BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Dış aydınlatma hesapları,dış aydınlatma proje hesapları, dış aydınlatma projelerinde hesaplar, Dış aydınlatma hesap formülleri, Dış cephe aydınlatma hesapları, 250 watt sodyum buharli lamba kac lumen, bahçe etrafında aydınlatma direklerinin arası kaç metre, fabrika aydınlatması nasıl olmalı, kavşak aydınlatması, 80 watt civa buharlı ampul kaç lümen, aydınlatma 18 mf lık kondansatör, ışık şiddeti 250 lümen ne demek, yol kenarında şeve çekilen gergi ağı, açık alan aydınlatma armatür hesabı, yol aydınlatması ders notları, dış aydınlatma hesabı excel, isik kabini kac lumen olmali, lumen nasıl ölçülür, aydınlatma direkleri hangi malzemeden yapılır, iki armatür arasındaki uzaklık, projektör aydınlatma alanı ne kadardır, bir lümen kaç metreyi aydınlatır, dış ortamın aydınlık düzeyi nasıl ölçülür, 50m yarıçap alan aydınlatması, doğal aydınlatma hesabı, tünel aydınlatmaları nasıl yapılır

Dış aydınlatma hesapları

DIŞ AYDINLATMA

  • Yol, sokak, meydan ve kavşakların aydınlatılması
  • Tünel ve alt geçitlerin aydınlatılması
  • Açık endüstri ve inşaat alanlarının aydınlatılması
  • Açık spor alanlarının aydınlatılması
  • Anıt ve yapıların dış aydınlatılması (ışıklandırma)
  • Bahçe, park, havuz ve fıskiyelerin aydınlatılması
  • Işıklı işaret ve reklamlar
  • Gar ve rıhtımların aydınlatılması

Yukarıdaki konuları kapsamına alan aydınlatma bölümüne dış aydınlatma denir.

İç aydınlatmada olduğu gibi duvarla ve tavanla sınırlı bir ortam olmadığı için dış aydınlatma tekniğinde farklar vardır.

1.1. Dış Aydınlatma Hesapları

Meydan, cadde veya sokakların aydınlatılmasında kullanılacak araçlar, direkler veya gergi telleri üzerine monte edilirler. Bunlar aydınlatmanın yer düzlemi üzerinde eşit dağılımlı olabilmesi için yeter yükseklikte ve aralıklarda sıralanırlar. Bu değerler ise kullanılacak ışık kaynakları ile aydınlatma araçlarının tipine göre değerler alır.

Dış aydınlatma hesaplarında noktasal aydınlatma hesabı görüşü uygulanır. Aydınlatma aracının yolun en uzak bir noktasına ulaştırdığı ışık ışını ile sağladığı şiddeti, standarttan az olmamalıdır. Bu değerin hesabında da yol üzerindeki bu noktanın ışık kaynağı ile dik ekseni arasında yaptığı açı bulunur. Aydınlatma aracı ışık eğrisinin bu açıdaki ışık şiddeti (I) alınarak hesaplamaya girilir.

Dış aydınlatma hesaplarında aydınlatmanın ters kare kanunu uygulanır. Aydınlatma değeri, kaynağın şiddeti ile doğru ve alanın kaynağa olan mesafesi ile ters orantılıdır.

ADI SEMBOLÜ BİRİMİ AÇIKLAMA
IŞIK AKISI Ø LÜMEN (Lm) Bir ışık kaynağının her doğrultuda verdiği toplam ışık miktarıdır ya da ışık kaynağına verilen elektrik enerjisinin ışık enerjisine çevrilen kısmıdır.
IŞIK ŞİDDETİ I KANDELA (cd) Bir ışık kaynağının herhangi bir doğrultusundaki ışık akısının miktarıdır. Bir ışık kaynağının verdiği ışık akısı sabit olduğu hâlde çeşitli doğrultulardaki ışık şiddeti farklı olabilir.
AYDINLIK ŞİDDETİ E LUX (Lüx) Aydınlanan bir yüzeyin 1 m2’sine bu yüzeyi aydınlatan ışık kaynaklarından gelen ışık akılarının toplamıdır.
PARILTI L Cd/cm2 Aydınlatma kaynaklarının veya aydınlattığı cisimlerin birim yüzeylerinden göze gelen ışık şiddetidir.

Tablo 1.1: Aydınlatma tekniğindeki birimler, sembolleri ve tanımları

Işık şiddeti I ile gösterilip, yarıçapı r olan bir kürenin alanı S= 4?r2 olduğu için ışık akısı da Ø=4?I olur.

E=Ø /S = 4?I/ 4?r2 = I / r2 bulunur.

Aydınlık değeri, ışık şiddeti ile doğru ve aradaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır. Buna aydınlatmada ters kare kanunu denir.

Işık, aydınlatılacak alana dik olarak yönlendiği yerlerde aydınlık değeri aşağıdaki formüle göre bulunur.

E= I / h2

dış aydınlatma hesapları

Aydınlatma değeri hesaplanacak nokta kaynağın dik ekseni ile (?) açısı farklı ise (B noktasında) aydınlatma bu açı dikkate alınarak cosinüs teoremi ile bulunur (şekil 1.2).

dış aydınlatma hesapları

Şekil 1.2

ÖRNEK: 5 metre yüksekliğinde bir gergi teli üzerine direk aydınlatma armatürü ve flamanlı çıplak 100 W’lık bir ampul asılmıştır. 6 metre genişliğindeki yol zemini üzerindeki aydınlatma değerlerinin (a) tam altında ve (b) yol kenarında hesaplanması istenmiştir.

ÇÖZÜM: 100 W’lık ampulün ışık akısı 1380 lümendir. Işık dağılım eğrisinde alınacak değerler 1380 / 1000 = 1,38 katı yükseltilir. Buna göre 1000 lümenlik ışık dağılım eğrisi 0° açıdaki değeri 94 * 1,38 = 129,7 mum bulunur. Yol kenarı ise 31° açı eğilimlidir. Eğriden 90 * 1,38 = 124,2 mum ışık şiddeti bulunur.

Bu değerlere göre:

a) E= I/ h2 = 129,7/ 52 = 5,18 lüks

b) E= (I / h2).Cos3? = (124,2 / 52) . 0,629 = 3,1288 lüks

Bulunan bu değerlere göre yol düzlemi 5,18 + 3,12 = 8,30 / 2 = 4,15 lükslük ortalama aydınlık şiddeti ile aydınlatılmaktadır.

 

WATT VOLT ÇAP mm UZUNLUK mm DUY TİPİ ORTALAMA LÜMEN
15 220 50 104,5 E 27 120
25 220 60 104,5 E 27 230
40 220 60 104,5 E 27 430
60 220 60 104,5 E 27 730
75 220 60 104,5 E 27 960
100 220 60 104,5 E 27 1380
150 220 80 140 E 27 2220
200 220 80 140 E 27 3150
300 240 90 180 E 27 4750
300 240 90 190 E 40 4750
500 240 110 214 E 40 8400

Tablo 1.2: Aydınlatmada kullanılan lambaların özellikleri

ÖRNEK: 7 metre yükseklikteki direkte bulunan 100 Wattlık bir akkor flamanlı lambanın 0°’deki aydınlık şiddeti nedir?

ÇÖZÜM: 100 Wattlık akkor flamanlı lambanın ışık akısı 1380 lümendir (tablo 1.2). Lambanın 0°’deki ışık şiddeti, 1000 lümen için 93 (cd) mumdur.

Eğride (B) harfi 1380 lümende gerçek ışık şiddeti:

1000 lümenlik ışık akısı 0°de 93 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 1380 lümenlik ışık akısı 0°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (1380*93) / 1000 = 128,3 mum

E =I / h2 = 128,3 / 72 = 2,61 lüks

ÖRNEK: 6 metre genişliğinde trafik yoğunluğu az olan yerleşim bölgesinde bir sokağın aydınlatılması yapılacaktır. Aydınlatma aracı yol kenarındaki direkler üzerine monte edilen cıva buharlı (ML) balastsız 160 W lambalardır. Aydınlatma aracının direk yüksekliği 8 metre, direkler arasındaki mesafe 26 metre ve aydınlatma şiddeti LX =1-3 olduğuna göre sokağın aydınlık şiddetini, iki lamba arasındaki (13.m’de) aydınlık değerlerini kontrol ediniz.

ÇÖZÜM: 160 W’lık cıva buharlı (ML) lambanın ışık akısı 2800 lümendir (tablo 1.3).

AMPUL TİPİ WATT ORTALAMA LÜMEN ETKİNLİK FAKTÖRÜ AKIM AMPER GEREKLİ KONDANSATÖR DUY TİPİ ÇAP mm BOY mm
HPL (Balastlı) 125 5100 40 1,15 10 mF E 27 75 170
250 11500 46 2,15 18 mF E 40 90 226
  400 20000 50 3,25 25 mF E 40 120 292
ML (Balastsız) 160 2800 17 - - E 27 87 187
250 5100 20 - - E 40 106 230

Tablo 1.3: Cıva buharlı lamba değerleri

Eğride A harfi 160 W cıva buharlı lamba kullanıldığına göre 2800 lümen verir. Lambanın tam altında 0° aydınlık değeri, ışık dağılım eğrisinden ?=0°, ışık şiddeti I=200 cd(mum) bulunur.

1000 lümenlik ışık akısı 0°de 200 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 2800 lümenlik ışık akısı 0°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (2800*200) / 1000 = 560 mum

E =I / h2 = 560/ 82 = 8,7 lüks Yol kenarındaki aydınlık şiddeti şu şekilde bulunur:

Cos? = a / h = 6 / 8 = 0,75 ise ? = 41° bulunur. Armatürün ışık dağılım eğrisinden 41°’lik açıdaki ışık şiddeti (eğride b harfi ) I= 140 cd (mum ) bulunur. Bu lambaya göre ışık akısı:

1000 lümenlik ışık akısı41°de 140 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 2800 lümenlik ışık akısı41°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (2800*140) / 1000 = 392 mum bulunur.

Aydınlık şiddeti; ? = 41° olduğundan cos? = 0,754’tür. Cos3? = 0,428 bulunur. E= (I / h2).Cos3? = (392 / 82) . 0,428 = 2,62 lüks

0

dış aydınlatma hesapları

Şekil 1.3

Direkler arasındaki açıklık 26 metre olduğunda;

a = 26 /2 = 13 molur.

tan? = a / h = 13 / 8 = 1,625 bulunur. Buradan ? = 58° ve cos? = 0,529 ve cos3? = 0,148

bulunur.

Armatürün ışık dağılım eğrisinden 58°’lik açıdaki ışık şiddeti (eğride c harfi) I = 90 cd (mum) bulunur. Bu lambaya göre:

1000 lümenlik ışık akısı58°de 90 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 2800 lümenlik ışık akısı58°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (2800*90) / 1000 = 252 mum bulunur.

E= (I / h2).Cos3? = (252 / 82) . 0,148 = 0,59 lüks

İki direk arasında kalan 13 metrede aydınlık şiddeti:

E = 0,59 + 0,59 = 1,18 Lüx olur.

Özet olarak aydınlatmada kullanılanML– 160W cıva buharlı lambanın armatürü ile lamba altında 8,7 Lüx, yol kenarlarında 2,62 Lüx, iki direk arasında 1,18 Lüx değerlerinde aydınlatma sağlandığından saptanan değerlere uygundur.

ÖRNEK: Bir tali yolda 4 metre yüksekliğindeki boru direğine akkor flamanlı 100 Wattlık bir lamba asılmıştır. Aydınlatılacak olan 3 metre genişliğinde yol üzerindeki aydınlatma değerlerini:

a) Direğin tam altında b) Yol kenarında bulunuz.

ÇÖZÜM: 100 Wattlık ampulün ışık akısı1380 lümendir (tablo 1.3).

1000 lümenlik ışık akısı0°de 93 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 1380 lümenlik ışık akısı0°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (1380*93) / 1000 = 128,3 cd (mum) bulunur. Buna göre:

a) E= I/ h2 = 128,3/ 42 = 8,01 lüks b) ?açısınıgeometrik olarak tespit edersek:

0

dış aydınlatma hesapları

Şekil 1.4

tan? = a / h = 3 / 4 = 0,75 bulunur. Buradan ? = 36° ve cos? = 0,809 ve cos3? = 0,529 bulunur.

Armatürün ışık dağılım eğrisinden 36°’lik açıdaki ışık şiddeti I= 88 cd (mum ) bulunur. Bu lambaya göre ışık akısı:

1000 lümenlik ışık akısı36°de 88 cd’lik ışık şiddeti sağlarsa 1380 lümenlik ışık akısı36°de X cd’lik ışık şiddeti sağlar X= (1380*88) / 1000 = 121,44 mum bulunur.

E= (I / h2).Cos3? = (121,44 / 42) . 0,529 = 4,01 lüks

Bulunan bu değerlere göre yol düzlemi:

8,01 + 4,01 = 12,02 lüks

12,02 / 2 = 6,01 lükslük ortalama aydınlık şiddeti ile aydınlatılmaktadır.

1.1.1. Dış Aydınlatmada Aydınlık Şiddeti Değerleri

Yoğun ve hızlı trafik yolları 5 -10 Lüks
Trafiği az olan yollar 1 -2 Lüks
Ana caddeler 5 -15 Lüks
Çarşılar 5 – 15 Lüks
Fazla trafikli oturma bölgesi sokakları 3 – 6 Lüks
Az trafikli oturma bölgesi sokakları 1 – 3 Lüks
Meydanlar ve kavşaklar 10 – 20 Lüks
Büyük illerin meydanları 10 – 30 Lüks

Tablo 1.4: Yol ve meydanlardaki aydınlık ihtiyacı

1.1.2. Aydınlatma Araçlarının Özellikleri

  Aydınlatma aracının    
Kullanım yeri Yüksekliği (m) Ara uzaklığı / yüksekliği km’deki sayısı Işık akısı (lm)
Yoğun trafik yolları 8 – 12 3 – 5 20 – 30 6500 – 10000
Trafiği az yollar 6 – 8 5 – 8 20 – 30 2000 – 4000
Ana caddeler 8 – 12 3 – 4 25 – 30 8000 – 20000
Çarşılar 6 – 10 3 – 4 30 – 40 5000 – 10000
Fazla trafikli oturma bölgesi sokakları 6 – 8 4 – 5 25 – 35 3000 – 5000
Az trafikli oturma bölgesi sokakları 4 – 6 5 – 8 30 – 40 600 – 2500
Meydanlar, kavşaklar 10 – 15 3 – 4   10000 -20000

Tablo 1.5: Kullanılacak aydınlık araçlarındaki özellikler

Dış aydınlatmada, yansıtma kat sayısı aydınlatma hesaplarına katılmaz. Dış aydınlatma armatürleri ışığı alt yarı uzaya yayarlar.

Bu konu 7 bölümden oluşmaktadır. Şuan 6. bölümdesiniz.
1.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
2.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ KOLON ŞEMASI
3.Bölüm AYDINLATMA HESAPLARI FORMÜLLERİ
4.Bölüm DIŞ AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
5.Bölüm DIŞ AYDINLATMA ARMATÜRLERİ
6.Bölüm DIŞ AYDINLATMA HESAPLARI
7.Bölüm KUVVET TESİSİ AYDINLATMASI

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik