BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Kuvvet tesisatı bağlantıları, Kuvvet Panolarına Tesisat Kablolarının Bağlanması, Kuvvet Tesisatı Fişleri, kuvvet tesisatı bağlantı Özellikleri, Fişlerin Kabloya Bağlanması 

Kuvvet tesisatı bağlantıları

KUVVET TESİSATI BAĞLANTILARI

2.1. Kuvvet Panolarına Tesisat Kablolarının Bağlanması

Dağıtım panoları; elektrik akımının besleme akımı girişinden itibaren, sigortalar veya devre kesiciler üzerinden çeşitli tali devrelere dağıtılmasını sağlar. Projelerde, her panonun hangi tesis kısmına ait olduğu açıkça belirtilmiş olmalıdır. Panonun içinde veya kenarında, çeşitli devrelerin voltaj, akım şiddeti ve sigorta amperajları ile birlikte, sistem tasarımını gösteren bir şema bulunmalıdır.

kuvvet tesisatı bağlantıları kuvvet tesisatı bağlantıları

2.1.1. Bağlantı İşlem Sırası

  • Pano içerisinde kuvvet tesisatının özelliğine göre çeşitli kumanda ve kontrol malzemeleri vardır. Kablolama yapmadan önce malzemeler pano içerisine uygun şekilde dizilir.
  • Panoya montajı yapılan malzemelerin iletkenlerinin bağlanması 100 amperden büyük akımlı panolarda ve daha küçük akımlı panolarda farklılıklar gösterir. Yüksek akımlı panolarda sigorta, ana kesici ve yardımcı pano kesici şalterlerinin (100 amperden büyük ise) bağlantıları bara ile yapılır. Bu malzemelerin akım değerleri 100 amperden küçük ise uygun kesitli kablolarla yapılır.
  • Daha sonra pano içerisindeki malzemelerin kablo bağlantısı projeye uygun olarak yapılır.
  • Ölçü aletleri, sinyal lambaları gibi yardımcı eleman bağlantıları kablolarla şekil verilerek düzgün bir formda yapılır.
  • Enerji girişi ana panodaki baralardan alınarak NH sigorta altlıklarına bağlanır.(kompakt şalterlerde bu işlem yapılmaz)
  • NH sigorta altlıklarının çıkışından alınan bağlantı, ilgili dağıtım tablolalarına ait paket veya kompakt şalterlere verilir.
  • Şalter çıkışları tablo çıkış klemeslerine veya NYY kablo ile ilgili dağıtım tablosuna bağlanır.
  • Klemense bağlanacak tüm kablolara bağlantışemasına uygun numara halkası takılır.
  • Sinyal lambalarına ilgili şalterin çıkış fazları bağlanır ve nötr barasından alınan nötr kablosuda paralel olarak dağıtılır.
  • Pano malzemelerinin elektriki olmayan tüm metal aksamları topraklama barasına bağlanır. Topraklama barasıda topraklayıcıya bağlanır.

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.1.2. Bağlantıda Dikkat Edilecek Hususlar

  • Bağlantısı yapılacak tüm pano malzemeleri için uygun el takımı seçilmelidir.
  • Malzemelere bağlanacak kabloların yalıtkanları uygun boyutta soyulmalıdır.
  • Malzemelerin kablo bağlantıları yapılırken vidaları yavaşca ve yeterince sıkılmalıdır. Aşırı sıkma kablonun kesilmesine neden olabilir.
  • Gevşek bağlantı elektrik akımına karşı direnç oluşturarak veya ark oluşumuna sebep olarak malzeme kontaklarında aşırıısınmalar meydana getir ve sistemin arızalanmasına yol açar. Gevşek bağlantı olmamasına dikkat edilmelidir.
  • Klemenslere bağlanan tüm kablolara bağlantışemasına uygun numara halkası takılmalıdır.
  • Şalter sigorta ölçü aletlerinin ve sinyal lambalarının kablo bağlantılarının ve bara bağlantılarının iyi bir şekilde yapılması panonun sağlıklı çalışması için önemlidir.
  • Kablolar mutlaka uygun döşeme yöntemleri kullanılarak panolara getirilmelidir. Kabloların uçlarına pabuçlar takılmalıdır. Kablolar panolara giriş ve çıkışlarında koruyucular içinden geçirilmelidir. Motorlar ve panolar mutlaka topraklanmalıdır.

2.2. Kuvvet Tesisatı Fişleri

2.2.1. Tanımı ve Görevleri

Kuvvet tesisatındaki motor ve diğer alıcıların prizlerden enerji alabilmesi için kontaklarından yararlandığı araçlardır. Bir başka tanımla fişler; bir aygıt veya uzatıcının bükülgen kablosundaki iletkenleri, prizdeki kontaklar aracılığı ile elektrik tesisi iletkenlerine birleştirmeyi veya bunlardan ayırmayı sağlayan bir araçtır. Seyyar kullanılan çoğu cihazlar NV-b (flexible) kablo ucuna bağlanan fişler ile elektrik tesislerine bağlanırlar. Yüksek güç gerektiren alıcılar için üç fazlı alternatif akım fiş düzeneği sistemleri kurulur. Bu sistemler üç, dört ve beş kutuplu olarak imal edilmektedir.

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.2.2. Yapısı

Fişlerin gövdeleri termoplastik malzemeden veya bakalitten yapılır. Gövde üzerindeki akım taşıyan parçalar ve topraklama kontakları bakırdan, pirinçten veya en az % 58 bakırlı alaşımdan haddelenerek yapılan malzemelerden, diğer parçalar da (vida, somun, rondela vb.) en az % 50 bakırlı alaşımdan, kapakları ise bakalit veya termoplastik malzemelerden yapılır.

Fişlerin akım değerleri (1 fazlı) 10, 16 A. gerilimleri ise 250 volttur. Üç fazlı fiş değerleri ise 16, 25, 35, 50, 63 amperdir

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.2.3. Özellikleri

Kuvvet tesislerinde kullanılan fişler;

  • Yapım malzemesine göre; termoplastik, kauçuk ve metal,
  • Yapım şekillerine göre; yuvarlak, yassı ve çok kontaklı,
  • Kullanım yerlerine göre; düz, uzatma, makine, duvar, kaynak fiş olarak çeşitlere ayrılır.

Termoplastik fişler, sert PVC malzemeden yapılmış ve aleve dayanıklı yalıtkan gövdelidir. Bu fişler kırılmaz özelliktedir. Çeşitli akım değerlerinde üretilirler, akım değerleri büyüdükçe boyutları da büyümektedir. Yuvarlak, yassı ve su sızdırmaz (contalı) tipleri vardır.

Kauçuk fişler, ismindende anlaşılacağı gibi kauçuktan yapılırlar. Isıya ve mekanik darbelere dayanıklıdırlar. Çeşitli akım değerlerinde üretilirler.

Metal fişler, dış gövde aluminyumdan iç yapısı genellikle termoplastik malzemeden yapılırlar. Az kullanım alanı olsa da dış gövdesi döküm iç yapısı porselen olan tipleri de vardır. Porselen iç yapısı mekanik darbelere dayanıksızdır.

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.2.4. Fişlerin Kabloya Bağlanması

Kabloların fişlere bağlantıları, elektrik devrelerinin birbirini tamamlamasında ve işlevlerinde büyük önem taşımaktadır. Bir kablonun fişe bağlanmasında şu işlem basamakları takip edilmelidir;

  • Fişin dış gövde kapağım açın ve göz kararı ile ölçerek kablo damarlarının ne kadar uzunlukta olması gerektiğini belirleyiniz.
  • Kablonun dış yalıtkanını bu uzunluğa göre damarların izolesine zarar vermeden jokarı (Kablo dış kılıfı soyma bıçağı) ile soyarak izoleli damarlarını birbirinden ayırınız.
  • Bir fişin seyyar bir kabloya bağlanmasında, koruyucu iletken olarak kullanılan yeşil-sarı renkli damarın diğer kutup damarlarından uzun olması gerekir. Böylelikle prize takılı fişin kablodan çekilmesi anında koruyucu damarın en son kopan iletken olması sağlanır. Bu nedenle koruyucu iletken uzun bırakılırken kablonun diğer damarlarını bağlantı pozisyonuna göre şekil vererek kesiniz. İletken damarlarına bağlantı yerine göre şekil veriniz.
  • Bağlantı kovanlarına ve vidasına göre damar uçlarının yalıtkanlarını soyunuz.
  • Yalıtkanları soyulmuş damar uçlarına sıkıştırma manşonu veya yüksük takınız. Sıkıştırma manşonu kesiti kablo damar kesitine uygun olmalıdır. Damar tellerinin tamamı manşon içerisine girmeli açıkta iletken tel kalmamalıdır. Manşon takıldıktan sonra, kablo damar manşonu sıkma pensi ile sıkılmalıdır.
  • Fiş içerisinde bulunan kablo tutucu kelepçenin üst kısmının vidalarını açarak çıkartınız, kablo damarlarını fişin içine yerleştirerek vida bağlantılarını yapınız.
  • Çekmeye karşı kabloyu sıkan kelepçeyi yeniden sıkıştırınız. Kelepçenin Kablo üzerindeki etkisi kablo çekilerek kontrol edilir.
  • Fiş üst kapağını yerine oturtunuz ve vidasını sıkınız. Fişin kapatılmasında hiçbir kablo damarının fişin boş kapakları arasına sıkışıp kalmamasına dikkat edilir. Fiş kapakları kolayca kapanır durumda ve iki parça birbirleriyle karşılıklı denk gelmiş olmalıdır.
  • Fiş kutupları ve koruyucu iletkeni birbirleri arasında seri lamba veya meger izolasyonu ile kontrol ediniz. Fiş kullanıma hazırdır.

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.3. Kuvvet Tesisatı Prizleri

2.3.1. Tanımı ve Görevleri

Elektrikli cihazlar ile düzeneklerinin fişlerini sabit elektrik tesisatlarına bağlayabilmek için kullanılan araçlardır. Bir başka tanımla prizler, elektrik tesisi iletkenleri ile bükülgen kablonun iletkenlerini, uygun bir fiş aracılığı ile doğrudan doğruya veya uzatıcı ile dolaylı olarak birleştirmeyi sağlayan araçtır.

2.3.2. Yapısı

Prizlerin gövdeleri porselenden veya bakalitten yapılır. Gövde üzerindeki akım taşıyan parçalar ve topraklama kontakları bakırdan, pirinçten veya en az % 58 bakırlı alaşımdan haddelenerek yapılan malzemelerden, diğer parçalar da (vida, somun, rondela vb.) en az % 50 bakırlı alaşımdan, kapakları ise bakalit veya termoplastik malzemelerden yapılır. Kontak uçlarına istek dışı dokunmalara karşı koruyucu vazife görür.

Prizlerin akım değerleri (1 fazlı) 10, 16 A. Gerilimleri ise 250 Volttur. Üç fazlı priz değerleri ise 16, 25, 35, 50, 63 Amperdir.

kuvvet tesisatı bağlantıları

2.3.3. Özellikleri

Kuvvet tesislerinde kullanılan prizler;

  • Yapım malzemesine göre; termoplastik, kauçuk ve metal,
  • Yapım şekillerine göre; yuvarlak, yassı ve çok kontaklı,
  • Kullanım yerlerine göre; düz, uzatma, makine, duvar, kaynak priz olarak çeşitlere ayrılırlar.

Termoplastik prizler, sert PVC malzemeden yapılmış ve aleve dayanıklı yalıtkan gövdelidir. Bu prizler kırılmaz özelliktedir. Çeşitli akım değerlerinde üretilirler, akım değerleri büyüdükçe boyutları da büyümektedir. Yuvarlak, yassı ve su sızdırmaz (contalı) tipleri vardır.

Kauçuk prizler, ismindende anlaşılacağı gibi kauçuktan yapılırlar. Isıya ve mekanik darbelere dayanıklıdırlar. Çeşitli akım değerlerinde üretilirler.

Metal prizler, dış gövde aluminyumdan iç yapısı genellikle termoplastik malzemeden yapılırlar. Az kullanım alanı olsa da dış gövdesi döküm iç yapısı porselen olan tipleri de vardır. Porselen iç yapısı mekanik darbelere dayanıksızdır.

Fişlerin prize sokulmasında kutuplar birbirine tam karşılıklı olarak girmeli ve karşılaşan yüzeyler iyi oturacak şekilde yapılmış olmalıdır. Kapağın tespit civataları gömülü tipte olmalıdır. Normal prizler ve bunların iletkenleri bağlandıktan sonra, kapaklarında fiş kutuplarının gireceği deliklerden başka açık delik bulunmamalıdır.

2.3.4. Prizlerin Yerine Montajı ve Bağlantıları

  • Prizlerin ve kroşe pozisyonlarının yerlerini projedeki ölçülere göre işaretleyiniz.
  • Priz ve kroşe alt parçalarını deney tahtası üzerine monte ediniz.
  • Priz kablolarını, enerji giriş ve priz bağlantı paylarını dikkate alarak tahmini uzunluklarda kesiniz.
  • Prize bağlanacak kabloların yalıtkan kısımlarını tahmini uzunlukta soyunuz ve priz içindeki kablo klavuzu içine sokunuz.
  • Prizlerin içerisindeki damar uçlarını bağlantıya uygun olarak şekillendiriniz, kesiniz ve yalıtkan kısmı soyarak vidalar ile bağlayınız.
  • Kabloları düzeltiniz (doğrultulur) ve kroşelerin kelepçelerini sıkınız.
  • Verilen ölçülere göre enerji girişi için kabloların diğer uçlarının dış yalıtkanlarını soyunuz. Kablo damarlarışekle göre şekillendirilir. İzolasyonu soyulur ve iletken uçları şekillendirilir.
  • Kablo bağlantılarını kontrol ederek prizlerin üst kapaklarını takınız.

kuvvet tesisatı bağlantılarıkuvvet tesisatı bağlantılarıkuvvet tesisatı bağlantılarıkuvvet tesisatı bağlantıları

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik