BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Bilişim ağları ve veri haberleşmesi ders notları, veri haberleşmesi ders notları, Bilişim ağları ve veri haberleşmesi notları, Bilişim ağları ve veri haberleşmesi sınav notları

Bilişim ağları ve veri haberleşmesi ders notları

VERİ HABERLEŞME TEKNİKLERİ

bilişim ağları ve veri haberleşmesi

Yukarıdaki şekil 1.1’de günümüz teknolojisinin kitle iletişim araçlarını göstermektedir.

Günümüz teknolojisinde kullanılan haberleşme teknikleri aşağıda maddeler halinde açıklanmıştır.

1.1. Veri Haberleşmesi

Veri haberleşmesinde ISDN (Integrated services digital network) Sistemler, xDSL Sistemler (Dijital Abone Hattı), HDSL(High-verirate digital subscriber line) ,ADSL(Asymmetric-veri-rate digital subscriber line),Ve VDSL (Very-high veri-rate digital subscriber line) olmak üzere beş çeşit bağlantı sistemi kullanılmaktadır. Ülkemizde bunlardan en çok kullanılanı ADSL’ dir.

1.1.1. ISDN Sistemler

Integrated Services Digital Network (Tümleşik Hizmetler Sayısal Şebekesi) sözcüklerinin baş harflerinden oluşan ISDN ses, görüntü, veri gibi her türlü bilginin sayısal bir ortamda birleştirilip aynı hat üzerinden iletilmesinin sağlandığı bir haberleşme ağıdır. İletim kalitesi normal telefon hattından daha yüksektir. ISDN hata oranı düşük, güvenli ve sınırsız bir haberleşme sağlar.

ISDN, “geleceğin telefonu” olarak adlandırılır. Türk Telekom’da kısaca “Görüntülü Telefon” olarak tanımlanmaktadır. ISDN’in en büyük faydası, evinize kadar gelen dijital bir hat sağlamasıdır. Bu hat sayesinde hem normal ses görüşmelerinizi parazitsiz yapabilirsiniz, hem de hızlı ve güvenilir internet erişiminde bulunabilirsiniz.

bilişim ağları ve veri haberleşmesi

ISDN’de, her iki uçta da, modemin dışında, bazı özel adaptörler kullanmak gerekir. Bu şekilde, 64kbps ve 128 kbps gibi hızlara (normal hatlar üzerinden) çıkmak mümkün olmaktadır.

ISDN’de iki temel seviye hızı vardır : (1) Basic Rate (2) Primary Rate. Her iki seviyede de, iki farklı tip kanal bulunur : B (bearer) kanalları (sayıları birden çok olabilir) ve D (delta) kanalı (1 tane). B kanalları, her türlü ses, veri vb taşırlar. D kanalı ise iletişimde kullanılacak kontrol ve yönlendirme bilgilerini taşır. “Basic Rate” seviyesi daha çok evden kişisel kullanımlar ve küçük şirketlerin kullanımları için tasarlanmıştır ve iki tane 64Kbps B kanalı ile 1 tane 16Kbps D kanalı içerir. Ulaşılabilecek en yüksek hız 128 Kbps olmaktadır. “Primary Rate” seviyesi ise, daha yoğun kullanımlar için tasarlanmıştır ve 23 tane 64Kbps B kanalı (Avrupa için 30 tane) ve 1 tane 64Kbps D kanalı içerir. Ulaşılabilecek en yüksek hız ise yaklaşık 7 Mbps e kadar çıkar.

• Isdn Avantajları

Eğer iş yerinizde veya evinizde bilgisayarınız, faksınız, telefonunuz varsa ve bunların hepsini aynı hat üzerinden kullanmak istiyorsanız ISDN abonesi olmanız gerekmektedir. Ayrıca ISDN sayesinde görüntülü telefon, arayan numarayı görme, görüşmenizin süresini ve kontör sayısını öğrenme, video konferans (aynı anda en az 3 kişiyle) ve benzeri özelliklerden yararlanabilir, internete hızlı bir şekilde bağlanabilirsiniz.

  • ISDN çok yüksek veri transfer hızını destekler (1 veri kanalı için 64Kbps, 2 veri kanalı için 128Kbps).
  • ISDN ile telefon görüşmesi yaparken ınternet bağlantısını da aynı anda kurabilirsiniz. ISDN Adaptörlerinin çoğu sizi dışarıdan gelen bir telefon olduğuna karşı uyarır ve bir “B” kanalını ses diğerini veri iletişimi için kullanmanızı sağlar.

• Konfigurasyonu

Modemde ve NT1 de herhangi bir ayar yapmak gerekmez. Windows’a tanıtmak için ‘Donanım Ekle’ yi seçilir, Modemi seçtikten sonra ve Have Disk butonu tıklanarak ASUSCOM’un disketinden kurulumu yapılır. Daha sonra çevirmeli ağ ile ya yeni bir nesne yaratılır, ya da olan nesneyi, o modemle değiştirilir. (Maksimum hız 115200 olmalıdır.)

bilişim ağları ve veri haberleşmesi

ISDN teknolojisi hem ulusal, hem de uluslararası telefon aramalarında analog ve sayısal tüm kullanıcılara erişimi destekler. ISDN hattına maksimum 8 adet terminal cihazı bağlanabilir ancak aynı anda ikisi kullanılabilir. Görüntülü telefon olursa tek olarak kullanılır. ISDN BA ve ISDN PA servisine baktığımızda B kanalları veri veya ses için; D kanalı işaretleşme veya X.25 paket şebekesi için kullanılır. ISDN PA’da 30 B ve 1 D kanalı vardır. Hızı 2 Mbps’dir. Aslında temeli E1 arabirimine dayanır. Japon standardına göre 24 kanal ve 1.54 Mbps yani T1 ile aynı ortamda çalışır. Genelde büyük firmaların PBX’i ile kendi santralimiz arasındaki bağlantılarda kullanılır.

bilişim ağları ve veri haberleşmesibilişim ağları ve veri haberleşmesi

Ülkeler telefonda farklı özellikler tanımlayabilir. Amerikan ve Japon sistemlerinde sinyalin analog dan dijitale çevrilmesinde m -law, diğer ülkelerde ise A-law şifreleme kullanır. Eğer satın alınan cihazda bu iki özelliği çeviren bir anahtar yoksa büyük problemler doğabilir. Amerika’da ISDN cihazları genelde iç modem kullanmakta olup, ISDN hattına bağlandığı zaman U noktasına bağlanır.

Türk Telekom hizmetinde ise modem ve NT1 gerekli olup, S/T noktasına bağlanmaktadır. Eğer abone Amerika’dan böyle bir cihaz alırsa ülkemizde çalışmayabilir ya da uyumsuzluk olabilir.

• ISDN Hizmeti Verilen İller

ISDN PA, Ankara, Antalya, Adana, Aydın, Balıkesir, Çanakkale, Bolu, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Gaziantep, İzmir, İzmit, İstanbul, Tekirdağ, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Konya, Mersin, Malatya, Muğla, Samsun, Trabzon, Tokat, Sivas, Sakarya, Hatay, Çorum, Giresun, Manisa, Yalova, Zonguldak illerinde bazı santral sahalarında hizmet verilmektedir.

ISDN BA ise, Ankara ve İzmir’de hizmete verilmiş, diğer illerimizde ise kısa süre içerisinde hizmete verilmesi planlanmaktadır.

1.1.2. xDSL Sistemler

xDSL, mevcut bakır telefon kabloları üzerinden veri, ses ve görüntü transferi yapabilme olanağı sağlayan yüksek hızlı bir modem teknolojisidir. xDSL Bu konuda geliştirilmiş olan, ADSL, HDSL, SDSL, VDSL gibi teknolojilerin genel adlandırılmasıdır. xDSL kısaltması, özel bir protokolü belirtmeksizin bütün olarak teknolojiyi tanımlar. xDSL teknolojisi, ADSL ile birlikte SDLS, HDSL, VDSL gibi farklı teknolojileri de kapsar.

    • Avantajları
      • Telefon hattını meşgul etmez.
      • Çoklu ortam uygulamaları için yeterince hızlıdır.
      • Son kullanıcı için ADSL modem ücreti dışında ekstra yatırım gerektirmez.
      • Benzer hızı sağlayan teknolojilere göre daha ucuzdur.
    • Dezavantajları
      • Hizmetin sağlandığı santralden uzaklaştıkça bağlantı hızı düşer.
      • Hizmeti sağlayan işletmeci için altyapı maliyeti fazladır.
      • Telefon hattına bağlıdır. Mobiliteyi sınırlar.

 

Tablo 1.1: Çeşitli bağlantı sistemlerinin karşılaştırılması
Veri İletim Tekniği Gerekli Teçhizat   Hız
Çevirmeli (Dial-Up) Bakır kablo, modem ve çevirmeli internet servisi sağlayan bir ISS   2400 bps -56 Kbps
ISDN ISDN’e açılmış bir telefon hattı, ISDN telefonu, veri ile sesi ayrıştıracak bir router ve ISDN internet servisi sağlayan bir ISS   64 Kbps -128 Kbps
Kablo Özel kablo modem ve kablolu yayından internet servisi sağlayan bir ISS   512 Kbps -20 Mbps
ADSL/DSL ADSL modem ve adaptör kartı, ADSL Servisi sağlayan bir ISS   128 Kbps -8 Mbps
Kablosuz İnternet (Wireless) Kablosuz modem ve kablosuz internet servisi sağlayan bir ISS fazla 30 Mbps ya da daha
Uydu Eski tiplerde bir çevirmeli telefon hattı ve uydu modem. Yeni tiplerde sadece uydu modem ve uydu alıcısı (receiver) fazla 6 Mbps ya da daha
Fiber Özel fiber teçhizatı, fiber hat, fiber modemler   40 Mbps ve daha fazla

7

1.1.3. HDSLYüksek Hızlı Sayısal Abone Hat Sistemi

High bit-rate Digital Subscriber Line, ya da HDSL, Metal kablo perleri (bakır telefon kabloları olabilir) 2.340Mbps hızlara kadar iki yönlü simetrik veri transferine izin veren fiziksel katman veri iletişim standardıdır. Bu iletişim standardı sayesinde çok daha pahalı olan T1 (1.544Mbps) ve E1 (2.408 Mbps) bağlantılarının sağladığı tüm servisler HDSL tarafından da desteklenmektedir.

Hızla gelişen dünyada abonelerin multimedya talepleri artmakta, geniş bant servisleri gelişmektedir. Müşterilerin geniş bant servislerine erişim kolaylığı istekleri, bu hizmeti sağlayan telekomünikasyon şirketlerini düşük maliyetle yüksek kalitede hizmet sağlamaya itmektedir. Simetrik kablo çifti (twisted pair) kabloların performansının iyileştirilmesi geniş bant servislerinin gelişimini hızlandıracak ve yaygınlaştıracaktır. Müşterilerin, yüksek hızlardaki veri iletişim isteğinin mevcut döşenmiş bakır kablolar üzerinden karşılamak için yeni bir teknoloji geliştirilmiştir. Bu teknoloji, HDSL (High-bit-rate Digital Subcriber Line) sistemidir ve 90'lı yılların başlarında geliştirilmeye başlanmıştır.

• Geniş bant hizmetlerinde HDSL kullanılması ile aşağıdaki hususlar

belirtilebilir;

  • Yerleşimin yoğun olduğu bölgelerde, geniş bant servislerine olan talep fazladır. HDSL kapasite artırımı sağlar.
  • Birçok müşteri sabırsızdır. E1 (2.048Mbit/s) transmisyonu için müşteri günümüzde uzun sayılabilecek bir süre beklemek zorunda kalmaktadır. HDSL’in kurulması ve işletime verilmesi çok kısa bir zaman almaktadır.
  • Bu müşterilerin büyük bir kısmının geniş bant servislerine gereksinimi vardır. HDSL bu gereksinimi sağlar
  • Servis işleticileri, bütçe tasarrufu ve işletim kolaylığı ister. HDSL’in kullanımı kolaydır.
  • Mevcut şebekede bakır kullanılmaktadır ve bunların kullanım süreleri ile kapasiteleri arttırılmış olacaktır.
  • Bakır kabloların kullanılması, fiber kabloya göre çok daha ekonomiktir.
  • Bir müşteri fiber kablo yanında, bakır kablo kullanımıyla da servis hizmetinden yararlanma kapasitesini arttıracaktır.

• HDSL Sistemi ve Transmisyon Tekniği

HDSL mevcut bakır kablolar kullanılarak e1 sinyalini repater kullanmadan 0.40mm’lik kablolarla 4km 0.50mm’lik kablolarla 5km mesafeye kadar transmisyon sağlar. HDSL repetörü kullanılarak da bu transmisyon mesafeleri iki katına kadar çıkartılabilmektedir. HDSL sistemi iki nokta arasında çalışan karşılıklı iki HDSL transmisyon ünitesinden (HDSL Transmission Units -HTUs) oluşur (Şekil 1.5). HTU-C (central unit), genelde santral tarafına yerleştirilir (enerjisini santralden alacaktır). HTU-R (remote unit) abone tarafına yerleştirilir. HTU-R’nin konfigürasyonu ya da özdenetimi merkezdeki HTU-C tarafından yapılır.

Simetrik kablo Şekil 4'te HDSL sistemlerinde kullanılan alıcı/verici (transceiver) genel yapısı verilmiştir. E1 sinyali ikiye bölünmekte ve gerekli durum bitleri eklendikten sonra vericiye (transmitter) gönderilir, scrambled edilir (bit dizisinde bitişik bitler arasındaki ilişkiyi azaltmak), kodlanır ve hibrid devresi ile hat trafosu üzerinden hatta (HDSL line) verilir. HDSL hattından gelen sinyal hibrid devresi ile A/D (Analog/Dijital) dönüştürücü devresine verilir. Burada yankı bastırıcı (echo canceller) devresinden gelen sinyalle karşılaştırılarak alıcı (receiver) devresine alınır. Receiver devresinde; sinyal karar detektörü (decision detector), decoder ve descrambler devreleri vardır.

bilişim ağları ve veri haberleşmesi

HDSL teknik özellikleri ve ara bağ (interface) bilgileri Tablo 2'de verilmiştir. HDSL, e1 tarafı G.703'ü destekler. Santral tarafındaki HTU-C beslemesini santralden alır. Abone tarafındaki HTU-R beslemesini ya yerel beslemeden ya da uzak hat beslemesi (remote power feeding) ile merkezdeki HDSL cihazından alır.

 

veri haberleşmesi notları

• HDSL Uygulamaları Başlıca uygulama alanlarışunlardır:

  • Santraller arasında PCM trunk hatlarında,
  • Tüm 2Mbit/s transmisyon gereksinimlerinde,
  • Video konferans hizmetinin sunulmasında,
  • Voice extension gereksinimlerinde,
  • GSM baz istasyonlarında,
  • Internet erişimlerinde,
  • Kampus bölgelerinde,
  • Askeri bölgelerde,

veri haberleşmesi notları veri haberleşmesi notlarıveri haberleşmesi notları veri haberleşmesi notları

11

1.1.4. ADSL (Asymmetric-Veri-Rate Digital Subscriber Line)

ADSL (Asimetrik Sayısal Abone Hattı) Asymmetric Digital Subscriber Line sözcüklerinin baş harflerinden oluşan ADSL, mevcut telefonlar için kullanılan bakır teller üzerinden yüksek hızlı veri, ses ve görüntü iletişimini aynı anda sağlayabilen bir modem teknolojisidir. Geniş bant erişimi sağladığından dünyada internet kullanıcıları tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. ADSL’de telefon hattı üzerinde kapasiteyi daha verimli kullanmak amacıyla sayısal kodlama teknikleri kullanılır. Asimetrik yapısı nedeniyle internet ya da benzer veri kaynaklarına ulaşıp tek yönde veri aktarımı yapmak isteyen müşteriler için en elverişli uygulamadır.

• Çalışması

ADSL sisteminde, bilinen bakır kablolama alt yapısı kullanılır. Telefon hattının her ucuna bir ADSL modem eklenerek 3 bilgi kanalı oluşturulur: Alış (download), gönderiş (upload) ve POTS (Plain Old Telephone Service – Düz Eski Telefon Hizmeti) olarak adlandırılan geleneksel telefon servis kanalı. POTS kanalı, ADSL ortamı üzerinden ses iletimi için kullanılır. Böylece internete bağlı iken ayni anda telefon konuşması yapılabilmesi sağlanmış olur.

Geleneksel modemler, bilgisayardan gelen sayısal sinyalleri analog sinyallere, telefon hattından gelen analog sinyalleri de sayısal sinyallere çevirir. ADSL’in de içinde yer aldığı DSL teknolojisi, sayısal verinin analog forma ve tekrar geriye çevrilmeyeceğini varsayan bir teknolojidir. DSL modemleri sinyalleri çevirmez bunun yerine verileri sayısal olarak yollar ve alır. Sinyalleri çevirmeye gerek kalmadığından veriler normal modemlerden çok daha hızlı iletilir.

• Bağlantısı

veri haberleşmesi notları

Sistem asimetrik olarak çalıştığından download (şebekeden kullanıcıya) ve upload (kullanıcıdan şebekeye) hızları farklıdır. Her zaman download oranı upload oranından fazladır.

ADSL bağlantı, hat uzunluğu, kullanılan bakir kablonun çapı ve kullanılan modemin tipine bağlı olarak 8Mbps’a kadar download (şebekeden kullanıcıya), 1Mbps’a kadar da upload (kullanıcıdan şebekeye) veri hızlarına olanak verir.

1.1.5. VDSL Very-High Veri-Rate Digital Subscriber Line)

VDSL, klasik hatlar üzerinden çok yüksek hızlarda veri iletimi sağlayan en son ve en iddialı teknolojidir. Simetrik yapıda 20 Mbit/s üzerinde hızlar mümkün olmakta ve asimetrik olarak 52 Mbit/s hızına ulaşılabilmektedir. VDSL hem kısa erişimli simetrik hem de uzun erişimli asimetrik çalışma olanağını sunabilmektedir. Yüksek kapasiteli kiralık hat ve geniş bantlı hizmetler için kullanılır. VDSL hayata VADSL olarak adlandırılarak başladı, çünkü; VDSL ADSL’den daha yüksek veri hızlarında ancak daha kısa hatlar üzerinde asimetrik bir veri iletimi sağlar. Henüz VDSL için genel bir standart olmamasına rağmen, tartışmalar aşağıdaki hızlar etrafında odaklanmıştır.

• Tüm dünyada telekom şirketlerinin ağlara geniş bant giriş sağlamak için yeni

kararlar aldıkları biliniyor. Maliyetin azalabilmesi için bu şirketler son

kullanıcıya giderken bakır telleri kullanmaktalar.

• VDSL teknolojisi büyük bir oranda ADSL teknolojisine benzemektedir. Fakat

ADSL daha uzun mesafelerde de çözüm getirebilmesiyle beraber, çok daha

karmaşık bir teknolojidir.

• VDSL, telefon hatlarının karakteristikleri halen tam olarak anlaşılamadığı için,

araştırma aşamasında bir teknolojidir. En büyük bilinmeyen ise VDSL’in

güvenli olarak gönderilen paketleri ne kadar uzaklıktaki bir mesafeye

taşıyabileceği. Bu sorun ADSL, ISDN ve telefonlaşmada herhangi bir sıkıntı

çıkarmazken, VDSL’in kullanacağı frekansta sorunlarla karşılaşılmaktadır.

veri haberleşmesi notları

Analog modem 46 dakika
Sayısal modem 23 dakika
ISDN 10 dakika
ADSL-Lite 1 dakikanın altında
ADSL 13 saniye

veri haberleşmesi notları

1.2. Hücresel Telefon Sistemleri (AMPS, GSM, CDMA)

Mobil telefon sistemleri için sınırlayıcı faktör kullanılacak olan radyo frekans aralığıdır ve mobil iletişim için oldukça dar bir bant tahsis edilmiştir. Şehirlerde aynı anda yapılan birçok görüşme için yeterli kapasiteyi sağlamanın tek yolu şebekenin bazı bölümlerinde aynı radyo frekanslarını tekrar kullanmaktır. Bu amaçla sistem, bal peteği gibi birbirine bitişik olarak çalışan hücrelerden oluşmakta ve her hücre düşük çıkış gücü ve kısa mesafeli radyo sinyalleri ile çalışan ana alıcı-verici istasyonu ile çalışmaktadır. Bu sayede aynı frekanslar değişik hücrelerde tekrar kullanılmakta ve aynı frekans daha fazla sayıdaki telefon görüşmeleri için kullanılmaktadır. Büyük şehirlerde ve aynı anda birçok görüşme yoğunluğu taşıyan bölgelerde hücre daha küçük ve daha sık yapıdadır.

veri haberleşmesi notları

Hücresel telefon sistemleri gelişen dünyada 3(üç) aşamada değerlendirilir.

• Birinci Nesil Hücresel Cep Telefonları (Analog Sistemler)

Birinci Nesil Hücresel Mobil telefon sistemleri 1970'li yıllardan bugüne değin değişik teknik standartlarla hayata geçirilmiştir. İlk önce analog teknolojiye dayalı sistemler uygulamaya konulmuş, 1990'lı yıllarda ise ilk sayısal sistemlerin dizaynı yapılarak, mevcut analog mobil telefon sistemleri tamamlayıcı mahiyette, abonelere değişik seçenekleri sunabilmek üzere işletmeye alınmışlardır.

• İkinci Nesil Hücresel Cep Telefonları (GSM, CDMA, D-AMPS)

Mobil telefon sisteminde analog sistemlerden sonra ortaya çıkan dijital sistemler 2. nesil olarak adlandırılmaktadır. Üç tane önde gelen 2.nesil hücresel cep telefonu standardı bulunmaktadır. Bunlar; GSM, CDMA, ve D-AMPS (IS-136 TDMA)’dır. Bu üç rakip standart arasında en yaygın olanı yaklaşık % 60 pazar payına sahip olan GSM’ dir. CDMA sisteminin, gelecekte GSM karşısındaki en büyük rakip olması beklenmektedir. CDMA, Amerikan kökenli bir sistem olup daha ziyade kuzey Amerika’da yayılmıştır. Ülkemizde en yaygın mobil telefon standardı olan GSM aşağıda kısaca anlatılmaktadır.

• GSM Sistemi

GSM (Global System For Mobile Communications) sözcüğü, Türkçe anlamı “Küresel Mobil İletişim Sistemi” anlamına gelen tanımlamasının baş harflerinden oluşmuştur. Mobil İletişim sisteminin en yeni ve en gelişmişlerinden biri GSM sistemidir. Bu sistemi, kullanıcılarına daha güvenli ve kaliteli bir iletişim hizmeti sunmakla birlikte, uluslararası bir seyahat serbestliği ve mekân özgürlüğü sağlamaktadır. GSM Mobil telefon aboneleri, dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar GSM kapsam alanı içinde bulundukları sürece, dünyanın herhangi bir yerinde mobil ya da sabit telefon olan bir telefonu arayabilirler.Bir Avrupa standardı olarak başlamasına rağmen GSM kısa sürede benimsenerek bir dünya standardı haline gelmiştir.

• GSM Sisteminin Çalışması ve Yapısı

Mobil telefonu otomatik veya pille çalışan minik bir radyo istasyonu olarak düşünebiliriz. Minik radyo istasyonu açık olduğu sürece, GSM şebekesinin en yakın anteni ile devamlı irtibat halindedir. GSM sistemi hücresel mantıkta çalışır. Telsiz etki alanı hücrelere bölünmüştür ve her hücrede bir baz istasyonu bulunmaktadır. ( tahsis edilen konuşma kanalları komsu hücreler arasında paylaştırılmıştır.)

GSM sistemi birçok bağımsız birimden oluşmaktadır. Temel olarak bir GSM networku, mobil istasyon, baz istasyonu ve network alt sistemi denilen santral birimi olarak 3 temel parçadan oluşmaktadır.

• Cep Telefonu MS (Mobile Station)

veri haberleşmesi notları

Şekil 1.12: Cep telefonu

Aboneler tarafından taşınılan mobil telefonlar

• Baz İstasyonu BS (Base Station)

veri haberleşmesi notları

Mobil telefonlarla devamlı haberlesen, radyo arabirimini kontrol eden birimdir. Özetle mobil telefon ve santral arası baglantıyı kuran birim olarak adlandırılabilir.

• Santral MSC (Mobile Services Switching Center)

Mobil, kablolu ve ISDN’ler arası görüşmeleri sağlamak amacıyla bağlantının kurulduğu ana birimdir.

veri haberleşmesi notları

o GSM Ağı

Temel olarak GSM, anahtarlama sistemi (SS) ve ana istasyon sistemi (BSS) olarak iki bölüme ayrılır. Bunlardan her biri, bütün sistem frekanslarının gerçekleştirildiği bir takım fonksiyonel üniteler içerir. Bu fonksiyonel üniteler çeşitli donanımlar oluşturur.

Anahtarlama sistemi (SS) aşağıdaki fonksiyonel üniteleri içerir:

  1. o Mobil servisler anahtarlama merkezi (MSC)
  2. o Ziyaretçi yerleşim kaydedicisi (VLR)
  3. o Dahili yerleşim kaydedicisi (HLR)
  4. o Doğrulama merkezi (AUC)
  5. o Donanım kimlik kaydedicisi (EIR)

veri haberleşmesi notları

Ana istasyon sistemi (BSS) ise şunları içerir:

  1. o Ana istasyon denetleyicisi (BSC)
  2. o Ana alıcı-verici istasyonu (BTS)

veri haberleşmesi notları

Şekil.1.16: GSM sistem modelinin bir örneği

UYGULAMA

Aşağıdaki şekilde bir GSM’de arama ve konuşmanın nasıl uygulandığı görülmektedir. Bu uygulamada ilk önce mobil telefon (cep telefonu) ile baz istasyonu üzerinden santrale bağlandığı ve oradan da aranan telefonun bulunduğu yerdeki santrali ile irtibata geçildiğidir.

veri haberleşmesi notları

GSM, statik değil gelişen bir standarttır. GSM standartlarının gelişmesi 3 aşamalı olarak belirlenmiştir. Bunlar faz-1 , faz-2, faz-2+’dır. Faz-2+, GSM’in nihai aşamasıdır. Bundan sonra 3. nesil cep telefonlarına geçilmektedir.

o FAZ-1 (Sadece Ses İletişimi)

Çağrı yönlendirme, tüm aramalar, cevapsız çağrılar, konferans görüşmeleri, çağrı engelleme ve dolaşım’dır.

o FAZ-2 (Bugün İçinde Bulunduğumuz Aşama)

SMS (kısa mesaj servisi), çağrı bekletme, mobil veri servisi, mobil fax servisi, arayan numaranın gözükmesi, detaylı ücretlendirme, hücresel haberleşme, çağrı ve faks yönlendirmedir.

o FAZ-2 + (GSM’in Geleceği)

Özellikle internet ile GSM’in bir platformda buluşturulması GSM abonelerinin hayatını kolaylaştıracak birçok yeni hizmetin başlangıcı olacaktır.

1.3. Baz İstasyonu Antenleri ve Montaj Elemanları

Baz istasyonları, gerekli görülen yerleşim birimlerinde, mobil telefonlarla (cep telefonu) haberleşmeye yönelik kapsama alanı sağlanabilmesi amacıyla kurulmaktadır. Baz istasyonu, bir GSM hücresinde abonelerle iletişimi sağlayan verici/alıcı sistemi. Her hücrede bir baz istasyonu bulunur.

Baz istasyonların kapsama alanına girmeyen bölgelerde mobil telefonlarla konuşmak mümkün olmamaktadır.

İki yönlü bir mobil ağ sisteminde yayın yapan birim. Radyo sistemindeki bir antenden farklı olarak, baz istasyonu hem sinyal alır hem de sinyal gönderir (yani iki antenden oluşur).

Günümüzde baz istasyonları değişik yönlere doğru değişik güçlerde yayın yapma kabiliyetine sahip olan akıllı antenler kullanır. İnsanların dikkatini çekmemek için, baz istasyonları değişik boy ve şekillerde olabilir.

veri haberleşmesi notları

Baz istasyonları, GSM iletişimin kapsama alanını genişletmek için bina çatılarına kurulan, genellikle beyaz renkli ve kutu şeklinde, 4 metre boyunda, iki çubuk antenle bir çanak antenden oluşan ve mikrodalga yayan cihazlardır.

Mikrodalga, dalga boyu 0.1-100 cm, frekansı 0.3-300 gigahertz (Ghz) (10’ Hz=1 Ghz) olan elektromanyetik dalgalardır. Çubuk antenler mikrodalgaları toplayıp çanak antenlere verir ve bu dalgalar çanak anten aracılığıyla 16 farklı frekanstan ve UHF (ultra-high frequency) üzerinden yayınlanır.

1.4. GPRS ve 3. Nesil Görüntülü Telefon Sistemleri

1.4.1. GPRS

Genel paket radyo servisi, telefonun veri transfer etmesine imkân veren bir teknolojidir. E-posta gelir gelmez kişisel e-posta hesabınıza bağlanabilirsiniz. Telefonunuza istediğiniz melodileri, resimli mesajları, oyunları yükleyip eğlencenin tadını çıkarabilirsiniz. İsterseniz de spor haberlerini, flaş haberleri, hisse fiyatlarını vb. öğrenerek işinizi kolaylaştırabilirsiniz

veri haberleşmesi ders notları

GPRS, son kullanıcının mobil veri iletişimini, ‘devamlı sanal bağlantı’ durumunu ekonomik hale getirerek ve veri alımını ve gönderimini bugünkünden çok daha yüksek hızda mümkün kılarak önemli ölçüde geliştirir. GPRS, sadece bugünkü GSM teknolojisinin sunmakta olduğu veri hizmetlerine eşlik etmekle kalmaz, yarının 3. nesil hücresel ağları için planlanmakta olan veri iletişim yetilerini de şebekelere sağlar. GPRS, mobil iletişim teknolojisinde halen kullanılan devre anahtarlamalı (circuit-switched) yani kullanıcıya tahsis edilen bir tek hat üzerinden sürekli bağlantı yerine paket anahtarlamalı (packet switched), aynı hattı birden çok kullanıcının paylaştığı bir teknolojidir.

GPRS platformu sayesinde telefonunuzun özelliklerine göre cep telefonunuzdan ya da dizüstü bilgisayar ve cep telefonu aracılığı ile profesyonel kullanıcıların internete ve iş yerlerindeki kurumsal bilgisayar ağlarına (intranet) bağlanmaları da mümkün olmaktadır. Dizüstü bilgisayarları ile internete kablosuz erişim sağlamak isteyen kullanıcılar, cep telefonlarını internete bağlanmak için gerekli modem olarak kullanarak superonline GPRS ile kesintisiz internet erişimi sağlar.

GPRS ve 3G kullanıcılarından, ınternete her zaman bağlı olduklarından “her zaman açık” olarak bahsedilmektedir. Arazide çalışanlar, kısa metin mesajlarıyla çalışmalarının ilerleme durumunu bildirebilir ve destek isteyebilirler. Seyahate çıkan yöneticiler şirket epostalarına ulaşabilir, satış temsilcileri stok durumunu uzaktan denetleyebilirler. Evinizi veya iş yerinizi GPRS ve 3G aygıtlarıyla otomatikleştirebilir ve yatırımlarınızı izleyebilirsiniz. GPRS’yi dizüstü bilgisayarınızla kullanarak dosya aktarımı gerçekleştirebilir, uzaktan iş birliği yapabilirsiniz. Her zaman ödeme gerektirmeyen “her zaman açık” bağlantı: Arama süresine göre değil, aktarılan veri miktarına göre ücretlendirme yapılır.

veri haberleşmesi ders notları

1.4.2. Üçüncü Nesil Cep Telefonları (UMTS-Universal Mobile Telecommunications System)

UMTS sistemi veri iletişim hızı ve diğer standartları sayesinde 2. nesil sistemlerin oldukça ilerisindedir. UMTS’nin özellikleri interactive multimedya servisleri, görüntülü telefon ve video konferans gibi geniş bant uygulamaları için yeterli altyapıyı oluşturmaktadır.

Uydusal sistemler, karasal sistemlerden farklı olarak, tüm dünyayı kapsama alanına dahil edebilmektedir. Bu itibarla, UMTS, karasal sistemlerin yanı sıra uydusal sistemleri de içermekte olup, iki sistemin kapsama alanları arasında kesintisiz ve kolay dolaşımı temin edebilecek şekilde uygulanacaktır.

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik