bu başarının temelinde yatan; her aygıtın WAP destekli olabilmesi için neler yapması gerektiğinin Kablosuz Uygulama Ortamı (WAE-Wireless Application Environment)’ nda tanımlanmış olmasıdır.

Tüm bunların yanı sıra WAP, GSM, GPRS, TDMA ( Time Division Multiple Access), CDMA (Code Division Multiple Access) veya yeni geliştirilmiş ikinci nesil (2.5 G) ve üçüncü nesil (3G) global ağların hepsinde çalışabilir. Daha önemlisi WAP devre ve paket anahtarlamalı ağların herhangi birinde de çalışabilir. WAP’ın esnekliği altyapısının çeşitli ağ protokollerinin üzerine kurulmuş olmasından kaynaklanmaktadır.

2.4.3. WAP Yapısı

WAP’ın tarifi Nisan 1998’de yayınlanmıştır. Bu ilk tarif WAP’ın aygıtlar, sunucular, protokoller ve diller olmak üzere tüm yönlerini kapsayan 30’un üzerinde tanımını içermektedir. WAP, WEB içeriğini dağıtmak için kendi yapısınışu sebeplerden dolayı geliştirmiştir;

  • Aygıt kısıtlamaları: Daha küçük pil, daha rahat taşınabilir aygıt ihtiyacı, WAP içerik dağıtımı enerji tüketimini küçültmek ve kablosuz bağlantının ömrünü uzun tutmak için planlanmıştır.
  • HTTP: Gereksiz bilgiler ve genellikle çokça script ve karakter içermektedir. WAP dağıtım protokolü ise bu iş için optimize edilmiştir.
  • Ağ’lar: İstekler arasındaki uzun sürelerde kopmaya/kesilmeye eğilimidir. WAP’ın içerik dili olan WML birden fazla WAP sayfasını card-and-deck (kart ve deste) metaforu (ödünç alma) olarak adlandırılan yöntemini kullanarak ağ kesintilerinin üstesinden gelebilecek şekilde tasarlanmıştır.

2.4.4. WAP Modeli

2.4.4.1. WAP Programlama Modeli

WAP programlama modeli, WWW programlama modeli ile benzerlik gösterir. Bu sebepten daha önceden geliştirilmiş çeşitli uygulamaları, bilinen programlama modellerini ve www modeli için kullanılan (Web sunucu, XML, HTML, TCP/IP vb.) çeşitli uygulamaların kullanılmasına imkân sağlar. Ayrıca kablosuz mimarinin karakteristik özelliklerinin optimizasyonuna ve ilavelerine izin verir. Mümkün olan her yerde WAP teknolojisinin kullanılmasına ve adapte edilmesine imkân sağlar.

wap sistemleri

WAP içerik ve uygulamaları bilinen WWW tabanlı formata uygun olarak tanımlanmıştır. İçeriğin tranferinde kullanılan protokoller ise WWW tabanlı haberleşme protokolleridir ve uygulamalar mobil cihazlarda bulunan mikro tarayıcılar tarafından çalıştırılarak kullanılır. WAP, mobil cihaz ile network sunucuları arasında bağlantıyı aktif kılabilmek için çeşitli özellikler tanımlamıştır:

  • Standart İsimleme Modeli -WWW-standart URL isimleri merkezi bir sunucuda bulunacak WAP içeriğine ulaşmak için kullanılabilir.
  • Tüm WAP içeriğinin formatı WWW tabanlı olduğundan bu durum kullanıcıların hatasız olarak içeriğe ulaştırılmasını sağlar.
  • WAP içeriği, WWW tabanlı olduğundan markup (işaret), takvim bilgileri, elektronik iş kartı objeleri, resimler ve script dilleri içerir.
  • Standart haberleşme protokollerini kullanan WAP haberleşme protokolleri mobil cihazdaki tarayıcı ile ağ WEB sunucusu arasındaki bağlantıyı mümkün kılar.

WAP içerikleri ve kullandığı protokoller geniş bir market olan kablosuz cihazlar için optimize edilmiştir. WAP sistemi mobil domain ile WWW arasındaki bağlantıyı kurmak için proxy teknolojisini kullanır. Bu teknolojinin tipik özellikleri aşağıda anlatılmıştır:

  • Protokol köprüsü; WAP protokol yığınından gelen isteği WWW protokol yığınına (HTTP ve TCP/IP) dönüştürerek aktarır.
  • İçerik şifreleme ve çözme; WAP içeriğini kodlayarak network ağında taşınabilecek bir veri boyutuna indirir.

Bu yapı mobil terminallerin WAP içerik ve uygulamalarını çalıştırabilmelerini sağlar ancak bu uygulamalar geniş özellikleri olan mobil cihazlar için geliştirilmektedir. WAP proxy tüm WAP uygulamalarının bir WEB sunucusu üzerinden çalıştırılabilmesini ve CGI gibi script dillerinin kullanılmasını sağlar.

WAP sisteminin kullanılmasında WEB sunucusu, WAP proxy ve WAP cihaz birbiri ile ilişkili olarak kullanılmaktadır. Bunun yanında WAP mimarisi diğer yapıları da desteklemektedir. Bu durum merkezi bir WAP proxy sunucu yolu ile araya herhangi bir (WEB sunucusu gibi) teknoloji sokmadan son kullanıcıya yönelik uygulamalar ve içerik sağlama hizmetinin verilebilmesini sağlar.

2.4.4.2. WAP Program Modelinin Çalışma Prensibi

WAP yapısı WEB uyumlu tasarlanmış olsa da, aygıtlar ve içerik sağlayıcılar arasındaki ilişkiler bakımından WAP mimarisi WEB’den çeşitli yönleri ile ayrılır.

• WAP kendi İnternet protokolunu ( IP ) kullanır, bunun bir sonucu olarak WAP aygıtları WEB’e doğrudan bağlanamaz. Bunun yerine şekil 2.12’de gösterildiği gibi WAP gateway (ağ geçidi) olarak adlandırılan bir aracıya gereksinim duyar. WAP’ta gateway, WAP aygıtlarına gelip giden bilgi akışında kritik bir rol oynar.

Şekil 2.12’de görüldüğü gibi WAP aygıtlarından çıkan işlem isteğinin WEB’e gidip gelme esnasındaki gezintisini görülebilir. Buradaki 3 anahtar yapıtaşı; WAP istemci aygıt, WAP Gateway’i ve WEB sunucudur (Origin Web Server).

WAP aygıt, WAP protokolünü kullanarak Gateway’e isteğini şifrelenmiş olarak yollar. Bu istek, WEB tarayıcının herhangi bir WEB sunucuya HTTP isteği yollaması ile benzerdir. Aradaki farklılık, WAP’ta, isteğin bir WAP Gateway (proxy)’ye gönderilmesi ve onun tarafından HTTP iletisine çevrildikten sonra WEB sunucuya gönderilmesidir.

Eğer WEB sunucu istenen bilgiyi barındırıyorsa bu WAP Gateway’ine HTTP protokolü kullanılarak yollanır. Bundan sonra ne yapılacağı WAP Gateway’e kalmıştır. Eğer içerik WML biçiminde ise, Gateway içeriğe dokunmadan WAP protokolü aracılığı ile WAP aygıtına iletir. Eğer içerik HTML biçiminde ve WAP Gateway, otomatik çeviri desteği veriyorsa, içerik WML biçiminde çevrilip aygıta yollanır. Bu şekilde WAP içerisinde bilgi gönderme ve alma işlemi tamamlanmış olur.

2.4.5. WAP Ağının Çalışma Esası

WAP kullanıcı ağda iki sunucu ile bağlantı kurar. WAP Proxy, WAP isteğini WEB isteğine çevirir. Böylece WAP kullanıcı WEB sunucusuna isteğini bildirebilir. Bunun yanında proxy WEB sunucusundan almış olduğu yanıtı WAP kullanıcısının anlayabileceği bir binary modda kodlayarak WAP kullanıcıya gönderir. Eğer WEB sunucusundaki bilgiler WAP içerikliyse (WML gibi) o zaman WAP proxy direkt WEB sunucusu ile bağlantı kurar. Fakat sunucudaki bilgiler, WWW formatlı HTML dokümanları ise bu durumda HTML dilini WAP cihazlarının anlayabileceği WML diline çevirmek gerekir. Şekil 2.13’te bu işlem blok olarak açıklanmıştır.

wap sistemin çalışma prensibi

WAP mimarisi mobil haberleşme cihazlarına program ve uygulamaların geliştirilebilmesine izin vermek amacıyla esnek ve genişletilebilir bir mimari protokol yapısına sahiptir. Bu durum protokollerin şekil 2.14’te görüldüğü gibi tabakalandırılmasıyla mümkün olur. Her tabaka diğer servislerde ve uygulamalarda olduğu gibi üzerindeki tabaka ile etkileşimlidir. WAP tabaka mimarisi diğer servislerin ve mimari yapıların, iyi tanımlanmış bir arayüz ile WAP’ın getirilerinden faydalanmalarına imkân sağlar. WAP mimarisi bu özelliklerinden dolayı mevcut uygulamaları destekler ve yeni geliştirilecek uygulamalara da kolayca uyum sağlar. WAP günümüzde paket anahtarlamalı sistemler olan 2.5G GPRS ve benzeri sistemleri ile uyumlu çalışmakta, gelecekte kullanılmaya başlanacak olan 3G sistemler ile de sorunsuz bir şekilde çalışması için çalışmalar yapılmaktadır.

wap sistemin çalışma prensibi

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik