BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Elektrik direklerinin dikilmesi, yüksek gerilim direklerinin dikilmesi, elektrik direkleri nasıl dikilir, elektrik direkleri Arası Standart Mesafeler, elektrik Direkleri Montajı, elektrik direk çukurları, elektrik direkleri montajında açı, ag hatlarda iki direk arası max mesafe, beton direklerin enerji bağlantıları, direklerde blok temel nasıl olur, elektrik direkleri nasıl dikilir, blok temel hesabı direk, direkler arasindaki cap nasil hesaplanir, iki telefon direği arasındaki mesafa 50 m, enh direkler nasıl dikilir, elektrik direği nasıl dikilir

Elektrik direklerinin montajı

2.7. Direkleri Yerine Montajı(Dikmek)

2.7.1. Çok Yüksek Gerilim Direklerini Dikme

2.7.1.1. Dikme İşlem Sırası

    • Öncelikli olarak bu direklerin tamamı 6 m’lik galvaniz putrel lama demirlerdir.
    • Bundan dolayı taşıma hatalarına dikkat etmek gerekir.
  • Projeye uygun olarak direğin dikileceği yer belirlenir.
  • Malzemenin tamamı montajı yapılacak sahanın yanına ayrı ayrı istif edilerek indirilir.
  • Farklı ayaklar varsa kontrol edilir. Temel betonlarının iyice priz alıp almadığı kontrol edilir. (Temel betonundan en az 7 gün sonra direk dikimi yapılır) Arazi zeminine göre kazı yapılır.
  • Direklerin montajının yapılacağı yerdeki bitkiler, çalılar ve ağaç dalları temizlenir.
  • Üst montajda elemanların aşırı derecede çekilmesine ve eğilmesine müsaade edilmeyecektir.
  • Cıvatalar, direğin üst montajı tamamen bittikten sonra tork anahtarı ile sıkılacaktır.
  • Cıvatalar sıkılmadan evvel direk şakülden kaçmış ise direk halatlarla çekilerek direğin şaküle getirilmesi sağlanacaktır.
  • Somunun kilitlenmesinin temini maksadıyla, cıvatanın somunla birleştiği yer karşılıklı iki noktasından zımbalanacaktır. Zımbalama bir zımba kalemi ile cıvatanın ve somunun ara kesitteki dişini bozacak şekilde yapılacak ve zımbanın ucu somunun içerisine 1,5mm girmiş olacaktır.
  • Tüm direklerin koruma topraklaması yapılmış olacak, kontrolör bunları ölçtükten sonra kontrolör tutanağına kaydedecektir.
  • Topraklama maniaları, projede gösterildiği şekilde direk üzerindeki yerine monte edilecek ve cıvatalar zımbalanacaktır.
  • Tehlike işareti (20x32cm ebadında) ve direk numara levhası (direk nosu)galvaniz 0,7mm sactan fırınlı boya ile imal edilmiş olacak 4-6m arasına monte edilecektir.

2.7.1.2. Dikmede Dikkat Edilecek Hususlar

  • Direk profildeki yerinden, aliğmanda olmak şartıyla ileri veya geri 2 m’den fazla kayamaz.
  • Direğin taban merkez kazığının aliğmana dik istikametteki kaçıklığı en fazla 0,10 m’yi geçemez.
  • Direk ekseninin düşeye nazaran sapması (eksenin eğimi) %5’i geçemez.
  • Direk tepesinin aliğimana dik istikametteki kaçıklığı ise 2 ve 3 maddelerindeki sapmaların toplamını geçemez.
  • Çift veya daha çok devreli çelik kafes direklerin temel alt kuşak köşegenleri (baklava) arasında 12 mm’den fazla boyda boyut farkı olamaz.
  • Direğin dört ayağının temel içinde kalan kısmının en altına ankraj pabuçları (65x65x7 lik köşebent) ikişer adet cıvata ile tutturulmuş olmalıdır.

2.7.2. Yüksek Gerilim Direklerini Dikme

2.7.2.1. Dikme İşlem Sırası

Öncelikli olarak bu direklerin tamamı 6 m’lik galvaniz putrel lama demirlerdir. Bundan dolayı taşıma hatalarına dikkat etmek gerekir.

  • Malzemenin tamamı montajı yapılacak sahanın yanına ayrı ayrı istif edilerek indirilir. Farklı ayaklar kontrol edilir.
  • Temel betonlarının iyice priz alıp almadığı kontrol edilir (temel betonundan en az 7 gün sonra).
  • Direklerin montajının yapılacağı yerdeki bitkiler, çalılar ve ağaç dalları temizlenir.
  • Üst montajda elemanların aşırı derecede çekilmesine ve eğilmesine müsaade edilmeyecektir.
  • Cıvatalar, direğin üst montajı tamamen bittikten sonra tork anahtarı ile sıkılacaktır.
  • Cıvatalar sıkılmadan evvel direk şakülden kaçmış ise direğin halatlarla çekilerek şaküle getirilmesi sağlanacaktır.
  • Somunun kilitlenmesinin temini maksadıyla, cıvatanın somunla birleştiği yer karşılıklı iki noktasından zımbalanacaktır. Zımbalama bir zımba kalemi ile cıvatanın ve somunun ara kesitteki dişini bozacak şekilde yapılacak ve zımbanın ucu somunun içerisine 1,5 mm girmiş olacaktır.
  • Tüm direklerin koruma topraklaması yapılmış olacak. Kontrolör bunları ölçtükten sonra kontrolör tutanağına kaydedecektir.
  • Topraklama maniaları, projede gösterildiği şekilde direk üzerindeki yerine monte edilecek ve cıvatalar zımbalanacaktır.
  • Tehlike işareti (20x32cm ebadında) ve direk numara levhası (direk nosu)galvaniz 0,7mm sactan fırınlı boya ile imal edilmiş olacak 4-6 m arasına monte edilecektir.

2.7.2.2. Dikmede Dikkat Edilecek Hususlar

  • Direk profildeki yerinden, aliğmanda olmak şartıyla ileri veya geri 2 m’den fazla kayamaz.
  • Direğin taban merkez kazığının aliğmana dik istikametteki kaçıklığı en fazla 0,10 m’yi geçemez.
  • Direk eksenini düşeye nazaran sapması (eksenin eğimi) %5 i geçemez.
  • Direk tepesinin aliğimana dik istikametteki kaçıklığı ise 2 ve 3 maddelerindeki sapmaların toplamını geçemez.
  • Çift veya daha çok devreli çelik kafes direklerin temel alt kuşak köşegenleri (baklava) arasında 12 mm’den fazla boyda boyut farkı olamaz.
  • Direğin dört ayağının temel içinde kalan kısmının en altına ankraj pabuçları (65x65x7 lik köşebent) ikişer adet cıvata ile tutturulmuş olmalıdır.

2.7.3. Orta Gerilim Direklerini Dikme

2.7.3.1. Beton Direkleri Dikme

    • Dikme İşlem Sırası
      • Projeye uygun olarak direğin dikileceği yeri belirlenir.
      • Temeller kontrol edilerek arazi zeminine göre uygun kalıp payı da bırakılarak kazı yapılır.
      • Temel betonunun priz alıp almadığına bakılmalı, (ez az 7 gün) daha önce tel çekilmemelidir.
      • Direk montajı kesinlikle vinçle yapılmalıdır. Topraklama şeridi beton içinde kalmalıdır.
      • Direk kaldırılırken direk yüzeyleri zedelenmemeli, mutlaka kendir sapan kullanılmalıdır. Taşıma aparatı bulunmalıdır.
      • Dönüklük ve şakül ayarı yapıldıktan sonra dört tarafı tahta takozlar çakılarak sabitlenmeli ve beton dökülmelidir.
      • Durdurucu ve köşe durdurucu direklerde tek yanlı tel çekimi, gerekli tedbirler alındıktan sonra yapılmalıdır(Lente gibi).
      • Nihayet pozisyonunda dikilecek çift direklerde, tepedeki iki direk arasındaki mesafe 20 cm açı ortay pozisyonunda dikilecek çift direklerde ise 10 cm alınacaktır.
      • Direğin temele girdiği yer direkler arasındaki boşluk 90 cm’yi geçmeyecektir.
      • Muflar arasındaki en büyük açıklık 3 m’yi geçmeyecektir.
    • Dikmede Dikkat Edilecek Hususlar
      • Direk profildeki yerinden aliğimanda olmak şartıyla ileri veya geri iki metreden fazla kayamaz.
      • Direğin taban merkez kazığının, aliğimana dik istikametteki kaçıklığı en fazla 0,10 m yi geçemez.
      • Direk ekseninin, düşeye nazaran sapması (eksenin eğimi)direk toprak üstü boyunun 5/1000’i geçemez.
      • Direk tepesinin aliğmana dik istikametteki kaçıklığı 2. ve 3. maddelerdeki sapmaların toplamını geçemez.
      • Up-lift durumuna girmiş direklerde kontrpua (karşı ağırlık) kullanmak yasaktır.
      • Betonu dökülmüş direkler değiştirilecek, beton ile sıvanmayacaktır.
      • İmalat, nakliye ve tel çekimi esnasında eğrilen direkler teknik bir sakınca yaratmıyorsa yerinde kalacak, %5’i geçiyorsa direk değiştirilecektir.

2.7.3.2. Demir Direkleri Dikme

    • Dikme İşlem Sırası
      • Temel betonu kontrol edilecek, priz alıp almadığına bakılacaktır.
      • Projeye uygun olarak direğin dikileceği yer belirlenecek. Direk malzemesi temel betonunun yakınına indirilecek.Yuvarlak galvaniz boru direk ise kesinlikle vinç ile direk indirilecektir.
      • Etrafta çalı, ağaç ve diğer bitkilerden temizlenecek, şakül ve terazi yardımı ile diklik kontrolü yapılacaktır.
      • Boru direkler dikilirken vinçle beraber kendir sapan kullanılacaktır.Taşıma aparatı bulunacaktır.
      • Cıvatalı galvaniz direklerin vidaları montaj bittikten sonra direk şaküle alındıktan sonra sıkılacak, cıvata ve somunlar zımbalanacaktır.
      • Uygun ekipman ile direğin traversleri, branşman açıları ve aliğimanı göz önüne alınarak direk dikilecektir.
      • Toprak ve direk arasınışartnamede belirtilen dolgu malzemesi (beton) ile toprak yüzeyinden 15-20 cm aşağısına kadar doldurarak sıkışması sağlanacaktır. Üzerine yağmurluk betonu dökülecektir.
      • Topraklama ve işaret levhaları uygun yüksekliğe monte edilecektir.
      • Topraklama kontrolü yapılacaktır.
    • Dikmede Dikkat Edilecek Hususlar
      • Direk profildeki yerinden, aliğmanda olmak şartıyla ileri veya geri 2 m’den fazla kayamaz.
      • Direk taban merkez kazığının aliğmana dik istikametteki kaçıklığı en fazla 0,10 m’ yi geçemez.
      • Direk ekseninin düşeye nazaran sapması (eksenin eğimi) %5’i geçemez.
      • Direk tepesinin aliğmana dik istikametteki kaçıklığı 2.ve 3. maddelerdeki sapmaların toplamını geçemez.
      • Çift veya daha çok devreli çelik kafes direklerin temel alt kuşak köşegenleri (baklava) arasında 12mm den fazla boyut farkı olamaz.
      • Direk dört ayağının temel içinde kalan kısmının en altına, ankraj pabuçları ikişer cıvata ile tutturulacaktır.
      • Direk temelinin üstü, direğin ortası merkez kabul edilerek yanlara eğik olarak betonlanacak, (yağmurlama için) üst beton dozu 500 doz olacaktır.
      • Direkler topraklanacaktır.

2.8. Topraklama İşlem Sırası

    • Çeşitli arızalar veya yıldırım gibi nedenlerle direğin aşırı bir gerilime maruz kalması halinde direğin kendisinde ve belirli bir mesafeye kadar çevresinde istenmeyen tehlikeli gerilimler oluşur. Bu gerilim insanlar için tehlike arzettiği gibi tesislere de zarar verebilir. Topraklama direnci ne kadar küçükse, bu gerilimin değeri de o nispette küçülür. Bu yüzden direklerin topraklama geçiş
    • dirençlerinin 4 ?’dan küçük olması istenir. Topraklama direnci zeminin yapısına, sıcaklığına, kazık veya levhanın boyutlarına ve zeminin kuru ya da nemli oluşuna göre değişiklik gösterir.
  • Topraklama için uygun kazık veya bakır levha seçilecektir.
  • Topraklama iletkeni en az 70mm² kesitli galvaniz örgülü çelik tel olacaktır.
  • Direğe uygun mesafede en fazla 20 m uzaklıkta kazık çukuru olacaktır. Direnç 4 ?’u çok aşmayacaktır.
  • Çelik örgülü tel yumuşak zeminde en az 80 cm, sert zeminde 30 cm’ye kadar döşenecek, üzeri betonla örtülecektir.
  • Tele ek yapılmayacak. Çelik tel direğe ve kazığa (bakır levha) çok iyi sıkılarak monte edilecektir.
  • Topraklama yapıldıktan sonra tekrar ölçüm yapılacaktır.

• Topraklamada Dikkat Edilecek Hususlar

  • Topraklama kazıkları 30 kV’a kadar 70 cm, 154 kV-380 kV ise 150 cm derinlikten itibaren dikine olacaktır (yatık olmayacaktır).
  • Paslı ve gevşek tutturulmuş topraklama iletkenleri hatalı olur.
  • Topraklama direnci yüksek çıkarsa, topraklama direnci düşürecek maddeler kullanılmaz.
  • Islak ve gevşek zeminlerde topraklama kuru zemine aktarılır.

2.9. Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği

2.9.1. Temellerin Boyutlandırılması

Madde 56-a) Temellerin boyutlandırılması:

Direkler, devrilmeye karşı güvenlik bakımından 49’uncu maddede belirtilen yüklenme varsayımlarındaki koşulların en ağırına göre hesaplanacaktır. Temel hesaplarında mutlaka direk tasarımına esas olan emniyet değerlerinin üzerinde bir emniyet sağlanacaktır. Direk temellerinin hesaplanmasında çeşitli topraklar için Çizelge-19'daki değerler kullanılacaktır.

2.9.2. Direklerin Temel İçinde Kalan Bölümünün Korunması

  • Demir direklerde toprak içinde kalan metal bölümlerin korozyon ve çürümeye karşı korunması için gerekli önlemler alınacaktır. Beton temelli demir direklerde beton içinde kalan parçaların korunması için önlem gerekmez.
  • Ağaç direklerin toprak içinde kalacak bölümü en az aşağıdaki uzunluklarda olacaktır. Zeminden başlayarak yüksekliği 8 m’ye kadar olan direklerde 130 cm, 8 m’yi geçen her bir metre için bu uzunluğa 10 cm eklenecektir. Ağaç direkler yerel koşullarda dikkate alınarak çepeçevre taşlarla tutturulmalıdır.
  • Ağaç direklerin temel içinde kalan bölümü ile toprak üstündeki yaklaşık 30 cm’ye kadar olan bölümünün, toprak içerisindeki suların etkisi ile çürümesini önlemek için gerekli önlemler alınacaktır. Bu önlemler direğin yukarıda anılan bölümlerinde en az direğin üst bölümünün dayanıklılığını sağlayacak nitelikte olacaktır. Ağaç direkler doğrudan doğruya beton içine gömülemez.
  • Tablo 2.2'deki değerlerin geçerli olabilmesi için, temel çukurlarının kusursuz biçimde doldurulduğu ve sıkıştırıldığı varsayılmıştır.
  • Temelde su çıkarsa en elverişsiz temel suyu düzeyi dikkate alınarak temelin taşıma kuvvetinin zayıflaması hesaba katılacaktır.
  • Temel hesaplarında demirsiz betonun yoğunluğu en çok 2200 kg/m³, demirli betonun yoğunluğu ise 2400 kg/m³ alınacaktır.
Tablo 2.2: Direk temellerinin hesaplanmasında kullanılacak zemin karakteristikleri
Zemin cinsi 1,5m derinlikteki zemin emniyet gerilmesi (kg/cm2) Toprak yoğunluğu (kg/m3) İçsel sürtünme açısı (Derece) Toprak şev açısı (Derece)
Dolma toprak, doğal olarak 0,6 1600 32 30
Yapışkan olmayan toprak: ince ve orta irilikte kum 1 1800 30 30
İri kumlu, daneli toprak(1-3 mm.) - 1900 34 28
1/3'ü çakıl olan çakıllı kum 1,6 1800 30 30
Yuvarlak çakıl 2 1900 30 30
Keskin kenarlı balast 2 1800 36 27
Yapışkan toprak, balçık, kil 1 2000 25 32

2.9.3. Direk Lenteleri

Madde 55)

  • Lente halatı olarak sıcak galvanizli, içinde lifli bölüm bulunmayan çelik halatlar kullanılacaktır.
  • Çelik lente halatının kuramsal (teorik) kopma emniyeti 2,5'tan küçük olmamalıdır. Ancak hesap sonucu ne olursa olsun lentenin zemin üzerinde bulunan bölümünün kesiti 25 mm²'den, zemin içinde kalan bölümünün kesiti ise 50 mm²'den az olmayacaktır. Zemine giren bölüm, çapı en az 10 mm olan yuvarlak demirden de olabilir.
  • Lente bağlantı parçalarında etkin kopma ya da kayma yükü, halatın maruz kalacağı maksimum yükün 2,25 katından küçük olamaz.
  • Lente halatları tekrar gerilmeyi sağlayacak düzenlerle donatılacaktır. Bu düzenler yerden ulaşılabilecek yükseklikte bulunacaktır.
  • Bağlantı parçaları çözülmeye karşı güvenlik altına alınmalıdır.
  • Lenteler ancak zarar görmeyecekleri ve trafiği güçleştirmeyecek yerlerde kullanılır.
  • Lenteler bağlandıkları direkteki iletkenlerin fazlar arası anma geriliminin en az iki katına eşit kuruda atlama ve bir katına eşit yaşta atlama gerilim değeri olan izolatörler ile yalıtılmalıdır. İzolatörlerin mekanik dayanımı, en az lentenin dayanımı kadar olmalıdır. İzolatörün tespit edildiği yer, üzerinden geçen iletkenlerin yatay iz düşümlerinin açığında kalmalıdır. İzolatörün yerden yüksekliği en az 2,40 m olmalıdır.
  • Lenteler; topraklanmış veya ağaç direkli alçak gerilim hatlarının en alt iletkenlerinin en az 50 cm altında bağlanmış ise yalıtılmayabilir.

2.10. Topraklamalar Yönetmeliği

Madde 57) Hava hatlarının topraklamasında Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Yüksek gerilim havai hatlarında direklerin tek tek topraklanması halinde, söz konusu yönetmelikte belirtilen toprak geçiş direnci elde edilemediği takdirde toprak geçiş direncinin bu değerde olmasını sağlayacak önlemler alınmalıdır.

Bu konu 4 bölümden oluşmaktadır. Şuan 4. bölümdesiniz.
1.Bölüm Elektrik direkleri
2.Bölüm Elektrik direk standartları
3.Bölüm Elektrik direklerinin yerlerine dikilmesi
4.Bölüm Elektrik direklerinin montajı

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik