BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Kuvvet tesisi aydınlatması, nasıl yapılırAtölye İç Aydınlatma Armatürleri, Çeşitleri ve Yapıları, Bağlantı Prensip Şekilleri, Floresan Armatürler, atölye iç aydinlatmasi, kuvvet tesisinin aydınlatma projesi

Kuvvet tesisi aydınlatması

KUVVET TESİSİ AYDINLATMASI

4.1. Stroboskobik (göz yanılması) Olayı

4.1.1. Tanımı

Alternatif akım devrelerinde çalışan her lamba alternatif akımın periyodik karakteristiğine uygun olarak değişen bir ışık akısı verir. 50 Hz’lik bir alternatif akımda ışık saniyede 100 kez sıfır değeri ile en büyük değer arasında değişir. Floresan lambalar ile dönen makinelar aynı fazda çalışıyorlarsa, floresan lambasının ışığı altında bulunan dönen makinelar insana duruyor veya ters dönüyor gibi görünür. Diğer bir etkisi ise, görüş alanı içinde bulunan hareket eden bir cismin hareketi sıçramalı gibi görünür. Bu iki etkiye stroboskobik etki denir.

Sanayi tesislerinde floresan lâmbayla aydınlatma yapılıyorsa besleme mutlaka üç faz ile yapılmalıdır. Tek faz ile aydınlatma yapıldığında dönen cisimler duruyormuş gibi görünür. Göz yanılması olarak nitelenen duruma stroboskobik olay denir.

kuvvet tesisi aydınlatması

4.1.2. Oluş Nedeni

Floresan fosforların verdiği ışık daha sürekli bir özelliğe sahiptir ve akımın değişmesi sırasında ışık akısı fazla değişmemektedir. Bu özellik lambadan lambaya değişir. Stroboskobik etki mavi ışıklı lambalarda çok belirli, beyaz ışıklı lambalarda daha az belirlidir. Flemanlı lambalarda da bir miktar stroboskobik etki vardır.

4.1.3. Önleme Yöntemleri

Makineler ile bunların hareket eden parçalarının aydınlatılmasında ve bu gibi makinelerin çalıştığı işletme yerlerinin aydınlatılmasında ışıksal görüntü yanılmalarını (stroboskobik etkileri) önlemek için örneğin, uygun lamba seçme, faz kaydırıcı kondansatörlü dekalörlü balast kullanma ya da üç fazlı besleme gibi tedbirler alınmalıdır.

Floresan tüplü tesislerde bir yerin aydınlatılması için alternatif akımla çalışan birden fazla tüp kullanıldığında ışıksal görüntü yanılmaları en az olacak biçimde dekalörlü balast ya da çok fazlı bir besleme biçimi kullanılması önerilir.

Bir lamba olarak devreye bağlanan floresan lambaların stroboskobik etkisini azaltmak çok güçtür. Fakat aynı bant içinde iki veya daha fazla floresan lamba var ise veya floresan lambalar birbirine çok yakın olarak yerleştirilmiş ise, bir lambanın akımını diğerine göre faz bakımından kaydırmakla stroboskobik etki azaltılabilir. İki lambalı bantlarda bu iş lambalardan birinin balastına bir kondansatör bağlamak ve akımın fazını 90º kaydırmakla sağlanabilir. Böylece bir lamba en çok ışık verirken diğeri az ışık verici duruma geçmektedir.

Atölyelerin aydınlatmasında floresan lamba kullanıldığında aynı bant içinde bulunan lambalar değişik fazlardan beslenmelidir.

4.2. Atölye İç Aydınlatma Armatürleri

4.2.1. Tanımı ve Görevi

Aydınlatma; ışığın üretimi, dağıtımı, verimi ve insan üzerindeki etkilerinin incelenmesidir.

Aydınlatmada amaç: İçerisinde bulunulan ortamın veya üzerinde çalışılan işin tüm ayrıntılarını algılayabilmek ve görüşü zorlanmadan uzun süre koruyabilmektir.

Aydınlatmada kullanılan elemanlara genel olarak aydınlatma aygıtı (armatür) denilmektedir. Armatür, ışığı oluşturan kaynak ile bu kaynaktan çıkan ışığı estetik ve konfora uygun olarak yönlendiren elektriksel, mekanik parçaları içerir.

Aydınlatmada kullanılan armatürlerin ışık dağılım özellikleri önemlidir. Atölyelerin özelliğine göre yapılacak aydınlatma direkt, yarı direkt, eşit dağılımlı, yarı endirekt ve endirekt olabilir. İşyeri aydınlatılma metodu, dekorasyon ile de ilişkilidir.

Armatürlerde ışık ne şekilde yönlenirse yönlensin göz kamaştırmamalıdır. Görmede yorgunluk, baş ağrıları ve önemli kazalara sebep olabilir.

Oluşturulan aydınlatma sonucunda gölge oluşması, aydınlatılan işyerinde ışık dağılımının zayıf olduğunu gösterir. Bunun için atelyelerin birkaç noktadan, gölge meydana gelmeyecek şekilde aydınlatılması faydalı olur. Bu çalışmada rahatlık ve en az yorulmayı sağlar. Endüstride binadaki eşit olmayan aydınlatmalar önemli iş kazalarına sebep olmaktadır.

Büyük açıklıklı sanayi yapılarında aydınlığın yeterli olmayışı, hemen hemen bütün alanlarda, çalışma hızının düşmesi, hatalı imalatın artması (malzeme ve enerji israfının artması), iş hastalıkları ve iş kazalarının artması, kaliteli işçilerin kısa sürede yıpranması ve benzeri sonuçlarla, genel olarak, randımanın ve kalitenin düşüklüğünün önemli nedenlerinden birini teşkil etmektedir.

Gereğinden fazla aydınlığın ise, nitelik bakımından, tekniğine uygun olmak şartıyla, aşırı yüksek değerlere ulaşılmadıkça, aydınlatma giderlerinin artmasından başka sakıncası olmamaktadır.

kuvvet tesisi aydınlatması

4.2.2. Çeşitleri ve Yapıları, Bağlantı Prensip Şekilleri

İyi bir aydınlatma yapabilmek için, aydınlatma şiddeti, aydınlatma şekli ne kadar önemli ise tesiste kullanılacak armatürlerin seçimi de o kadar önemlidir. Aydınlatma tesislerinde kullanılan armatürler Bayındırlık Bakanlığınca belirlenmiş ve özellikleri saptanmıştır. Armatür tipleri harflerle sembolize edilmiştir. Proje üzerinde de harflerle gösterilir. Akkor telli (enkandesen) lambalar, kompakt floresan lambalar, tüp floresan lambalar, yüksek basınçlı civa buharlı lambalar, metal halojen lambalar, yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar, alçak basınçlı sodyum buharlı lambalar gibi çeşitleri mevcuttur. Biz bunlardan en çok kullanılanlarını inceleyeceğiz.

kuvvet tesisi aydınlatması

4.2.2.1. Floresan Armatürler

Floresan armatürler, atölye aydınlatmalarında çok kullanılan bir çeşittir (Resim 4.3). Tek olarak sıralı bir şekilde kullanıldığı gibi grup olarak da kullanılmaktadır. Lamba devresinde floresan tüp, balast, starter ve soketler bulunmaktadır (Resim 4.4).

kuvvet tesisi aydınlatması

Floresan lamba tüp şeklinde yapılmıştır. Tüpün iç yüzeyi ışık vermeyi sağlayan bir madde ile kaplanmış, alçak basınçlı, civa buharlı lambadır. Floresan lambalar TS 183’e göre yapılırlar. Starter, floresan lambayı çalıştırmak amacıyla, ön ısıtma devresini açan ve kapayan bir düzendir.

Balast, floresan lambaların akımını ayarlamak veya belirli bir değerde tutmak üzere elektrik kaynağı ile lamba arasına bağlanan bir araçtır. Balast, floresan lamba devresine seri bağlanan bir şok bobinidir. Şebeke geriliminin hemen hemen yarısı değerinde bir gerilim düşümüne neden olur.

Bir floresan armatürde iki soket (lamba duyu) vardır. Soketlerin birinde, hem tüpün fleman uçlarının (iğnelerinin) girebileceği yuvalar hem de starterin takılabileceği yuva vardır.

kuvvet tesisi aydınlatması

  • Floresan lambanın özellikleri şunlardır:
  • Üstünlükleri b. Sakıncaları
  • Etkinlik faktörü büyüktür • Birden bire ışık vermezler.
  • Kullanılışı ucuzdur. • Bağlantısı zordur.
  • Fazla ısınmaz. • Yardımcı araçlara gereksinim duyulur.
  • Yüksek aydınlıklar elde etmeye elverişlidir. • Kuruluş masrafı fazladır.
  • Reflektörsüz kullanılsa bile fazla göz • Verdikleri ışığa göre boyları büyüktür. kamaştırmaz. • Doğru ve iyi bağlantı yapılmadığında
  • Çeşitli beyaz renkleri vardır. ışığın titremesi ve stroboskobik etki gibi
  • Ömrü oldukça uzundur. sakıncaları vardır.
  • Gündüz ışığına yardımcı olarak kullanılabilir. • Bazı durumlarda çıkardıkları ses rahatsız edici bir gürültü halini alabilir.

  • Reflektörsüz (yansıtıcı aydınlatma aracı) olarak kullanılmaları uygun değildir. Reflektör içine ikili veya üçlü takılmaları iyi sonuç verir.
  • Sıcak renkleri 250 Lüx ve soğuk renkleri 400 Lüx’ten fazla aydınlıklar için kullanmak gerekir.
  • Yeterli ve iyi bir aydınlığa gereksinim duyulan okul, büro, atölye gibi yerler için uygundur.

* Floresan armatürün üç fazlı sisteme bağlantışekli

Floresan armatürlerde iç bağlantışekli balast üzerinde gösterilmektedir (Şekil 4.2).

kuvvet tesisi aydınlatması

4.2.2.2. Civa Buharlı Armatürler

Civa buharlı lambaların yapısı prensip olarak sodyum buharlı lambaya benzemektedir. Yüksek basınçlı civa buharlı lambalar ve telli (flemanlı) civa buharlı lambalar olarak iki şekilde yapılırlar.

Yüksek basınçlı civa buharlı boşalmalı lamba, yüksek basınçlı (1 Atm. dolaylarında) civa buharı içinde meydana gelen elektrik boşalması ve dış ampulün iç yüzeyini kaplayan floresan ve yarı saydam bir maddenin ışıldaması ile ışık veren bir lambadır.

kuvvet tesisi aydınlatması

a. Üstünlükleri b. Sakıncaları • Işık etkinliği fazladır. • Yanma süresi uzundur (devresi

kapatıldıktan 4-5 dakika sonra tam

• Bağlantısı zordur.

• Her rengi ve özellikle kırmızıya bakan

c.
Kullanılış özellikleri
  • Yüksek tavanlı yerlerde özel yansıtıcılarla kullanılması iyi sonuç verir.
  • Rengin önemi olmayan yerlerde ve özellikle depo, hangar ve benzeri yerlerde kullanılması uygundur.
  • Yüzme havuzları, park, bahçe ve ağaçlıklı yerlerin dolaylı aydınlatılması için elverişlidir.
  • Yol ve caddelerin aydınlatılması için çok elverişlidir.

* Telli (flemanlı) civa buharlı lambaların özellikleri şunlardır:

a.Üstünlükleri b.Sakıncaları

  • Bağlantısı kolaydır, yardımcı araçlara gereksinim duyulmaz. • Söndürüldükten sonra tekrar yanması
  • Akkor flemanlı lambaların yerine için 4-5 dakika beklemek gerekir. takılabilir. • Çoğu renkleri iyi göstermez.
  • Hemen ışık verir (rengi 3-4 dakikada • Satın alınışı oldukça pahalıdır. son durumunu alır).
  • Ömrü uzundur.

c. Kullanılış özellikleri

  • Akkor flemanlı lambalara göre yapılmış eski tesisatları değiştirmeden ışık takviyesi için uygundur.
  • Atelye, depo, hangarlarda ve rengin önemli olmadığı yüksek tavanlı yerlerde özel reflektörlerle kullanılır. Toz ve suya karşı silikon conta ile donatılı, IP 65 koruma sınıfında ve alüminyumdur.
  • Armatürün kullanıldığı yerler: Caddeler, çevre aydınlatmaları, gezinti yolları vb.

kuvvet tesisatı aydınlatması

* Civa buharlı lambaların devreye bağlanış şekli

kuvvet tesisatı aydınlatması

4.2.2.3. Sodyum Buharlı Armatürler

Sodyum buharlı lambalar, sıcak katotlu, alçak basınçlı ve alçak gerilimle çalışan deşarj lambalarıdır. Yani, sodyum buharı içinde meydana gelen elektrik boşalması ile ışık veren alçak basınçlı (0,001 Atm’den az) bir lambadır. Bir balast ile devreye bağlanması gerekir. Lambanın tutuşma gerilimi 220 V kararlı çalışma gerilimi 50-60 V ‘dur. Gerilim farkı balastta oluşur. Balast hem akım sınırlayıcı hem de kararlı çalışmayı sağlar. Armatür camı, elyaf katkılı polyester malzemeden imal edilmiştir.

Balast; besleme kaynağı ile bir veya birkaç boşalmalı lamba arasına bağlanan ve başlıca görevi lamba ve lambaların akımını gereken değere ayarlamak için kullanılan bir aygıttır. Sodyum buharlı lambalar TS 897 ve balastlarıTS 898’e göre yapılır.

kuvvet tesisatı aydınlatması

* Sodyum Buharlı lambaların özellikleri şunlardır:

a.Üstünlükleri     b.Sakıncaları
• Işık etkinliği en fazla olan ışık • İlk tesis kuruluşu pahalıdır.
kaynağıdır.     • Renklerin ayırt edilmesine imkan
• Ömrü uzundur     vermez.        
• Kullanılışı ucuzdur.     • Rengi sarıdır.    
• Sisli havalarda görüşe yardım e der. • İnsanların dürekli bu ışık altında
      çalışmalarında bazı sakıncalar
      görülmektedir.    

c. Kullanıldığı Yerler

  • Açık yerlerde veya havası dumanlı, buharlı ve tozlu olan yerlerde
  • Çok sisli yerlerdeki yollarda ve yol kavşaklarında, kent aydınlatma, yaya geçitleri, limanlarda
  • Sarıya bakan renklerdeki yapıların dış ışıklandırılmasında. otoyol ve sanayi bölgelerinde

* Sodyum buharlı lambaların devreye bağlanış şekli

kuvvet tesisatı aydınlatması

4.2.2.4. Metal Buharlı Armatürler

Armatürlerin gövdesi 1 mm DKP sactan imal edilmiştir. Üzeri elektrostatik boya ile kaplanmıştır. Reflektörler parlak anodize edilmiş alümünyumdan imal edilmiştir. Toza ve suya karşı korumalıdır. Yüksek ısı ve darbeye karşı dayanıklı cam kullanılmaktadır.

kuvvet tesisatı aydınlatması

  • Benzin istasyonlarının kanopi tavanlarında, yüksek tavanlı atölyelerde vb.
  • Bu armatürlerin bağlantışekilleri ignitör üzerinde ve balast üzerinde belirtilir (Resim 4.9).

kuvvet tesisatı aydınlatması kuvvet tesisatı aydınlatması kuvvet tesisatı aydınlatması

4.3. Atölye İç Aydınlatma Armatür Kontrol Elemanları

Atölyelerdeki armatürler, değişik malzemelerle kontrol edilerek çalıştırıp kapatılmaktadır.

4.3.1. Anahtarlar

Bir elektrik devresini açıp kapamaya yarayan, el ile kumanda edilen devre elemanlarına anahtar denmektedir. Anahtarlar 10 Ampere kadar ve 220 Voltu geçmeyen gerilimlere kadar elektrik tesisat devrelerinin kumandasında kullanılmaktadır.

Atelye aydınlatmalarında yapılan tesisatın şekline göre kullanılan anahtarların tipide değişmektedir. Anahtarlar tesisin şekline göre üçe ayrılmaktadır:

4.3.1.1. Sıva Altı Anahtarlar

Sıva altı tesisatlarda kullanılmakta olan anahtarlara sıva altı anahtar denir.

Sıva altından yapılan tesisatlara yerleştirilen kasasının içerisine, kablo bağlantıları yapıldıktan sonra monte edilirler. Anahtar üzerindeki vidalar sıkılarak anahtarın tırnaklarının kasaya iyice oturması sağlanır ve montaj tamamlanmış olur.

4.3.1.2. Sıva Üstü Anahtarlar

Sıva üstüne monte edilerek kullanılan anahtarlara sıva üstü anahtar denilmektedir. Sıva üstü anahtarlar ahşap kısım varsa oraya monte edilir. Dübel ve ağaç vida kullanılarak da sıva üzerine monte edilir.

4.3.1.3. Antigron Anahtarlar

Nemli, tozlu ve kimyasal yerlerde kullanılan anahtar tipine antigron (etanj) anahtar denilmektedir (Resim 4.13). Sıva üstünde kullanılır.

kuvvet tesisatı aydınlatması

Anahtarlar kullanılacakları devre özelliklerine göre de adi anahtar, komütatör anahtar ve vaviyen anahtar olarak çeşitlenmektedir.

4.3.2. Anahtarlı Otomatik Sigortalar (W Otomatlar)

Bu anahtarlı otomatik sigortalar, özellikle büyük atelyelerdeki aydınlatma armatür gruplarının kontrolünde kullanılmaktadır (Resim 4.14). Hem oluşacak kısa devrelerde anında devrenin akımını keserek koruma işlevi görmekte hem de lamba gruplarının kontrolü için kullanılmaktadır.

kuvvet tesisatı aydınlatması

Üç faz hattına bölünerek bağlanan floresan lamba grupları (üç fazlı aydınlatma aygıtları) için üç kutbu birden açılıp kapanan anahtarlar kullanılmalıdır (Resim 4.15). Bu durumda üç fazlı akım devresinin iletkenleri bir boru içinde hep birlikte çekilmeli ya da çok damarlı yalıtılmış bir iletkenin damarları bu amaçla kullanılmalıdır.

Anahtarlı otomatik sigortalar pano içerisine monte edilirler. Anahtarları sayesinde bağlı bulundukları devrenin kolayca açılıp kapatılmasını sağlarlar. Herhangi bir arıza durumunda sigorta otomatik olarak atarak, anahtar mandalı aşağı düşer ve armatürlerin enerjisinin kesilmesini sağlar.

4.3.3. Bus-Bar Sistemlerine Ait Anahtarlar

Bus-bar sistemlerinde kanallar boyunca yerleştirilen yuvalarına takılarak, bağlı bulunduğu armatürün kontrolünde kullanılan bir aygıttır (Resim 4.16-4.17-4.18-4.19).

kuvvet tesisatı aydınlatması kuvvet tesisatı aydınlatması

4.4. Atölye Aydınlatması Yapımı

4.4.1. İşlem Sırası

Bir atölyenin iç aydınlatmasının yapımında şu işlem sırası takip edilmelidir:

    • Atölyenin Mimari ve Elektrik Kuvvet Tesisat Projeleri Hazırlanır
      • Atelye aydınlatılmasında mümkün mertebe, masrafsız genel aydınlatmadan (gün ışığı) yararlanmak istenir. Bu da atelyenin mimari planı ile alakalıdır. Elektrik aydınlatma projelerinde mimari plan göz önünde tutularak, armatürlerin yerleri tespit edilir. Armatürlerin yerinin seçiminde dikkat edilmesi gereken özellikler şunlardır.
      • Çalışma yeri veya çalışılan cismin üzerine rahatsız edici gölge düşmemesi için çalışma yeri aydınlatması veya çalışma yerine yönelik genel aydınlatma mümkünse soldan yapılmalıdır.
    • Atölyenin işletme şartlarına göre kablo döşeme yöntemi belirlenir. Bu durum mimari ve elektrik kuvvet tesisatı çiziminde dikkate alınır.
    • • Elektrik hatları yerine göre duvarda, tavanda veya döşemede betona gömülü veya sıva altı tesis edilebilir.
  • Projede belirlenen kesitlerdeki kablo ve kanal döşemesi yapılır.

• Atelyede uygulanacak tesisat modeli belirlendikten sonra kablo çekimi gerçekleştirilir. Kablo çekimi yönetmeliklere uygun olarak yapılmalıdır.

Sıva üstü tesisatlarda;

  • Kroşelerin yerleri belirlenir ve matkapla kroşeler duvara monte edilir.
  • Kablolar düzgün bir şekilde açılır ve duvar veya tavana monte edilir. Kroşe kapakları kapatılır.

Bus-bar sisteminde;

• Sistemin içerisinde kablolar döşeli olduğundan yalnızca, ana kontrol elemanlarından gelen enerji girişi, sistemin besleme ünitesine kadar yapılır.

Kanal sistemi ile döşemede ise;

  • Kablolar kanallar içerisinde döşenir, klipslerle tutturularak hareket etmesi önlenir.
  • Hatlar mekanik yıpranmalara karşı uygun yerlere döşenerek ya da elverişli örtü ve kılıflar kullanılarak korunmalıdır. El ile ulaşılabilen uzaklıklar içinde döşenen iletkenler mekanik darbelere karşı her zaman koruyucu kılıflı olarak ya da boru içinde çekilmelidir (elektrik işletme yerleri ve kuvvetli akım hava hatları bu hükmün dışındadır).

• Atelye iç armatürlerinin ve armatür kontrol elemanlarının montajı yapılır.

• Armatür aydınlatma kontrol elemanlarının montajında önce takılacakları yerler belirlenir. Matkapla delme işlemi yapılır ve dübeller takılır. Kontrol elemanları monte edilir ve kablo bağlantısının yapılmasına hazır hale getirilir.

• Tesisatın son kontrolleri yapılarak işletmeye alınır.

4.4.2. Dikkat Edilecek Hususlar

    • Montajda Dikkat Edilecek Hususlar
      • Aydınlatma tesislerinde yürürlükteki standartlara uygun aydınlatma aygıtları (armatürler) ve donanımlar kullanılmalıdır.
      • Aydınlatma tesislerinde 250 V’dan yüksek şebeke gerilimi kullanılmamalıdır.
      • Anahtardan geçerek armatür duyuna gelen faz iletkeni her zaman duyun iç (orta) kontağına bağlanmalıdır. Ters bağlama belirlenirse tesise elektrik verilmemelidir.
      • Aydınlatma aygıtlarında faz ve nötr iletkenleri olarak yalıtılmış iletkenler kullanılmalıdır. Aygıtların metal parçaları nötr iletkeni olarak kullanılmamalıdır.
      • Duylar aydınlatma aygıtlarına ampuller çıkarılıp takılırken dönmeyecek biçimde tutturulmalıdır.
      • Aydınlatma aygıtları hareket ettiklerinde iletkenleri zedelemeyecek biçimde takılmalıdır.
      • İletkenlerin geçirilmesi için bırakılan boşluklar, tellerin kolayca ve yalıtkanların zedelenmeden geçmesini sağlayacak biçimde olmalıdır. Bu boşluklardan birkaç lambanın akım devresi iletkenleri birlikte geçirilebilir.
      • Aydınlatma aygıtlarının askı düzenleri, örneğin tavan kancaları en az 10 kg olmak üzere asılacak aygıt ağırlığının 5 katının herhangi bir biçim değişikliğine uğramadan taşıyabilmelidir.
      • Sıva altı tesislerde apliklere gelen iletkenler duvar kutularında (buvatlar) sona ermelidir. Tamamlanmış döşemeden 230 cm yüksekliğe kadar tesis edilen aplik sortileri koruma iletkenli olmalı, yapıda koruma topraklaması yoksa, sıfırlanmalıdır.
      • Aydınlatma aygıtlarının içine çekilen iletkenler ısıya dayanıklı olmalıdır.
      • Armatürlerin seçilmesinde, kullanma amacına uygunluğu, suya ya da toza karşı korunma düzeni bulunması ve ortam sıcaklığına dayanıklılığı göz önünde bulundurulmalıdır.
      • Sabit aydınlatma aygıtları, besleme hatlarına bu aygıtlara ait klemensler ile fiş-priz düzenleri ile ya da doğrudan doğruya bağlanabilir.
      • Aydınlatma aygıtları, çıkardıklarıısı kendi içlerindeki ve yakınlarındaki cisimlere zarar vermeyecek biçimde tesis edilmelidir.
      • Sıva altı, sıva üstü ve etanş tesislerde zorunlu olmadıkça lambadan lambaya geçiş yapılmamalıdır.
      • Dekoratif amaçla zorunlu durumlarda (mimari gereği vb.) lükstür klemens vb. gibi uygun düzenler kullanılarak lambadan lambaya geçiş yapılabilir.
      • Gazlı boşalma lambalarında (floresan, cıva buharlı, sodyum buharlı, vb.) kullanılan tüm balanstlar kondansatörlü olmalıdır.
      • Floresan tüplü tesislerde bir yerin aydınlatılması için alternatif akımla çalışan birden fazla tüp kullanıldığında ışıksal görüntü yanılmaları en az olacak biçimde dekalörlü balast ya da çok fazlı bir besleme biçimi kullanılması tavsiye edilir.
      • Üç faz hattına bölünerek bağlanan floresan lamba grupları (üç fazlı aydınlatma aygıtları) için üç kutbu birden açılıp kapanan anahtarlar kullanılmalıdır. Bu durumda üç fazlı akım devresinin iletkenleri bir boru içinde hep birlikte çekilmeli ya da çok damarlı yalıtılmış bir iletkenin damarları bu amaçla kullanılmalıdır.
      • Armatürler ya da dağıtım tabloları içine konulmayan balastlar, transformatör ve dirençler toza ve dokunmaya karşı bir muhafaza ile korunmalıdır.
    • Kabloların Çekilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar
      • İletkenlerin korunma biçimi, bağlantı yerlerinde de sürdürülmelidir.
      • Döşeme geçişlerinde olduğu gibi, fazla tehlike söz konusu olan yerlerde termoplastik boru, çelik boru ya da koruncaklar (muhafazalar) içinden geçirilmelidir. Yalnızca elektrik hatlarının çekilmesi için kullanılmayan, içine girilebilen kanallarda ve yapı aydınlıkları gibi yerlerde iletkenler ancak düzenli olarak yerleştirilirse ve zararlı etkilere açık olmazlarsa döşenebilirler.
      • Sıva içinde ve altında çekilen hatlar el ulaşma alanları dışında ve mekanik bakımdan korunmuş sayılırlar. Tavan ve duvar boşluklarından geçirilen hatlar mekanik etkilere karşı ayrıca korunmalıdır.
      • Duvarlara tesis edilen hatlar sıva altına tesis edilirse geçiş yerlerinin kestirilmesini sağlayacak şekilde anahtar, priz, aydınlatma sortisi, buat, tablo ve benzeri hizalarında yatay ve düşey olarak tesis edilmelidir. Duvarlara döşemelere ve tavanlara tesis edilen hatlar, betona gömülü iseler bunların güzergahı için yalnızca ekonomiklik ve tesis kolaylığı düşünülmelidir. Yapıların içerisindeki bacaların duvarları üzerinden herhangi bir elektrik tesisi geçirilmemelidir.
      • Boru içinde bir damarlı iletkenler kullanılacaksa, bir boru içine yalnızca bir ana akım devresinin iletkenleri ile bu devreye ait yardımcı akım devrelerinin iletkenleri yerleştirilebilirler.
      • Elektrik işletme yerleri ve kilitli elektrik işletme yerleri bu hükmün dışındadır.
      • Çok damarlı yalıtılmış iletken ya da kablo içinde, birden çok ana akım devresi ve bu devrelere ait yardımcı devreler birlikte bulunabilirler.
      • Yardımcı akım devreleri ana akım devrelerinden ayrı olarak çekilecekse; birden çok yardımcı akım devresinin iletkenleri çok damarlı iletkenler kullanıldığında bir boru içerisine birlikte çekilebilirler.
      • Küçük gerilimli devrelerin iletkenleri bir arada çekilecekse; en büyük işletme gerilimine uygun kablolar ve iletkenler kullanılmalıdır.
      • Farklı linye ve kolon devrelerine ait iletkenler ayrı borulardan geçirilemez. Üç fazın iletkenleri aynı boru içinden geçirilebilir.
      • Birden fazla ana akım devresi için ortak sıfır iletkeni ya da orta iletken düzenlenemez.
      • Fakat baralı tablolarda sıfır iletkeninin ya da orta iletkeninin kesiti faz iletkenlerinin toplam kesitine eşit olduğunda buna izin verilir.
      • İletkenler kesilmeksizin bir geçiş kutusundan geçirilecekse; birden fazla akım devresi için ortak geçiş kutuları kullanılabilir.
    • Kablo Bağlantılarının Yapımında Dikkat Edilecek Hususlar
      • İletkenlerin bağlanması borulu tesislerde ancak kutular içinde yapılabilir.
      • Çok damarlı yalıtılmış iletkenler ya da kablolarla yapılmış tesiselrde ancak; kutular ya da ek kutular (muflar) içinde yapılabilir.
      • Bağlantı ve çok parçaları bağlanacak ya da eklenecek iletkenlerin sayı ve kesitleri uygun nitelikte ol.
      • Ekler duvarlarda 60 mm derinlikte olmak şartıyla kasalarda, tavanlarda ise armatür veya armatüre ilişkin elemanlarla gizlenmiş kutular (buatlar) içinde yapılabilir. Bu ekler kesinlikle klemensler ile yapılmalıdır. Anahtar ve priz uçları ek amacıyla kullanılmamalıdır.
      • Kasalar ve butonların içine su sızmaması için gerekli önlemler alınmalıdır.
      • Bükülebilen iletkenlerin tüm bağlantıları, geçici olarak konulan elektrik işletme araçlarında da hatasız ve özenle yapılmalıdır.
      • Bükülebilen iletkenlere bağlantı noktalarında çekme ve kayma kuvveti gelmemelidir. İletken kılıflarının kaymaması ve iletken damarlarının dönmemesi sağlanmalıdır.
      • İletkenlerin giriş yerlerinde kıvrılarak zedelenmesi, uygun tedbirlerle örneğin giriş yerinin yuvarlaklaştırılması ya da ağızlıklarla önlenmelidir.
    •  

kuvvet tesisatı

105 İletkenlerde kuş gözü meydana gelmesi ve iletkenlerin işletme araçlarına sabit olarak bağlanmasına izin verilmez.

• Çok telden meydana gelen iletkenlerin tellerinin ezilmemesi ve kopmaması için tedbirler alınmalıdır.

-Uygun bağlantı klemenslerini kullanmak Örneğin ezilmeye karşı koruyucu kılıflı klemensler kullanmak

-İletken uçlarında uygun işlemler uygulamak Örneğin; kablo pabuçları kullanmak, damar uçlarında kovan kullanmak ya da lehim ve kaynak yapma.

  • İşletme gereği sarsıntıya uğrayan bağlantı noktalarında lehim ve kaynak yapılmasına ve lehimli kablo pabucu kullanılmasına izin verilmez.
  • 10 mm2 kesitine kadar tek telli iletkenler kablo pabucu kullanılmadan bağlanabilir. Daha büyük kesitlerde kablo pabucu kullanılmalıdır. Bağlantı yerlerinde özel bir düzen varsa kablo pabucu kullanılmayabilir. Örgülü iletkenler bağlantı yerlerinde lehimlenerek tek iletken durumuna getirilir.
  • Aydınlatma sortileri için en az 1,5 mm2 ve aydınlatma linyeleri için en az 2,5 mm2 kesitli bakır iletkenler kullanılacaktır.
  • Aydınlatma ve priz devrelerine bağlanacak güç, bir fazlı devrelerde 2000 VA’den üç fazlı devrelerde 6000VA’den fazla olmamalıdır.

4.5. Kuvvetli Akım Tesisler Yönetmeliği

Aşağıdaki yönetmelik maddelerini bulup inceleyiniz

Madde-9. Sigorta, otomat ve kesiciler, Madde-23.aydınlatma, Madde-35. Yapı içindeki tesislerin yapılması

4.6. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Madde-53. Aydınlatma aygıtları ve bunlara ait donanımlar Madde-57. Yalıtılmış iletkenler ve kablolar

Bu konu 7 bölümden oluşmaktadır. Şuan 7. bölümdesiniz.
1.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
2.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ KOLON ŞEMASI
3.Bölüm AYDINLATMA HESAPLARI FORMÜLLERİ
4.Bölüm DIŞ AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
5.Bölüm DIŞ AYDINLATMA ARMATÜRLERİ
6.Bölüm DIŞ AYDINLATMA HESAPLARI
7.Bölüm KUVVET TESİSİ AYDINLATMASI

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik