BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Elektrohidrolik tek etkili silindirlerin kontrolü, Paralel Çalışan Valflerin Devre Şeması, Seri, Hidrolik Devre Şeması ve Uygulaması, Elektrik Devre Şeması ve Uygulaması

Elektrohidrolik tek etkili silindirlerin kontrolü

TEK ETKİLİ SİLİNDİRLERİN KONTROLÜ

3.1. Paralel Çalışan Valflerin Devre Şeması

Paralel çalışan valfler arasında elektriksel veya mekaniki bir bağlantı bulunmamaktadır. Valfler sadece bağlandıkları silindirlere kumanda eder. Valflerin ve silindirlerin çalışmaları birbirlerini etkilemez. Akışkan tek bir hat üzerinden devresini tamamlar. 3/2 yön kontrol valfi 1. Silindiri, 4/2 elle kumandalı yön kontrol valfi 2. silindire; 4/2 bobin kumandalı yön kontrol valfi sadece 3.silindire kumanda eder.

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.2. Seri Çalışan Valflerin Devre Şeması

Seri bağlı valflerin çalışmaları birbirlerini etkiler. Akışkan iki veya daha fazla valf veya devre malzemesi üzerinden devresini tamamlar. Her valfin çalışma durumu diğerini etkiler. Uygulamada daha çok mekanik ve bobin kontrollü valflerin seri bağlantısı ile silindirler kontrol edilir.

Şekil 3.2. (a) daki devrede elle kontrollü valfe öncelik verilmiştir. Elle kontrollü valfe kumanda etmeden bobin kontrollü valf silindiri hareket ettiremez.

İkinci devrede ise 4/2 ve4/3’lük bobin kontrollü yönlendirme valfler bulunmaktadır. 4/2 yönlendirme valfinden geçen akışkanı 4/3 yönlendirme valfi sınırlar. Ancak 4/3 valfinden akışkan, 4/2’lik valfe geçince valf silindiri kontrol edebilir.

tek etkili silindirlerin kontrolü

(a) (b) Şekil 3.2: Seri çalışan valflere ait devreler

3.2.1. Çalışma Diyagramı

Tek etkili silindir uzaktan kumandalı olarak çalışacaktır. Uzaktan kumanda işlemini mekanik ve bobin kontrollü valfler yapacaktır. Silindirin ileri hareketi istenirse mekanik, istenirse elektriki olarak kontrol edilecektir. Sistem basıncı 60 barla sabit tutulacaktır.

Çalışma diyagramında iki valfin uzaktan kumanda vazifesi görerek silindiri hareket ettirdikleri görülmektedir. Hem 1.valf ve hemde 2. valf silindiri ileri hareket ettirebilir. Tek etkili silindirin geri hareketini ise yük yapmaktadır.

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.2.2. Hidrolik Devre Şeması ve Uygulaması

Şekil 3.4’te yük tek etkili silindiri geri getirmiştir. iki valften her hangi birine kumanda edildigi taktirde silindir hareket eder. 3/2 yön kontrol valfine ne kadar basarsak silindir o kadar hareket eder. Elinizi valften çektiğimiz anda silindir geri hareket eder. 4/2 bobin kumandalı valfe enerji verilince silindir sona kadar hareket eder. Valfin enerjisi kesilince silindir geri hareket eder.

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.2.3. Elektrik Devre Şeması ve Uygulaması

Şekil 3.5’teki S0 anahtarına basılınca K1 rölesi açık olan kontağını kapatır. 1Y selenoidi enerjilenir. Silindir hareket eder. Şekil 3.3’ teki çalışma anı diyagrama bakılırsa S0 anahtarına bırakılmış silindir geri hareket ettirilmiştir. Silindirin geri hareketi mekaniki valfle sağlanmıştır. Bunun için solenoid valf enerjili görülmektedir. S0 anahtarı açılınca veya mekanik valfe basılınca silindir ileri yönde hareket eder.

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.3. Girişin ve Çıkışın Kısılması ile Ilgili Devre Şeması ve Uygulaması

Tek etkili silindirin girişi ve çıkışı, akış kontrol valfleri ile kısılacaktır. Silindirin ileri hareketi % 60, geri hareketi % 90 oranında kısılacaktır. Sisteme aynı zamanda mekenik ve elektriksel olarak uzaktan kumanda edilecektir. Sistemin giriş basıncı 60 barla sabit tutulacaktır.

3.3.1. Çalışma Diyagramı

Çalışma diyagramına dikkat edilirse valfin geri hareketi, ileri hareketine göre daha fazla kısılmıştır. İleri hareketin yatayla yaptığı açı daha fazladır. Akış kontrol valfleri ile bu

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.3.2. Hidrolik Devre Şeması

Tek etkili silindirin girişine konulan akış kontrol valfi girişi kısar. Girişteki akış kontrol valfi % 60’a ayarlanmıştır. Akışı % 60 oranında kısar. Tank ile 4/2 yön kontrol valfi arasına konulan akış kontrol valfi çıkışı kısar. Çıkış % 90 oranında oranında kısılmıştır.

Giriş ve çıkıştaki akış kontrol valfleri ile kısma işlemi istenilen değerlere ayarlanabilir.

tek etkili silindirlerin kontrolü

3.3.3. Elektrik Devre Şeması

tek etkili silindirlerin kontrolü

S0 anahtarına basılınca K1 rölesi ve 1Y selenoidi enerjilenir. Silindir ileri hareket eder. S0 anahtarı açılınca yük, silindiri geri getirir.

3.4. Oransal Valfler Çift Etkili Silindirin Kontrolü

3.4.1. Yön Kontrol Valfleri Devre Şeması ve Uygulaması

Şekil 3.10’daki devrede iki adet yön kontrol valfi ve iki adet çift etkili silindir bulunmaktadır.1. Silindir normalde geri yönde duracak valfe enerji verince silindir ileri, valfin enerjisi kesilince silindir geri yönde hareket edecek. 2. Silindir normalde ileri yönde duracak valfe enerji verince silindir geri, valfin enerjisi kesilince silindir ileri yönde hareket edecek. Silindirlerin kontrolleri yön kontrol valfleri ile sağlanır.

• Çalışma diyagramı

Valfe enerji verilince silindir ileri yönde hareket eder. 1. Valfin enerjisi kesilince silindir geri yönde hareket eder. 2. valfe enerji verilince silindir geri yönde hareket eder. 2. valfin enerjisi kesilince silindir tekrar ileri yönde hareket eder. Yön kontrol valfleri silindirlerin yönlerini tayin eder.

tek etkili silindirlerin kontrolü

• Hidrolik devre şeması

Şekil 3.11 de 1. silindir geri, 2. silindir ileri şekilde konumlandırılmıştır. Bu işlem yön kontrol valflerinin, silindirlere bağlantısındaki farkla sağlanmıştır. Farklı 4/2 selenoid valf kullanarak da bu işlem gerçekleştirilebilir. 1. nolu selenoide enerji verilince silindir ileri yönde hareket eder, valfin enerjisi kesilince silindir geri yönde hareket eder. 2. valfe enerji verilince silindir geri yönde hareket eder, valfin enerjisi kesilince silindir tekrar ileri yönde hareket eder.

tek etkili silindirlerin kontrolü

• Elektrik Devre Şeması

tek etkili silindirlerin kontrolü

Elektrik devre şemasışekil 3.10’ daki hidrolik devrelerin ikisi içinde ortaktır. Şekil 3.11’ deki S1 anahtarına basılınca K1 rölesi ve dolayısı ile solenoid enerjilenir. Solenoid enerjilenerek akışkanın, akış yönünü değiştirir. S1 anahtarı bırakılınca valfler enerjisiz kalır. Silindirler eski konumuna gelir. S1 anahtarı tutmalı tip seçilirse silindirlerin eski konumuna gelme işlemini S0 anahtarı yapar.

3.4.2. Akış Kontrollu Oransal Valf Devre Şeması ve Uygulaması

Çift etkili silindire 4/3 selenoid kumandalı valf ile kumanda edilecektir. Silindirin ileri hareket hızı akış kontrol valfi ile ayarlanacaktır. Akış kontrol valfi % 50 oranında kısılacaktır. Sistem giriş basıncı dışarıdan kontrollü basınç sınırlama valfi ile sınırlandırılacaktır.

• Çalışma Diyagramı

Çalışma diyagramında görüldüğü gibi silindirin ileri hareketini selenoidin B bobini, geri hareketini A bobini gerçekleştirir. Silindir girişine akış kontrol valfi yerleştirilmiştir. Akış kontrol valfi % 50 oranında kısılmıştır. Bundan dolayı silindirin ileri hareketi yavaştır. Silindirin yatayla yaptığı açı azdır. Akış kontrol valfinin oranı değiştirildikçe silindirin ileri hareket hızı da değişir. Akış kontrol valfinin oranı düşürüldükçe silindir daha yavaş ileri yönde hareket eder. Silindirin geri hareketi akış kontrol valfinden etkilenmez.

tek etkili silindirlerin yapısı

0-1 Saniye aralığında silindirde hareket görülmemiştir. Silindir zaten geri konumdadır.

3. Saniye’de 1Y bobininin enerjisi kesilmiştir.

4-12 Saniye aralığında, 2Y selenoidi enerjilenerek silindir ileri yönde hareket etmektedir. Ancak ileri hareketi 6 saniye sürmüştür. Bunun sebebi akışın %50 oranında kısılmasıdır.

12. Saniye’de 2Y bobininin enerjisi kesilmiştir.

14. Saniye’de 1Y bobini enerjilenmiş ve silindir 1 saniye içinde geri hareket etmiştir.

• Hidrolik devre şeması

tek etkili silindirlerin yapısıtek etkili silindirlerin yapısı

Devrede çift etkili silindir, % 50 oranında kısılmış akış kontrol valfi, 4/3 bobin kontrollu selenoid valf, tanktan çıkan basıncın kontrolü için basınç sınırlama valfi kullanılmıştır. Selenoidin 2Y bobini enerjilenince akış kontrol valfinin oranı doğrultusunda, silindir ileri doğru hareket eder. Silindirin hareket hızı akış kontrol valfi ile istenen değerlere ayarlanabilir. Silindirin geri hareketini selenoidin 1Y bobini sağlar.

• Elektrik devre şeması

tek etkili silindirlerin yapısı

S2 butonu silindirin ileri hareketini, S1 butonu geri hareketini gerçekleştirir. S2 butonuna basılınca, K2 rölesi ve selenoidin 2Y bobini enerjilenir. S2 butonundan elimizi çekersek K2 rölesinin enerjisi kesilir. Silindir durur. S1 butonuna basılırsa K1 rölesi ve selenoidin 1Y bobini enerjilenir. Silindir geri yönde harekete başlar. S1 butonundan elimizi çekersek silindirin geri hareketi de durur.

3.4.3. Basınç Kontrollu Oransal Valf Devre Şeması ve Uygulaması

Çift etkili silindir 4/3 selenoid kumandalı valf ile kumanda edilecektir. Silindir basınç kontrollü oransal valf ile kontrol edilecektir. Basınç kontrol valfi 30 bara ayarlanacak. Sistem giriş basıncı dışarıdan kontrollü basınç sınırlama valfi ile 50 barda sabit tutulacaktır. Giriş basıncı 50 barın altına düşerse basınç kontrol valfi akışkanın geçişini durdurur.

• Çalışma diyagramı

Şekil 3.16’ daki selenoid valfin 1Y bobini enerjilenince silindir ileri, 2Y bobini enerjilenince silindir geri yönde hareket eder. Çalışma diyagramından görüldüğü gibi silindirin geri hareketi daha uzun bir sürede gerçekleşmektedir. Bu süre basınç kontrol valfi ile ilgilidir. Basınç kontrol valfinin değeri arttıkça silindirin geliş süreside artar. Ancak basınç kontrol valfinin değeri 37 barın üzerine çıkarsa silindir geri yönde hareket etmez ( Giriş basıncı 50 bar ). Aynı durum giriş basıncının düşmesi ile de gerçekleşir. Eğer basınç kontrol valfi 30 bara ayarlanmışsa, devre giriş basıncı da 50 barın altına düşerse silindir geri gelmez. Böylelikle basınç kontrol edilmiş olur.

tek etkili silindirlerin yapısı

0-3 saniye aralığında 1Y bobini enerjilenmiş ve silindir ileri hareket etmiştir.

3-6 saniye aralığında silindir ileri yönde durmuştur.

6-22 saniye aralığında 2Y bobini enerjilenerek silindir geri yönde hareket etmiştir. Silindirin geri hareketi 15 saniye gibi uzun bir zaman aralığında gerçekleşmiştir. Bunun sebebi basınç kontrol valfinin 30 bara ayarlanmasıdır.

• Hidrolik devre şeması

tek etkili silindirlerin yapısı

Devrede çift etkili silindir, 30 bara ayarlanmış basınç ayar valfi, 4/3 bobin kontrollü selenoid valf, tanktan çıkan basıncın kontrolü için basınç sınırlama valfi kullanılmıştır. Selenoidin 1Y bobini enerjilenince silindir ileri doğru hareket eder. Silindirin geri hareketini selenoidin 2Y bobini sağlar. Devre giriş basıncı 50 bardır. Devre basıncı 50 barın altına düşerse basınç kontrol valfi akışkanın geçişini durdurur.

• Elektrik devre şeması

S1 butonu silindirin ileri hareketini, S2 butonu geri hareketini gerçekleştirir. S1 butonuna basılınca, K1 rölesi ve selenoidin 1Y bobini enerjilenir. S1 butonundan elimizi çekersek K1 rölesinin enerjisi kesilir. Silindir durur. S2 butonuna basılırsa K2 rölesi ve selenoidin 2Y bobini enerjilenir. Silindir geri yönde harekete başlar. S2 butonundan elimizi çekersek silindirin geri hareketi de durur. K1 ve K2 rölelerinin kapalı kontakları elektriksel kilitleme için konmuştur. K1 rölesi çalışırken K2 rölesi ; K2 rölesi çalışırken de K1 rölesi çalışmaz.

tek etkili silindirlerin yapısıtek etkili silindirlerin yapısı

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik