BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
internet adres sınıflaması, A, B, C, D, E sınıfı adresler, Alt Ağlar, Altağ Maskesi, Alt Ağlara Ayırma, alt ağlara ip atama, ip verme işlemi, sınıflandırması, sınıfları, ip adres sınıfları, sınıflamalı ip adresleri

İnternet adres sınıflaması

İNTERNET ADRES SINIFLARI VE ALT AĞLAR

İnternet ortamına giren her bilgisayara bir adres verilir. Bu adrese IP adresi denilir. IP adresi, ağ üzerinde bulunan makinenin adresini ifade eder. Bu adres ile bir makine diğerlerine ulaşma imkânı bulur. Ağ üzerinde bulunan herhangi bir bilgisayarı ifade etmek için 32 bitlik bir IP adresi kullanılır. TCP/IP protokolü kullanılan bir ağda her bilgisayarın mutlaka bir IP adresi olmak zorundadır.

32 bitlik bir IP adresi 8 bitlik dört oktet halinde ifade edilir. Bunun sebebi, ise okumayı kolaylaştırmak içindir. Adresleme için toplam 32 bitimiz varsa 232 = 4 milyar 294 milyon 967 bin 196 tane bilgisayar adreslenebilir. Ancak bu gerçekte böyle değildir. 32 bitlik bir adres diyelim ki 1000010.00011011.00001100.00001100 şeklinde ifade edilmiş olsun bu adresin okunması için ikilik sistemde bir okuma gerekmektedir, ancak bu şekilde de okuma oldukça zor olduğunda yazdığımız adres onluk sisteme çevrilerek 194.27.12.12 şekline dönüşür ve bu tür bir ifadeye noktalı yazım (dotted decimal notation) denir. Nokta ile ayrılan kısımların her biri 0 ile 255 arsında bulunan birer tamsayı olmak zorundadır.

2.1. Adres Sınıflaması

İnternete bağlı büyüklü küçüklü binlerce ağ vardır ve bu ağlar için gerekli IP adresleri sayısı birbirinden oldukça farklı olabilmektedir. Adres dağıtımını ve ağlara atanan adreslerin ağ aygıtlarına yerleşimini kolaylaştırmak amacıyla IP adres alanı alt kümelere bölünmüştür, yani sınıflandırılmıştır. Beş temel sınıflama vardır ve bunlar A,B,C,D ve E sınıfı adresler olarak adlandırılır. Bunlardan hangisinin gerektiğini doğrudan bu adreslerin kullanılacağı ağın büyüklüğü belirler.

internet adres sınıflandırması

Adresler iki parçaya ayrılır; parçanın soldaki kısmı ağ adresi, sağdaki kısım ise sistem adresi olarak adlandırılır. Ağ adresleri yönlendiriciler için daha anlamlıdır. Tüm yönlendirme işlemleri ağ adreslerine bakılarak yapılır. Şekil 2.1’de sınıflanmış bir ağın ayrılmış hali görülmektedir.

Sınıflamalı adreslemede 32 bitlik adresin kaçar bitinin ağ ve sisteme ait olduğunu belirlemek için ağ maskesi kullanılır. Ağ maskesi IP adresiyle mantıksal VE işlemine tabii tutulur ve sonuç ağ adresini verir. Mesela, 167.34.1.1 IP adresine ve 255.255.0.0 ağ maskesine sahip bir bilgisayarın VE işleminden sonra ağ adresi 167.34.0.0 ve sistem adresi

1.1 olur.

Sınıflamalı adreslemede IP adresleri A,B,C,D ve E şeklinde ayrılır.

internet adres sınıflandırması

Noktalı gösterimde Şekil 2.2’den de anlaşılacağı üzere, her sınıf için tanımlanabilecek maksimum sayıda bilgisayar adedi vardır. Bu bilgisayarlar internet ortamında “host” diye adlandırılır. Her bir sınıf için tanımlanabilecek host sayısışekilsel olarak aşağıda belirtilmiştir.

h:”host” Ağ üzerinde tanımlanacak olan bilgisayarlar

A Sınıfı: 001.hhh.hhh.hhh ‘dan 126.hhh.hhh.hhh ‘a kadar

B Sınıfı: 128.001.hhh.hhh ‘dan 191.254.hhh.hhh ‘a kadar

C Sınıfı: 192.000.001.hhh ‘dan 223.255.254.hhh ‘a kadar

D Sınıfı: 224.000.000.000 ‘dan 239.255.255.255 ‘a kadar

2.1.1. A Sınıfı Adresler

A sınıfı adreslerde ağ adresi ilk oktet ile belirlenir. Geri kalan diğer oktetler ise o ağdaki bir bilgisayarı gösterir. IBM firması A sınıfı bir adres kullanmaktadır. İlk oktet 0 ile 126 arasında ise o adres bir A sınıfı adrestir. A sınıfı adres her biri 16 777 214 tane bilgisayar içeren 126 tane alt ağa izin verir. 16 777 214 sayısı (224 – 2)’den hesaplanır. Burada iki sayısının çıkarılması A sınıfı adreslemede iki adresin özel amaçlı olarak kullanılmasıdır. 126 sayısı ise (27-2)’ den hesaplanır. Burada da iki çıkarılmıştır çünkü, 0.0.0.0 ve 127.0.0.0 adresleri özel amaçlı kullanılmaktadır. 0.0.0.0 adresi varsayılan yönlendirme ve 127.0.0.0 adresi ise yerel çevrim için kullanılır.

2.1.2. B Sınıfı Adresler

B sınıfı ağlar 14 bit, ağ içindeki bilgisayarlar ise 16 bit ile ifade edilir. İlk ikibiti1 0 şeklindedir. B sınıfı her biri 65 534 bilgisayar içeren 16 384 tane alt ağa izin verir. Bu tür adres alanı büyük ve orta büyüklükte ağlar için kullanılır. Birçok büyük üniversite ve ISS’ ler bu tür adres alanına sahiptir.

Şekil 2.3’te, 128.001.000.000 ve 128.002.000.000 IP adreslerine sahip olan B sınıfı iki ayrı ağ router ile birbirinden ayrılmış ve bu ağlardan 128.001.000.000 IP adresine sahip olan ağ kendi içinde mantıksal iki ayrı alt ağa köprü (bridge) yardımı ile ayrılarak ağ kurulumun sağlanması görülmektedir.

internet adres sınıflandırması

2.1.3. C Sınıfı Adresler

C sınıfı adres alanı içinde ağlar 21 bit, ağ içindeki bilgisayarlar 8 bit ile temsil edilir. Kamu kuruluşlarına C sınıfı adresler verilmektedir.

2.1.4. D Sınıfı Adresler

D sınıfı adresler özel amaçlı adresler olup bir datagramın birçok sisteme dağıtılması için kullanılır.

2.1.5. E Sınıfı Adresler

E sınıfı adreslerin özelliği gizli tutulmuştur.

2.2. Alt Ağlar (Subnets)

Alt ağ kavramı, sahip olunan IP adreslerini daha küçük adres gruplarına parçalamak anlamına gelir. Meselâ, C sınıfı bir adres de 256 tane IP adresi vardır, ancak LAN içerisinde 50 tane sistem varsa yaklaşık 200 tane IP adresi boşa gidecektir. Bu durumda C sınıf adres parçalanarak alt ağlara ayrılır ve yeni oluşturulan altağ içindeki adresleri kullanır.

2.2.1. Altağ Maskesi (Subnet Mask)

Bir bilgisayar ancak aynı ağda bulunan bir bilgisayarla doğrudan iletişime geçebilir. Aynı ağda değillerse dolaylı olarak iletişime geçer. Aynı ağda olup olmadığını IP adreslerini kullanarak anlarız. IP adresinin bir bölümü ağı diğer bölümü de bilgisayarın ağ içindeki adresini tanımlar. Hangi bölümü ile ağı hangi bölümü ile bilgisayarı tanımladığını bilmek için alt ağ maskesi kullanırız. Dört bölümden oluşur ve ağ adresinin hangi bölüme kadar geldiğini göstermek için kullanılır. Bilgisayar kendi ağ tanımlayıcılarını bulmak için alt ağ maskesi kullanır. Bu yüzden alt ağ maskesinin doğru şekilde girilmesi gerekir. Yanlış girilirse bilgisayarın diğer bilgisayarlarla iletişimi engellenebilir.

Bilgisayar ağ tanımlayıcısını bulmak için alt ağ maskesini IP adresini VE mantıksal işleminden geçirerek kullanırlar. Meselâ:

IP adresi:195.134.67.200 olsun ve alt ağ maskesi de 255.255.255.0 olsun. Bilgisayarın bu bilgilere dayanarak bulunduğu ağ tanımlayıcısını yani ağ adresini bulabiliriz. IP adresi ile alt ağ maskesini VE işlemine tabi tutalım:

195.134.67 .200 = 1100 0011.1000 0110.0100 0011.1100 1000

VE

255.255.255.0 = 1111 1111.1111 1111.1111 1111.0000 0000

Sonuç: 195.134.67. 0 = 1100 0011.1000 0110.0100 0011.0000 0000

Meselâ, şimdi iki bilgisayardan oluşan bir ağ düşünelim. Şekle bakalım:

internet adres sınıflandırmasıinternet adres sınıflandırması

195.134.67.200 195.134.67.56 Alt ağ Maskesi: 255.255.255.0 Alt ağ Maskesi: 255.255.255.0

Şekilde görülen 195.134.67.0 adresli bilgisayarın diğer bilgisayarla iletişime geçmesi için aynı ağda olmaları gerekir. Bu yüzden hedef bilgisayarın aynı ağda olup olmadığına bakarız. Bunun için bilgisayarların ağ adreslerine bakarız.

195.134.67.200 VE 255.255.255.0 ile işleme koyduktan sonra çıkan sonuç: 195.134.67.0 olacaktır. Bu bilgisayarın kendi ağ adresidir. Hedef bilgisayarın ağ adresi ise: 195.134.67.56 ile 255.255.255.0 VE işleme konularak 195.134.67.0 sonucu görürüz. Aynı ağ adresleri çıktığı için bu bilgisayarların iletişime geçeceklerini söyleyebiliriz. Yeni örneğimiz için aşağıdaki şekle bakalım.

internet adres sınıflandırması

Bu kurulan ağda 195.134.67.200 adresli bilgisayar ile 195.134.78.46 numaralı bilgisayar iletişime geçmek isterse ilk olarak aynı ağda olup olmadıklarına bakmaları için IP adresleri ile alt ağ adresini VE ‘ leyerek kendi ağ adreslerini bulur. Aynı işlemi hedef bilgisayar içinde yapar. Aynı çıkmaz. Bunun sonucu olarak 195.134.67.200 nolu bilgisayar iletmek istediği veriyi yönlendiriciye gönderir o da gelen pakete bakıp 195.134.78.46 nu’lu bilgisayarı hedeflediğini anlar ve veriyi ona aktarır. Eğer altağ adresini 255.255.0.0 şeklinde yanlış girmiş olsaydık VE’lediğimiz sonucu bize aynı ağda olduğunu gösterecektir. Ulaşmaya çalışacaktık ama erişemeyecektik.

IP adresini ve alt ağ adresini DHCP dağıtıcısı ile dağıtırız. Yukarıdaki bilgisayarda ilk ağ için 195.134.67. 0, ikinci ağ için 195.134.78.0 ağ adresimizdir. Demek ki ilk ağda hiçbir bilgisayara 195.134.67.0 adresini veremeyiz. Bu adres ilk ağın tümünü belirtiyor. Aynı şekilde 2. ağ içinde 195.134.78.0 adresini veremeyiz. Dolaysıyla bize son oktet için 256 bilgisayarı tanımlayabilecek 255 adres tanımlayabiliriz.

Benzer şekilde 195.134.67.255 adresini hiçbir bilgisayara veremeyiz. Bu adres bu ağın broadcast adresidir. O zaman tanımlanabilecek adresler şöyle bir kural ile hesaplanır. IP adresine hem ağ tanımlayıcısı kısım, hem bilgisayar tanımlayıcı kısmı 0 (0000 0000) ya da 255 (1111 1111) olamaz. Böylece 2n-2 ile hesaplanır.

Yukarıdaki örnekte C sınıfı adres söz konusu olduğu için ilk 3 oktet sabittir. Biz yalnızca son okteti serbestçe kullanırız. Bu oktete 8 olduğuna göre 28-2 den 254 adet bilgisayar adresi tanımlayabiliriz.

2.2.2. Alt Ağlara Ayırma (Subnetting)

Alt ağlara ayırma işlemi verilen bir adres aralığını bölümlemek demektir. İnternete erişim için yetkili bir kurumdan ağ adresi alırız ve bu adres diyelim ki, 195.27.12.0 gibi bir adres olsun. Buradan anlaşılacağı üzere bu adres C sınıfı bir adrestir. C sınıfı bir adres için de 255.255.255.0 gibi bir alt ağ maskemiz vardır. Bu durumda kurum ağımızda 254 adet bilgisayar adresi tanımlayabiliriz (çünkü bize adres belirleme için son oktet, yani 8 bit kalıyor. Adres kuralımızı uygularsak 28-2=254 adet bilgisayar adresi verebiliriz). Kurumumuz bilgisayarlarının meselâ: Ankara, Eskişehir ve Afyon gibi üç ayrı ilde olduğunu varsayalım. Bu durumda kurumumuzda üç ayrı ağ segmenti bulunacak ve bunlar yönlendiriciler (router) aracılığı ile birbirlerine bağlanacaklardır. Bizim burada alt ağlara ayırma işlemini adresimiz C sınıfı bir adres olduğundan IP numaramızın son oktetinde gerçekleştireceğiz. Her bir şehirdeki bilgisayarlar (Ankara, Eskişehir ve Afyon olmak üzere 3 tane alt ağ) ve iki şehir arasında kalan bölümlerde (Ankara-Eskişehir ve Eskişehir-Afyon olmak üzere 2 tane alt ağ) birer alt ağdır. Yani 5 tane alt ağ tanımlamamız gerekiyor. Bu sebeple değişiklik yapabildiğimiz tek oktet olan 4. oktetin ilk üç bitini alt ağ için ayırmamız gerekiyor. Üç bit olmasının sebebi ise 5=101 olmasıdır.

C sınıfı ağımız ikili sistemde: 11000011.00011011.00001100.00000000 şeklinde gösterilir. Bu IP adresinin sadece son okteti ile oynama yaparak alt ağları oluşturacağız.

Başlangıç Adresi Bitiş Adresi
1 11000011.00011011.00001100.00100001 (195.27.12.33) 11000011.00011011.00001100.00111110 (195.27.12.62 )
2 11000011.00011011.00001100.01000001 (195.27.12.65) 11000011.00011011.00001100.01011110 (195.27.12.94)
3 11000011.00011011.00001100.01100001 (195.27.12.97) 11000011.00011011.00001100.01111110 (195.27.12.126)
4 11000011.00011011.00001100.10000001 (195.27.12.129) 11000011.00011011.00001100.10011110 (195.27.12.158)
5 11000011.00011011.00001100.10100001 (195.27.12.161) 11000011.00011011.00001100.10111110 (195.27.12.190)
6 11000011.00011011.00001100.11000001 (195.27.12.193) 11000011.00011011.00001100.11011110 (195.27.12.222)

internet adres sınıflandırması

Bu dağılımı yaptıktan sonra her ildeki ağ adreslerimin son oktetinin geriye kalan 5 bitini de ağ içindeki bilgisayarları tanımlamak için kullanacağım. Kuralımıza göre 25-2= 30 olarak bulunur ve bir ağımızda 30 adet bilgisayar tanımlayabiliriz. Toplam 6 adet ağ tanımlama hakkımız vardı buna göre 6*30=180 adet bilgisayarıbu ağımız için tanımlamamız mümkün. İlk başta bize verilen IP adresine göre toplam 254 adet bilgisayar tanımlama hakkımız vardı ancak alt ağlara ayırdıktan sonra sadece 180 bilgisayar tanımlayabiliyoruz buradaki 74 adet adres alt ağlara ayırma işlemi sırasında boşa gitti.

Bir IP adresinde ağ tanımlayıcı ve bilgisayar tanımlayıcı bölümleri alt ağ maskesi (subnet mask) ile belirleriz. Yukardaki örnekte en fazla altı olabilecek, beş adet ağ bölümümüz (segment) var. Dolayısıyla bize yetkili kurum tarafından verilen 255.255.255.0 maskesini kullanamayız. Bu maskeyi ancak bütün bilgisayarlar tek bir bölümde bulunduğu zaman kullanırız. Bizim tanımlayacağımız alt ağ maskesi sayesinde her şehirdeki (bölümdeki) bilgisayar hem kendi aralarında hem de şehirler arası (başka bölümdeki) bilgisayarlarla haberleşmelidir.

Adreslerin ve dolayısıyla alt ağ maskesinin ilk üç oktetinde değişiklik yapamayız. Sadece son oktette değişiklik yapabiliriz. Örneğimizde tüm ağlarda ağı belirleyen kısım son oktetin ilk üç biti. O zaman altağ maskemiz 255.255.255. 1110 0000 olmalıdır. Yani

255.255.255.224. Şimdi alt ağ maskemizi sınayalım:

Ankara’daki 195.27.12.33 numaralı bilgisayarla sınayalım.

195.27.12.33 VE 255.255.255.224 = 195.27.12.32 olur. Ankara’daki 195.27.12.35 numaralı bilgisayarla sınayalım.

195.27.12.35 VE 255.255.255.224 = 195.27.12.32 olur.

İkisi de aynı sonucu verdiği için aynı ağ üzerinde olduğunu varsayacaktır ve iletişime geçecektir.

İstanbul ile haberleştirmeye çalışalım.195.27.12.66 VE 255.255.255.224 =

195.27.12.64 olur. İki işlem sonucu farklı olduğu için hedef bilgisayarın başka bir ağ bölümünde olduğunu varsayacaktır. Başka bir bölümdeki bilgisayarla doğrudan iletişime geçemeyecek ve veri paketini yönlendiriciye yollayacaktır. Yönlendiricilerin her bir bacağına IP adresi vermemiz gerekiyor. Bu adresler yönlendirici bacaklarının bağlı oldukları bölümlere uygun olarak verilmelidir. Örneğimizde yönlendiricinin Ankara’ya bakan bacağına 195.27.12.36, İstanbul’a bakan bacağına 195.27.12.68, Afyon’a bakan bacağına ise

165.27.12.100 IP adresleri verilmelidir. Ayrıca Ankara-İstanbul ve İstanbul-Afyon arasındaki bacaklara da IP adresi atamamız gerekmektedir. Çünkü buralar da birer alt ağdır. Bu adresler Ankara’dan Afyon’a doğru sırasıyla 195.27.12.129, 195.27.12.130,

195.27.12.161 ve 195.27.12.162’dir. Buradaki IP adres değerleri yukarıdaki tablodan 4 ve 5. ağ başlangıç adreslerinden gelmektedir.

Özet Maddeler:

  • Ağı alt ağlara ayırırken ilk önce kaç tane ayrı ağ istendiğine karar verilmelidir.
  • Buna göre kaç tane yönlendirici kullanılacağı belirlenmelidir.
  • Toplam alt ağ sayısı belirlenirken yönlendiriciler arasında kalan kısımlar unutulmamalıdır. Onlar da ayrı birer alt ağdır. Hesaba onlar da dahil edilecek.
  • Kurum adresimizde bizim sorumluluğumuza bırakılan kısma bakıp, oluşturulacak altağlar için buradaki birler kullanılmalıdır.
  • 2n-2 kuralına uygun olarak alt ağ belirlerken kaç adet bit kullanılacağı saptanmalıdır. Çıkan sayıda bitleri alt ağ tanımlayıcılarını belirlemekte kullanılmalıdır. Geriye kalan bitlerle de alt ağlardaki bilgisayarlar tanımlanmalıdır.
  • Kurum çapında geçerli olan yeni alt ağ maskesi belirlenmelidir. Bu yeni alt ağ maskesinde alt ağ tanımı için kullanılan bitlerin yerleri bir olmalıdır.
TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik