BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Sıvı Seviyesi Ölçme ve Kontrol Elemanları, Kaldırma Seviye Kontrolörleri, Yüzen Tip Şamandıra, Taşırmalı Tip Şamandıra, Statik ve Diferansiyel Basınç Seviye Kontrolörleri, otomobil yakıt seviye ölçüm kartı, seviye ölçüm çubukları, sıvı tanklarda seviye ölçümü elektronik devresi, elektronik seviye ölçüm, seviye cihazı neden doğru seviye göstermiyor, sıvı kontrolü, sıvı sevyesi nasıl ölçülür, nasıl yapılır

Sıvı Seviyesi Ölçme ve Kontrol Elemanları

1.12. Sıvı Seviyesi Ölçme ve Kontrol Elemanları

Sıvı seviye ölçümü, otomobil ve uçak gibi araçların yakıt depolarında, yağlama sistemlerinde veya depolama amaçlı tanklarda büyük önem taşımaktadır. Günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle sıvı seviyesini belirlemede kullanılan metot sayısı artmaktadır.

1.12.1 Göstergeler

Tank içerisindeki sıvının seviyesi hakkında bilgi sahibi olmak ve görüntülemek amacıyla göstergeler kullanılır. Göstergeler, kullanıldıkları yer veya kullanım alanına göre farklı türde olabilir. Şekil 1.74’te sıvı seviye tespiti LED gösterge ile yapılmaktadır. Her üç LED’de yandığında sıvı seviyesinin tam dolu olduğu görülür. Sadece LED3 yanıyor ise sıvının azaldığı anlaşılır. Bu yöntemde sıvıların iletkenliğinden faydalanılır. Devre şemasındaki depo içinde bulunan iletken sıvının seviyesi yükseldikçe deponun dibindeki direnç ile devreyi tamamlayan elektrotlardan akım akacaktır. Böylece elektrotların beyzine bağlı transistörler iletime geçer ve kolektörlerindeki LED’ler yanar. Şekil 1.75’te tank seviye

Sıvı Seviyesi Ölçme

1.12.2. Kaldırma Seviye Kontrolörleri

1.12.2.1. Yüzen Tip Şamandıra

Şamandıralı seviye ölçme sistemleri, sıvıların kaldırma kuvveti prensibine göre çalışan basit yapılı sistemlerdir. Bu sistemde şamandıra aşağı yönlü yer çekimi ile sıvının kaldırma kuvvetinden kaynaklanan yer çekimine zıt yönlü iki kuvvete maruz kalır (Şekil 1.76). Günümüz teknolojisinde gerilim bölücü özelliğine sahip sıvı seviye göstergeli şamandıralar da bulunmaktadır (Şekil 1.77).

Sıvı Seviyesi Ölçme

Depoların doluluk durumu çeşitli yöntemlerle ölçülebilmektedir. Şamandıralı seviye ölçüm sistemlerini mekanik ve elektrik sistemli olarak iki gurupta incelemek mümkündür. Şekil 1.78’de görüldüğü gibi mekanik sistemler genellikle bir makara etrafından geçirilmiş ip ve ipin iki ucuna bağlanmış şamandıra ve karşı ağırlıktan oluşur. Karşı ağırlık şamandıra ağırlığından daha küçük değerdedir. Sıvı seviyesinin artmasıyla sıvı yüzeyindeki şamandıra suyun kaldırma kuvveti ile yükselerek karşı ağırlıkta ipin gergin durmasını sağlar. Sıvı seviyesi düşerse şamandıra karşı ağırlığa göre daha ağır olduğu için sıvı seviyesi ile birlikte aşağı iner. Şamandıradaki bu değişim ipin dolanmış olduğu makarada dönme etkisi yapar. Makara üzerine bağlanan bir ibre ve skalalandırılmış gösterge, sıvı seviyesindeki değişimi gösterir.

Sıvı Seviyesi Ölçme

Bazışamandıralı sistemler mekanik olarak ölçüm yapmaz. Çıkışlarından elektriksel veya optik sinyaller alınarak ölçüm yapılır. Depo doluyken şamandıra yukarı hareket eder ve potansiyometrenin direnci azalır. Azalan direnç potansiyometreden daha fazla akım geçirir ve sürücü kabininde bulunan depo göstergesi (ampermetre) ibresi maksimum değeri gösterir. Depo boşaldıkça şamandıra aşağı doğru iner ve potansiyometrenin değeri büyür. Direnç değeri büyüyen potansiyometre az akım geçirir. Bu ise ampermetrenin ibresini saptırır.

Sıvı Seviyesi Ölçme

1.12.2.2. Taşırmalı Tip Şamandıra

Uzun borusal bir şamandıra, sıvıya daldırıldığında derinlikle orantılı olarak yukarıya doğru bir kuvvet uygular. Bu tip şamandıralar taşırıcılar olarak da tanımlanır. Çoğu uygulamalarda sıvı seviyesini ölçmek ya da seviyeyi gözle görmek amacıyla kullanılır. Şekil 1.68’de taşırmalı tip şamandıra kullanılan elektrikli su ısıtıcısı ve çay makinesi örneği verilmiştir.

Sıvı Seviyesi Ölçme

1.12.3. Statik ve Diferansiyel Basınç Seviye Kontrolörleri

Hassas rezistif diyaframı kullanan statik algılayıcılar, endüstride statik basıncın sürekli olarak izlenmesi gereken uygulamalar için geliştirilmiştir. Tank seviyelerinin izlenmesinde, endüstriyel proseslerin geri besleme kontrol sistemlerinde ve iklimlendirme sistemlerinde kullanılmaktadır. Dinamik basınç algılayıcıları, piezoelektrik etkiyi kullanır. 400kHz gibi çok yüksek bir frekans aralığında doğrusal çıkış verebilir ve büyük statik basınç değerlerinin üzerindeki yüksek frekanslı fakat küçük genlikli dalgalanmaları ölçebilir. Endüstride pompa basıncının, hidrolik ve pnömatik basınç hatlarının izlenmesi ve kontrolü; akış kaynaklı titreşimlerin incelenmesi, kavitasyon, su darbesi, pulsasyon, akustik ölçümler, havacılık testleri, valf dinamiği, patlayıcı ve silah testleri, içten yanmalı motor testleri bu algılayıcılar kullanılarak yapılabilmektedir. Şekil 1.80’de görüldüğü gibi basınç seviye kontrolörleri tank içerisine yerleştirilmiş basınç ölçerlerde sıvı veya gaz basıncı ile elde edilen gerilimler bir voltmetre yardımıyla görüntülenir. Özellikle otomobillerin ve uçakların su ve yağ ölçümleri bu yöntemle yapılmaktadır.

Sıvı Seviyesi Ölçme

Basınçlı hava kaynağından (kompresör vb.) gönderilen hava, ayar vanasından geçirilerek bir T bağlantı vasıtasıyla sıvı dolu kaba ve gösterge veya basınç sensörüne gönderilir (Şekil 1.81). Ayar vanası ile basınçlı hava miktarı ayarlanarak gösterge basınç değeri sıfırlanır. Kap içerisinde sıvı seviyesi yükseldikçe hava borusundan kap içerisine gelen basınçlı hava dirençle karşılaşacağı için sıvı içerisinden atmosfere çıkan kabarcıklar hâlindeki hava miktarı azalır ve hava borusu içerisine ters basınç yapar. Bu ters basınç göstergede iğnenin sapmasını sağlar. Bu sapma değeri değişimi sıvının yükselmesi ile doğru orantılıdır. Sıvı ne kadar yükselirse, o oranda basınç göstergesinde sapma olur. Basınç göstergesindeki bu sapma sıvı yüksekliği olarak skalalandırılıp kalibre edilirse, göstergede sıvının ne kadar yükseldiği okunabilir.

Sıvı Seviyesi Ölçme

1.12.4. Gama Radyasyon Seviye Kontrolörleri

X veya gama ışınları kullanılan seviye ölçümlerinde kaynak ve algılayıcıŞekil 1.82’de görüldüğü gibi kabın dış tarafına karşılıklı olarak yerleştirilir. Kaynak ve algılayıcı etrafa radyasyon saçmasın diye kurşun muhafaza içerisine alınır. Kaynağın yaydığı ışınlar kabı aşacak, katıyı da algılayacak sevide olmalıdır. Bu durumda kap boşken kaynağın yaydığı ışınlar algılayıcı tarafından algılanır. Katı veya sıvı seviyesi kaynak ile algılayıcı arasını aştığında algılayıcının kaynakla olan iletişimi kesilir.

Sıvı Seviyesi Ölçme

1.12.5. Seviye Kontrolörlerinin Elektriksel İletkenliği

Şekil 1.83’te görüldüğü gibi sıvı seviyesinin ölçülmesinde sıvının iletkenliğinden faydalanılmaktadır. İletken iki çubuk, tank içerisine yerleştirilip tank üzerine bağlanmıştır. Bu çubukların dirençleri ohmmetre ile ölçülmektedir. Sıvı, çubuklardan daha aşağıya düştüğünde ohmmetre direnç göstermez. Sıvı, çubuklara ilk temas ettiğinde maksimum direnç değeri okunur. Sıvı seviyesi yükseldikçe direnç değeri düşer.

Tank tam dolduğunda direnç minimum olur. Analog ohmmetrelerde direnç değeri küçüldükçe ibre soldan sağa doğru hareket eder. Minimum ve maksimum direnç değerleri arası kalibre edilerek sıvı seviyesi ölçülebilir.

Sıvı Seviyesi Ölçme

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik