BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
osi katmanları, osi başvuru modeli, Uygulama Katmanı, Sunum Katmanı, Oturum Katmanı, Ulaşım Katmanı, Ağ Katmanı, ders notları, ağ elemanları sistemleri, Veri Bağı Katmanı

Haberleşmede osi katmanları

OSI Başvuru Modeli

OSI (Open Systems Interconnection-Açık Sistem Mimarisi) modeli ISO (International Standards Organization-Uluslararası Standartlar Yapısı) tarafından geliştirilen ve birbirleriye iletişime geçen bilgisayarların iletişim kurallarını belirler.

Bilgisayarlar arası iletişim ortaya ilk çıktığında her üretici kendi standartlarına göre iletişimi gerçekleştiriyordu. Bu da birbirinin konuştuğu dili anlamayan iki milletten insanın anlaşamaması gibi bir durum ortaya çıkardı. Çözüm olarak nasıl ki insanlık olarak İngilizceyi ortak dil olarak kabul ettiyse, OSI modelide ortak dil olarak kabul edilmiştir.

Böylece bu modeli temel alan bütün üreticilerin ürünleri birbirleri ile anlaşabilmektedir. Bu yüzden OSI sanal bir referans olarak kabul edilebilir. OSI olmazsa olmazsa olmaz bir kural değildir. Ancak bu modele uygun sistemler kurulmazsa, diğer sistemlerle iletişim kurulamaz.

1.6.1. OSI Katmanları

Katman Görevi
Uygulama (Application ) Kullanıcı uygulamalarına servis sağlar.
Sunum (Presentation) Veri dönüşümünü gerçekleştirir.
Oturum (Session) Sistemler arasındaki iletişimi sağlar.
Ulaşım (Transport) Uçtan uca haberleşme kontrol sağlar.
Ağ (Network) Network bağlantısını düzenlemek, devam ettirmek ve sonlandırmaktan sorumlu.
Veri bağı (Data link) Fiziksel bağlantıyı sağlar. Veri frame’lerini (çerçevelerini) düzenler.
Fiziksel (Physical) Veri iletimi ortamı düzeyinde verilerin elektrik sinyalleri olarak iletimini sağlar.

Bu katmanları (layer) 7 başlık altında inceleyebiliriz.

1.6.1.1. Uygulama Katmanı (Application Layer)

Bilgisayar uygulamaları ve ağ arasında arabirim görevi görür. Kullanıcı tarafından çalıştırılan uygulamalar bu katmanda tanımlıdır. Uygulamaların ağ üzerinde çalışmaları sağlanır.

FTP (File Transfer Protocol-Dosya Aktarım Protokolü), SNMP (Simple Network Management Protocol-Basit Ağ Yönetim Protokolü), e-mail, web tarayıcıları ve veri tabanı uygulamaları bu katmanda çalışan uygulamalara örnektir.

Uygulama katmanının başka bir görevi de farklı sistemler arasındaki dosya transferini düzenlemektir. Her sistem kendine özgü dosya biçimlerine, isimlerine sahiptir. Yani birbirleri ile ortak çalışabilmek için uygulama katmanına ihtiyaç duyarlar.

1.6.1.2. Sunum Katmanı (Presentation Layer)

Sunum katmanında veri düzenlenerek uygulama katmanına sunulur. Zaten adını da buradan almıştır. Veri üzerindeki kodlama, dönüştürme ve biçim verme işlemi burada gerçekleştirilir.

Sunum katmanı gönderilen paketleri veri haline çevirir, yani veriyi karşı bilgisayar tarafından anlaşılır bir düzene sokar. Böylece farklı uygulamalar aynı verileri ortak olarak kullanabilir. Örneğin, bazı sistemler X harfini 8 bitle ifade ederken, bazıları da 16 bitle ifade edebilir. Ancak kullanıcı için önemli olan verinin görünen kısmıdır. İşte anlaşılır bir biçime dönüştürme işini sunum katmanı gerçekleştirir.

Ayrıca bu katmanda veriyi sıkıştırma, açma, şifreleme, şifre çözme işlemleri gerçekleştirilir. JPEG, TIFF, MPEG bu katmanda tanımlanan standartlardan bazılardır.

1.6.1.3. Oturum Katmanı (Session Layer)

Oturum katmanında iki nokta arasında iletişim bağlantısı kurulur, başlatılır ve sona erdirilir. Bu katmanda kimlik, güvenlik ve yönetim işleri yerine getirilir. İki bilgisayara ait uygulamalar arasındaki bağlantının yapılması, kullanılması ve bitirilmesi işlemleri gerçekleştirilir.

Oturum katmanının sağladığı pek çok servis vardır. Örneğin, bir dosya transferi esnasında meydana gelecek aksaklıklar bu katman tarafından düzenlenir. Dosya transferi sırasında meydana gelebilecek bir kopma, oturum katmanı tarafından yerleştirilen kontrol noktaları sayesinde transferin kaldığı yerden devam etmesini sağlayacaktır.

SQL, ASP, NetBIOS, Sockets ve X Window bu katmanda çalışan protokollerdir.

1.6.1.4. Ulaşım Katmanı (Transport Layer)

Ulaşım katmanın görevi, üst katmanlardan gelen veriyi ağ paketi boyutunda parçalara bölmektir. Bu katman iki bilgisayar arasında mantıksal bir bağlantı kurar.

  • Bir üst katmandan aldığı verileri segment’lere bölerek bir alt katmana iletir ve bir alt katmandan aldığı segmentleri bir üst katmana iletir.
  • Akış denetimi yöntemi ile verinin zamanında karşıya ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder.
  • Gönderilen segment’lerin karşı tarafta tekrar aynı düzenle birleştirilmesini sağlar.

NetBEUI, TCP ve SPX bu katmanda çalışan protokollerdir.

1.6.1.5. Ağ Katmanı (Network Layer)

Ağ katmanının temel görevi yönlendirmedir. Verinin hedef bilgisayara ulaşabilmesi için, yönlendiricilerin ihtiyacı olan bilgilerin eklendiği katmandır.

Yönlendirme işlemi verinin farklı bir ağdaki hedefe ulaşmasında hangi yolun en doğru yol olduğunun belirlenmesidir. Yönlendiriciler (router) bu katmanda tanımlıdır. Bu katmanda veri bloklarına paket adı verilir. Veri paketleri ağ adresleri kullanılarak en uygun yönlendirme işlemine tabi tutulur.

IP ve IPX bu katmanda çalışan protokollerdir. Ağ katmanındaki yönlendirme protokollerine örnek olarak RIP, IGRP, OSPF ve EIGRP verilebilir.

1.6.1.6. Veri Bağı Katmanı (Datalink Layer)

Veri bağı katmanının büyük bir bölümü ağ kartı içinde gerçekleşir. Bu katmanda veri çerçeve (frame) adını alır. Çerçevenin yapısı hakkında geniş bilgiye öğrenme faaliyeti 2 1.1. Ethernet kartları başlığı altında yer verilmiştir.

Veri paketlerine hata kontrol bitleri, alıcı ve verici adresleri (MAC adresi) eklenerek oluşturulan çerçeveler, fiziksel katmana gönderilir. Çerçevenin doğru iletilip iletilmediğini denetler. Hatalı olan çerçeveleri tekrar gönderir. Çerçevelerin hata denetimi CRC (Cyclic Redundancy Check ) yöntemiyle yapılır.

Anahtar (switch) ve köprüler (bridge) bu katmanda tanımlıdır.

1.6.1.7. Fiziksel Katman

En alt katmandır verilerin gönderilmesi ve alınmasından sorumludur. Verileri bit olarak hedefe iletmekle görevlidir. Ağın elektriksel ve mekaniksel yöntemleri yani fiziksel bağlantı burada belirlenir. Kablolama ve ağ kartına bağlanmayı içeren standartlar kullanılır. Ağ bağlantısı bakır ve fiber optik kablolarla olabileceği gibi, kablosuz bağlantılarla da olabilir.

IEEE 802.3, 802.4 ve 802.5 standartları yaygın olarak kullanılmaktadır. Hub’lar fiziksel katmanda tanımlıdır. Hub, kablolama ve konnektörler hakkında geniş bilgiye modülün ilerleyen bölümlerinde ulaşabilirsiniz.

1.6.2. Katmanlararası Sanal İletişim

OSI modeli aslında sanal bir kavramdır. OSI programları veya donanımlarına herhangi bir yerde karşılaşamazsınız. OSI modelini üreticiler tarafından referans kabul edilen ortak bir dil olarak düşünebiliriz.

ağ sistemleri

İki bilgisayar birbirleriyle iletişime geçmeden önce, sırasıyla uygulama katmanından başlayarak bütün katmanlar ile görüşülür. Veri fiziksel hattan hedefe ulaşır ve işlem tersinden devam eder. Her katman bir sonraki katmana veriyi iletirken kendi bilgisini ekleyerek gönderir.

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik