BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
ağ sistemleri ağ kartları, ağ kartları çeşitleri, mac adresi, ethernet, endüstriyel elektronik ders notları, Ethernet Kartı Seçimi, Combo Ethernet Kartları

Network Ağ sistemleri ve Ağ kartları

2.1. Ağ Kartları

Bilgisayarları ve diğer cihazları ağa bağlamada kullanılan kartlardır. Ağ kartı NIC (Network Interface Card) olarakta adlandırılır.

Veriler bilgisayarda ikilik sistemde işlenirler. Ağ kartları bu verileri elektrik, ışık veya radyo sinyalleri ile diğer bilgisayarlara iletir. Ağ kartları hız ve bağlantı yolları bakımından da farklılık gösterir. ISA, PCI, USB, PCMCIA gibi bağlantı yuvalarını kullanan ağ kartları vardır. Günümüzde en çok kullanılan ağ kartları PCI bağlantı yuvalarını kullanırlar.

Bir ağ tasarımı yaparken ağın hızı, maliyeti ve kablolama şekline göre bir seçin yapılmalıdır. Bu seçimler şunlar olabilir:

Protokol Kablo Hız Topoloji
Ethernet UTP, Koaksiyel 10-100 Mbps Ortak yol, Yıldız, Ağaç
Token Ring UTP 4-16 Mbps Yıldız – Mantıksal halka
FDDI Fiber optik 100 Mbps İkili Halka
ATM UTP, Fiber optik 155-2488 Mbps Ortak yol, yıldız, halka

Bu başlıklar hakkında daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki 4 konuyu inceleyiniz.

• MAC Adresi

Her bir ağ kartının kendine özgü, dünyada başka bir kartta olmayan 48-bitlik fiziksel adresi vardır. yani MAC adresi olarak adlandırılır. MAC adresi (Media Access Controlortama erişim) 2 adet 24 bitlik adresten oluşur. İlk 24 bit IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) isimli kurum tarafından üretici firmaya verilen kısımdır. İkinci 24 bit ise, üretici firmanın her ürettiği karta verdiği adres kısmıdır. Örneğin, bir MAC adresi 00-5005-1A-00-AF şeklinde olabilir. Bu adres o ağ kartı üzerine, üretildiği firma tarafından ROM üzerine kaydedilir ve bir daha değiştirilemez.

2.1.1. Ethernet

Ethernet en bilinen ve en çok kullanılan ağ teknolojisidir. Kullanımı çok yaygınlaşmıştır. Ağ kartı ile Ethernet kartı aynı anlamda kullanılmaktadır. Ethernet ortaya çıktığından beri kullanım kolaylığı ve üretim haklarının herkese açık olması sebebiyle en çok kullanılan LAN teknolojisi olarak ağ dünyasında büyük bir yer edinmiştir.

ağ kartları

Belirli standartlar kullanarak, 100 Mbps (mega bit per second / saniyede transfer edilen veri miktarı) hıza kadar veri transferi gerçekleştirilebilir. Gelişmiş kablolama sistemleri (fiber optik) ile daha yüksek hızlara ulaşmak mümkündür.

Internet’in DSL ve kablo modem gibi yüksek hızlı geniş bant cihazlar ile her eve girmesi, ethernet’e olan ihtiyacı arttırmaktadır.

IEEE 1985 yılında “IEEE 802.3 Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection (CSMA/CD) Access Method and Physical Layer Specifications” ismiyle yeni Ethernet standardını yayınladı. Bu tarihten sonra standart belirleme işi ISO tarafından yapılmaktadır. Bu tarihten itibaren üretilen tüm ürünler IEEE 802.3 CSMA/CD standardına uygun olarak üretilmiştir. Piyasada IEEE 802.3 CSMA/CD standardına göre üretilen ürünler Ethernet teknoloji olarak adlandırılır.

IEEE kurumu tarafından belirlenen Ethernet tipleri şunlardır. Burada 10 ifadesi hız yani 10 Mbps anlamına gelmektedir. Base ifadesi baseband, broad ifadesi broadband anlamına gelmektedir.

    • Ethernet Kablo Teknolojileri
      • 10Base2: İnce koaksiyel kablo ile 10Mbit hızında Ethernet ağı. Ucuzluğu sebebiyle (cheapernet) veya ince kablo kullanıldığı için ince ethernet (thinnet) olarak ta adlandırılır. 2 rakamı maksimum kablo uzunluğunu ifade etmektedir ki ince koaksiyel kablo maksimum 185 m olmalıdır.
      • 10Base5: Kalın koaksiyel kablo ile l0Mbit hızında Ethernet ağı. Kalın ethernet (thicknet) olarak da adlandırılır. 5 rakamı maksimum kablo uzunluğunu ifade etmektedir, kalın koaksiyel kablo maksimum 500 m olmalıdır.
      • 10BaseF: Fiber optik kablo ile l00Mbit hızında Ethernet ağı. F ifadesi fiber optik kablo kullanıldığını belirtir.
      • 10BaseT: Korumasız çift bükümlü (unshielded twisted pair) kablo üzerinde l0Mbit hızında Ethernet. T ifadesi kablo tipini (twisted pair) belirlemektedir. Fast Ethernet (hızlı ethernet) olarak da anılır. 10BaseT, ortak yol-yıldız topolojileri kullanan ethernet kablolama sistemini tanımlar. Kullanılan kablo haricinde ethernet paket yapısı ve çalışma mantığı 10Base2 ve 10Base5 ile aynıdır
      • 100BaseT: Korumasız çift bükümlü (unshielded twisted pair) kablo üzerinde l00Mbit hızında Ethernet. T ifadesi bükümlü kablo (twisted pair) kullanıldığını belirtir.
      • 10Base36: Broadband yayın yapan kablo ile 10Mbit hızında Ethernet ağı. Kablo uzunluğu maksimum 3600 metre olabilir.
  • Ethernet Çalışma Esası

Ethernet kartı veriyi hatta (kabloya) bırakmadan önce, hattı denetler. Eğer hat başkası tarafından kullanılmıyorsa gönderen ve alıcının Mac adreslerini içeren veriyi hatta bırakır.

Ethernet veriyi çerçeveler haline getirerek diğer bilgisayarlara gönderir. Veri hatta bırakılmadan önce protokollerden faydalanılarak, verinin baş ve son tarafına çeşitli bilgiler eklenir.

Öntakı 7 byte Başla Ayıracı 1 byte Alıcı adresi 6 byte Gönderici adresi 6 byte Paket uzunluğu (tür) 2 byte Veri 46-1500 byte CRC 4 byte

Şekil 2.1: Ethernet çerçeve formatı

  • Öntakı: Alıcı ile verici saatinin senkronize olmasını sağlar.
  • Alıcı adresi: Çerçeveyi alacak bilgisayarın MAC adresini içerir.
  • Gönderici adresi: Çerçeveyi gönderen bilgisayarın MAC adresini içerir.
  • Paket uzunluğu (Tür): Alınan çerçevelerin hangi üst katman protokolüne veya fonksiyonuna gönderileceğini belirler
  • Veri: Aktarılacak veridir. 10 Mbps’lık ağlarda 46 ile 1500 byte arasında olmalıdır.
  • Çerçeve hata sınama (CRC): Bir tür hata sınama algoritmasıdır. Öntakı dışında çerçevenin tüm bitleri için yapılır. Verinin karşıya doğru ulaşıp ulaşmadığını denetler.

• Ethernet Kartı Seçimi

Ethernet kartlarında kullanılacak kablolama tipine göre BNC, RJ-45 VE AUI konnektörleri olabilir. Bazı Ethernet kartlarında birden fazla konnektör yuvası bulunabilir, bunlara Combo Ethernet kartları denir. Karttaki konnektör yuvası sayısı arttıkça Ethernet kartının fiyatı artar. Ayrıca günümüzde Ethernet o kadar çok yaygınlaşmıştır ki, anakart üreticileri anakart üzerine (onboard) ethernet kartlarını gömmektedirler.

ağ kartları

Piyasada şu anda en çok UTP kablo ve RJ-45 birleşimi kullanılmaktadır. BNC kablolama artık yerini UTP kablolamaya bırakmaktadır.

ağ kartları

Bu kablolamada bütün kabloların toplanarak birleştiği merkezi bir birim (hub) vardır. Hub üzerindeki ışıklar kontrol edilerek hangi portların aktif, hangilerini pasif olduğu veya arızalı olduğu kontrol edilebilir. Aynı zamanda bazı ağ kartlarının üzerinde de bu ışıklardan mevcuttur. Kart üzerinden de kontrol edilebilir. Yeşil ışık yanması ve hatta yanıp sönmesi iletimin gerçekleştiğini bildirir.

UTP kablolamada her bilgisayar hub’a farklı bir kablo ile bağlandığından herhangi bir arızada o kabloya bağlı olan bilgisayar devre dışı kalacaktır.

Piyasada şu anda kullanılan kartların hemen hemen hepsi autosense özelliğine sahiptir. Yani bağlandıkları ağın hızına uyum sağlayıp, o hızda çalışırlar.

• Combo Ethernet Kartları

Bazı Ethernet kartlarında birden fazla konnektör yuvası bulunabilir. Örneğin, hem koaksiyel, hem de UTP kablo takılabilen ağ kartları mevcuttur (Resim 2.4). Ancak dikkat edilmesi gereken nokta iki bağlantıda aynı anda yapılamaz. Aynı anda sadece bir konnektör kullanılabilir.

ağ kartları

Eski combo kartlarda hangi konnektörün kullanılacağına dair jumper’lar bulunmaktaydı. Bu jumper’lar isteğe göre ayarlanarak konnektör seçimi yapılırdı. Bazı kartlar ise özel yazılımları ile bu seçimi yapar. Daha yeni kartlar ise otomatik tanıma özelliğine sahiptir, kablonun hangi konnektöre takılı olduğunu tanır ve ona göre çalışır.

• Jumper

Seçim veya ayar yapmak üzere elektronik devrelerin üzerine yerleştirilmiş küçük kapaklardır. Takıldıkları yerdeki iki teli kısa devre yapar. Yani birbirine bağlar.

ağ kartları

• Ethernet Kartının Takılması

Aldığınız ethernet kartı 10 Mbps, 10/100 Mbps veya 1000Mbps (1Gbps) hızında olabilir, büyük bir ihtimalle bu kart PCI bir karttır.

  • Bilgisayar kasasını açın.
  • Boş PCI yuvalardan birine bu kartı düzgün bir şekilde yerleştiriniz.
  • Anakarta zarar vermeyecek şekilde üzerinden tam oturması için bastırınız.
  • Yerleştiğinden eminseniz kasayla olan birleşim yerini bir vida ile sıkıştırınız.
  • Kasanın kapağını kapatınız.
  • Kullanacağınız ağ kablosunu doğru şekilde konnektöre yerleştiriniz.

Bundan sonra sıra Ethernet kartının işletim sistemine tanıtılmasına gelir. Kartınız tak ve çalıştır (PnP) özelliği taşıdığından, büyük bir ihtimalle işletim sistemi tarafından otomatik olarak algılanacaktır.

2.1.2. Token Ring

Token Ring network IBM tarafından geliştirilmiştir. Daha sonra ANSI/IEEE standardı (IEEE 802.5) olmuştur. Token passing (jeton aktarım) erişim yöntemini kullanır.

Token Ring ağında bilgisayarlar yıldız bağlantışekline göre kurulurlar ve bir merkezi birime bağlanırlar. Ancak mantıksal bir halka bağlantısı varmış gibi çalışırlar. Sinyal bu mantıksal halka içinde dolanır. Bu ağda jeton (token) adı verilen bir veri vardır. Bu jeton ağda dolanır. Bir bilgisayar veri iletmek istiyorsa veriyi jetona ekler ve veri halkadaki dolaşımına devam eder. Jeton her bilgisayara uğrar, bilgisayar kendisine gelmiş bir bilgi varsa bu bilgiyi alır ve jetonu tekrar halkaya bırakır (Şekil 2.6).

ağ kartları

Bu sistemde verilerin çakışması mümkün değildir. Bu sebeple ağın genişlemesi ile ortaya çıkan performans düşüklüğü bu yöntemde daha azdır. Ancak token ring için gereken ağ donanımının ethernet’e göre 4-5 kat daha pahalı olması bu sistemin en büyük mahzurudur.

ağ kartları

Token Ring fiber optik kablo veya twisted pair kablo kullanır. Yıldız-kablolamalı halka (star-wired ring) topolojisi ile ağ üzerine yerleştirilir. 4Mbps veya 16Mbps veri iletişim hızlarında çalışır.

Pek yaygın değildir. Yaygın olmamasının ana sebebi, bu yapıyı geliştiren tek bir firma vardır. Ortak geliştirilmediği için genel anlamda pek kabul görmemiştir.

Token ring ağlarında MAU (Media Access Unit-Ortam Erişim Birimi) adı verilen, ethernetteki hub’a benzeyen merkezi bir birim bulunur. Ağdaki bilgisayarlar yıldız şeklinde MAU ‘ya bağlanır. MAU içinde mantıksal yapı tutulur. Ancak token ring kartlar ve MAU ‘nun fiyatı oldukça yüksektir.

2.1.3. FDDI

Fiber Distributed Data Interface (FDDI-Fiber Dağıtık Veri Bağdaştırıcı), genellikle uzak mesafelerdeki bir veya daha fazla yerel alan ağını birbirine bağlamak için geliştirilmiş ağ protokolüdür.

Yüksek hıza ihtiyaç duyulan ağlarda kullanılır. 100 Mbps hızında token-passing (jeton atlatma) erişim tekniğine sahiptir. Fiber optik kablo teknolojisi ile bağlantı sağlanır. Ancak günümüzde bakır telden yapılmış kablo ile de iletim sağlanabilmektedir.

ağ kartları

Token Ring ağlarda bir bilgisayar Token’a veri yükledikten sonra Token tekrar boşalıncaya kadar ağ üzerinde tekrar başka bir iletim olmaz. Yani ağ tam kapasiteyle kullanılamaz. Ancak FDDI ağlarda jeton’un boşalmasını beklenmeden yeni veriler ardı ardına gönderilebilir. Bir bilgisayarın ağa koymuş olduğu veri, tekrar kendisine ulaşıncaya kadar halkada dolaşır.

Bu protokolün en büyük üstünlüğü, çakışmaların sayısını azaltmasıdır. Bu yüzden bu protokol 100Mb/s hızında daha verimli olarak çalışabilmektedir. FDDI, fiber-optik tabanlı olduğundan çok daha büyük kablo uzunluklarına imkân sağlar. Böylece, tek bir fiber-optik kablo ile 200 km.’ye kadar iletişim sağlanabilir.

2.1.4. ATM

Asynchronous Transfer Mode (ATM-Asenkron Aktarım Modu) paket anahtarlama temeline göre çalışan bir veri protokolüdür. 155Mbps ve üzerinde veri iletişimi imkânı sağlar. ATM, sabit büyüklükte küçük paketler halinde veri iletişimi yaparak çalışır. Diğer protokoller veri iletişimini değişken paket uzunluklarında yapar.

ATM omurgaya bir bilgisayar bağlanması için ATM ağ kartı kullanılır. ATM ağa bağlı uç sistemler gelen LAN emülator yazılımı aracılığıyla, birden fazla vLAN tek bir kart ile üye olabilir.

ATM ile birbirine uzak ağların iletişimi sağlanır ya da bir ağ omurgası (backbone) oluşturulabilir. Genellikle 2 veya daha fazla yerel alan ağını birbirlerine bağlamakta kullanılır. En önemli özeliği her bağlantı için ayrı bir yol sunmasıdır. Böylece kaynağa aynı anda birden fazla kullanıcı bağlanabilir. ATM, hem fiber optik kablolama hem de çift bükümlü kablo üzerinden yı ldız topolojide çalışır.

Çeşitli uygulamalar için özel band ayırabilir. Böylece gecikmeye duyarlı ses ve görüntü iletimi de kolaylıkla gerçekleştirilebilir. Ancak Ethernet bağlantısının çok yoğun olması sebebiyle yaygınlaşamamıştır.

Çok yüksek hıza ihtiyaç duyan ve yoğun çalışan bilgisayarlarda bağlantıların aynı anda gerçekleşmesi amacıyla kullanılmaktadır. ATM sunduğu üstün özellikler sayesinde büyük ağlara sahip kurumların ana omurgasını oluşturmada kullanılmaktadır. Ses ve görüntü iletişimini aynı ağ üzerinden iletilmesini sağladığından yerel ve geniş alan ağlarında kullanımı yaygınlaşmaktadır.

ATM teknolojisi pek çok ağ cihazı ile uyumlu çalışabilir.

  • PC, iş istasyonu ve sunucu ağ arabirim kartları
  • Anahtarlamalı Ethernet ve Token Ring çalışma grubu hub’ ları
  • Çalışma grubu ve kampüs ATM anahtarları
  • ATM enterprise ağ anahtarları
  • ATM çoğullayıcıları
  • ATM uç anahtarları
  • ATM omurga anahtarları
TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik