BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
fırçasız dc motorlar, fırçasız dc motorların çalışma prensibi, fırçasız dc motorların özellikleri, fırçasız dc motorların yapısı, fırçasız dc motorların çeşitleri

Fırçasız DC motorların çalışma prensibi

Fırçasız DC motorların çalışma prensibi

DC Motorların hareketli kısımları olan rotor bölümündeki manyetik alanın doğal yoldan karşılandığı motor türüdür. Rotor bölümünde akım olmadığı için rotora akım taşıyacak fırça ve kolektör düzeneklerine de gerek yoktur.Bu nedenle bu tür motorlar fırçasız motor olarak adlandırılır. Bu tür motorların rotor bölümlerinde güçlü doğal mıknatıs kullanılır.

fırçasız dc motorlar
fırçasız dc motorlar
Rotor
Motorun uyartım akısı rotora yerleştirilen kalıcı mıknatıslar tarafından sağlanmaktadır. Kalıcı mıknatıs malzemelerin yüksek kalıcı mıknatısiyet ve yüksek giderici kuvvet özelliklerine sahip olması gerekir. Rotor preslenmiş veya bağlanmış ferrit, nidyum-demir-boron veya alnico(Alüminyum-Nikel Cobalt) tipi mıknatıs malzemelerden yapılır.

FSDAM’IN ROTOR TİPLERİ
fırçasız dc motorlar
a) Kalıcı mıknatıs rotor milinin yüzeyine yerleştirilmiş
b) Kalıcı mıknatıs rotor gövdesinin içine yerleştirilmiş
c) Kalıcı mıknatıs oyuklara yerleştirilmiş

STATOR
Stator, FSDAM’ın duran kısmıdır ve nüve ve sargılardan oluşur. FSDAM’ın statorunda kullanılan nüve, yumuşak manyetik çeliğin paketlenmesiyle şekillendirilir. Nüve içerisinde stator sargılarının yerleştirilmesi için oyuklar açılır. Sargıların statorda yer alması, sargılarda meydana gelen ısının en etkin şekilde dışarı aktarılarak motorun daha hızlı soğumasını sağlamaktadır

FSDAM’IN STATOR TİPLERİ
fırçasız dc motorlar
a) Stator sargıları dış kısımda b) Stator sargıları iç kısımda c) Disk tipi

Fırçasız DA motorlarında sargılar, statora; sürekli mıknatıslar ise rotora yerleştirilmiştir. Rotor, Ferrit, alnico türü mıknatıslardan yapılır.
Normal DA motorlarında bulunan fırça ve kolektör yerine fırçasız motorlarda rotor pozisyon sensörleri bulunmaktadır.
Bu motorlarda sargılara enerji iletimi fırça ve kollektörler yerine elektronik anahtarlar ile yapılır. Fırçasız motorun dönüş yönünü ve hızını ayarlamak için en az dört sürücü transistöre
ihtiyaç vardır.
Hız aralığı geniş olup bazı uygulamalarda 50.000 d/d’yi geçer. Çalışma hızı; motorun yüküne ve boyutlarına bağlı olarak değişir.
Besleme gerilimi düşük olup genel olarak 24V gerilim ile çalışırlar. DA ile çalıştıklarından frekansa bağlı kayıpları yoktur ve şebekenin frekans değişimlerinden de etkilenmezler. Momentlerinin yüksek olması, hassas hız kontrolü, yüksek verim ve uzun ömür gibi önemli özellikler, FDAM’ı birçok kullanımlar için tercih edilme nedeni haline getirmiştir.
Boyutları 2.5 cm ile 14 cm arasında değişir.Motor havalandırılabilece ği gibi tamamen kapalı da yapılabilir. Motor verimi %80’ler düzeyindedir.Uygulama alanları;fotokopi makineleri,fanlar, pompalar,yazıcılar,teyp sürücüler olarak sıralanabilir. Bu tip motorlar; optik tarayıcı ve tıp cihazlarında da kullanılmaktadır.

Fırçasız Doğru Akım Motorunun Çalışma Prensibi:

fırçasız dc motorlar
¦ Güç kaynağından + ucundan gelen akım A kutusunda bulunan anahtarlama devresi üzerinden geçerek güç kaynağının – ucuna ulaştırılsın. Bu durumda A ve C sargıları enerjilenecek ve rotor şekilde (1. adım) gösterilen konuma gelecektir.
¦ Daha sonra bu sargıların enerjileri kesilmeden B ve D sargılarına enerji uygulanırsa rotor iki sargı arasında şekilde gösterilen (2. adım) konuma gelecektir.
¦ Şimdi de A ve C sargılarına uygulanan enerjiyi kesersek sadece B ve D sargıları
enerjili kalacak ve rotor sadece bu alanın etkisinde kalarak şekilde gösterilen (3. adım)
konuma gelecektir.
Bu şekilde, sargıları enerjilendirmeye devam edersek rotor bu yönde hareketine devam edecektir.
Sargıları enerjilendirme işlemi ne kadar hızlı yapılırsa rotorun dönüş hızı da o kadaryüksek olacaktır.
Eğer sargılardan geçen akımın yönünü değiştirecek olursak sargıların meydana getirdiği manyetik alanlar da değişeceğinden rotorun dönüş yönü de değişecektir.

Fırçasız doğru akım motorları ile adım motorları arasındaki en büyük fark; fırçasız motorlarda, rotorun nerede olduğunun bilinmesi için rotor konum sensörlerinin (Algılayıcı)kullanılmasıdır.
Konum sensörleri ile rotorun konumunu algıladıktan sonra hangi sargıya
hangi yönde enerji uygulayacağımıza karar verebiliriz.

Fırçasız doğru akım motorlarında rotorun konumunu algılamak için yaygın olarak iki çeşit sensör kullanılır:

¦Foto(Optik) sensörler
¦ Alan etkili(Magnetik) sensörler (Hall effect sensors)

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik