BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
sigortalar, Yüksek Gerilim Sigortaları, sigortalar yapısı, sigortaların görevleri, sigortaların görevleri, sigortaların çeşitleri, sigortaların özellikleri, sigorta

Sigortalar

SİGORTALAR

4.1. Yüksek Gerilim Tesislerinde Aşırı Akımların Oluş Nedenleri

  • Hatlarda oluşan kısa devreler,
  • Dengesiz yüklenmeler,
  • Aşırıgerilimler (yıldırım düşmesi gibi atmosferik olaylar),
  • Hatlarda oluşan salınımlar.

4.2. Yüksek Gerilim Sigortaları

4.2.1. Görevi

YG şebekelerinde oluşan arızaların, diğer kısımlardaki elemanlara zarar vermesini önlemek amacıyla kullanılan koruma elemanlarıdır.

4.2.2. Yapısı

Sigortalar genel olarak iki ana parçadan oluşur. Bunlardan biri buşon, diğeri de buşonu tutan gövde veya buşon tutucudur. Buşon tutucu yüksek gerilimin toprağa kaçağını önlemek için madeni alt çerçeveye izolatörle tutturulur. Buşon kısmı ise kapalı ve çoğu zaman silindirik bir şekilde yapılır. Sigortalar, dağıtım trafolarını , güç trafolarını ve bazı durumlarda da hatlarıkorumak için kullanılır.

elektrik sigortaları

4.2.3. Çeşitleri ve Özellikleri

4.2.3.1. Eriyen Telli YG Sigortaları

Eriyen telli yüksek gerilim sigortaları, sigorta gövdesi ve değiştirme elemanlarından oluşmaktadır. Gövde; altlık, izolatör, bağlantı uçları ve görev yapıcı elemanları içerir. Değiştirme elemanında da eleman taşıyıcı ve kontaklar vardır.

Buşonun içinde eriyici bir tel vardır. Eriyici telin erimesine yeterli bir akım geçmeye başladığı andan, arkın oluştuğu ana kadar geçen zamana erime süresi denir. Arkın olmasından tam olarak söndüğü ana kadar geçen zamana da sigortanın çalışma süresi denir.

elektrik sigortaları

Şekil 4. 1: Eriyen telli YG sigortasının yapısı

4.2.3.2. Doldurulmuş Kartuşlu YG Sigortaları

Bu tip sigortalarda buşon içinde kartuş vardır. Kartuşun içinde eriyici tel ve uygun büyüklükteki taneciklerden oluşan kuvars tozu ile doldurulmuştur. Büyük kısa devre akımlarında, hızla eriyen tel metal buharı haline gelmekte ve bir basınç yükselmesi olmaktadır. Kuvars tozu bu metal buharının çabuk sıvılaşmasını sağlayarak kartuş içindeki tehlikeli basınçların doğmasını önlemektir.

elektrik sigortaları

4.2.3.3. Pimli Sigortalar

Bu tip sigortalarda buşon uçlarında birer pim vardır. Sigorta attığında pim kuvvetle dışarı doğru itilir. Böylece atan sigorta belirlenebildiği gibi, serbest kalan pimin enerjisi ile mekanik bir sistemin çalıştırılması da (mesela bir şalterin açtırılması ya da bir ihbar sisteminin çalıştırılması) mümkün olur.

elektrik sigortaları

4.2.4. YG Sigortalarının Montaj (Kullanım) Yerleri

  • Santrallerde
  • Şalt sahalarında
  • Kesicilerden önce
  • Ayırıcılarla birlikte
  • Dağıtım trafolarında
  • Enerji nakil hatlarında

4.2.5. YG Sigortaları Üretim Standartları

Sigortaların üretimi ulusal ve uluslar arası belirli standartlara göre yapılmaktadır. Bu standartlar; TS (Türk Standartları), EN (Europe Norm–Avrupa Normu), VDE (Verband Deutscher Elektrotechniker–Alman Elektroteknik Birliği), IEC (International Elektrotechnical Commission–Uluslar arası Elektroteknik Komisyonu) ve Kuvvetli Akım Tesisleri yönetmeliğidir.

Bu standartlarda sigortaların çalışma gerilimleri, akımları vb. teknik özellikler ve şartlar yer almaktadır. YG sigortaları IEC-282-1, IEC-287, DIN 43625 ve VDE 0670-402 standartlarına göre üretilirler.

4.2.6. Standart Gerilim ve Akım Değerleri, Boyutları

OG ve YG sigortalarının standart gerilim ve akım değerleri ile boyutları aşağıdaki tablo ve şekillerde gösterilmiştir (tablo 4. 1. – tablo 4. 2. ).

elektrik sigortalarıelektrik sigortaları

Şekil 4.3: Örnek sigorta ölçüleri Şekil 4.4: Örnek sigorta ölçüleri

elektrik sigortalarıelektrik sigortalarıelektrik sigortalarıelektrik sigortalarıelektrik sigortaları

4.2.7. Sigorta Takılmasında Dikkat Edilecek Hususlar

Sigortalar en son alıcıdan şebekeye doğru en küçükten büyüğe doğru devreyi sırası ile kesebilecek şekilde seçilmeli ve takılmalıdır. Buna selectivite (seçicilik) denir. Ayrıca sigortayı takan teknik personel özellikle hatta enerji olmamasına, buşonun gövdeye tam olarak oturmasına dikkat etmelidir. Aksi takdirde istenmeyen can ve mal güvenliği sorunları ile karşılaşılabilir.

4.3. Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği

Sigorta, Minyatür Kesici ve Kesiciler

Madde 9-Tesislerdeki elektrik donanımlarının aşırı akımlara karşı korunması genel kural olarak sigortalarla ya da kesicilerle yapılacaktır. Sigortalar, minyatür kesiciler ve kesiciler bulundukları yerde ulaşılabilecek en büyük kısa devre akımını güvenlikle kesebilecek değerde seçilmelidir. Üzerine tel sarılarak köprülenmiş veya yamanmış sigortalar kullanılmamalıdır.

Aşırı akımlara karşı koruma düzeni, arıza olduğunda tehlike altında kalan iletkenlerin akımının kesilmesini sağlayacak biçimde yerleştirilmelidir. Buna karşılık topraklanmış sistemlerde, aşırı akımlara karşı koruma düzeninin çalışması sırasında topraklama tesisleri sistemden ayrılmamalı, topraklama tesisleri direnci yükseltilmemelidir. Bu tip aygıtların kabul görmüş, tarafsız (akredite edilmiş) laboratuvarlardan alınmış bütün tip deney raporlarının bulunması gereklidir.

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik