BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
bilgisayar ağları, bilgisayar ağ çeşitleri, Bilgisayar Ağ Sisteminin Tanımı, ağ elemanları, ağ sistemleri, endüstriyel elektronik ders notları, Eşzamansız, Seri İletim

Bilgisayar Ağları

1. BİLGİSAYAR AĞLARI

1.1. Bilgisayar Ağ Sisteminin Tanımı

Birden çok bilgisayarın birbirlerine kablolu veya kablosuz sistemlerle bağlı olduğu, veri haberleşmesinin yanı sıra yan donanımların ve yazılımların da paylaşılmasına imkan sağlayan elektronik ortama bilgisayar ağı denir.

Bilgisayar ağlarına en güzel örnek evlerimizde kullandığımız telefonlardır. Telefonlarda ses bilgisi kablolar ile santrallere gönderilir, santrallerden diğer santrallere ve oradan da hedef telefona çağrı iletilir. Her telefonun kendisine ulaşılmakta kullanılan bir numarası bulunmaktadır. Bu sistem incelendiğinde bir ağın nasıl çalıştığı daha kolay anlaşılabilir. Sistem bilgisayarlara uyarlandığında her bilgisayarın bir numarasının bulunduğu, çeşitli kablolama teknolojileri ve ağ elemanlarıyla bilginin hedefe ulaştırıldığı görülecektir.

Ağ sistemi iki kişisel bilgisayardan oluşabileceği gibi binlerce iş istasyonundan da oluşabilir. Her kullanıcı sahip olduğu donanım ve yazılımların tümünü veya bir kısmını paylaşıma açabilir.

Ağ sisteminin avantajlarınışu başlıklar altında toplayabiliriz;

  • Hızlıİletişim: Veri haberleşmesi ile birlikte ses ve video iletişimleri de gerçek zamanlı olarak gerçekleştirilebilir.
  • Ortak Donanımla: Bilgisayar donanımlarında ek olarak kullanılan yazıcı, cd yazıcı, disket sürücü gibi donanımlar ortak kullanıma açılabilir.
  • Ortak Yazılımlar: Çok kullanıcılı yazılımlar kullanılabilir.
  • Yedekleme: Veri ortak bir yedekleme ortamında yedeklenebilir. Böylece veri güvenliği sağlanır.
  • İnternet Paylaşımı: Ağdaki bütün bilgisayarlar bir bilgisayar üzerinden internet hizmeti alabilir.

1.2. Sayısal İletişim

1.2.1. Kodlama

Veri kaynak bilgisayardan, hedef bilgisayara iletilirken parçalar halinde ikilik sistemde iletilir. Bu parçaların bir anlam ifade etmeleri için çeşitli veri kodlama yöntemleri ile bir kimlik kazandırılır. Veri bu kimlik ile yolunu bulur, hedef bilgisayarı bilgilendirir, hatalı ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilir, başının ve sonunun neresi olduğu belirlenir, veri gönderme işinin sona erip ermediği anlaşılır.

Kodlama yöntemleri:

  • NRZ, Sıfıra Dönüşsüz (Non Return to Zero)
  • RZ, Sıfıra Dönüşlü (Return to Zero)
  • NRZ I, Sıfıra Dönüşsüz Değişmeli (Non Return to Zero Invertive)
  • AMI, Dönüşümlü İz Terslemesi (Alternate Mark Inversion)
  • HDB3, Yüksek Yoğunluklu Çift Kutup 3 (High Density Bipolar 3)
  • PE, Faz Kodlaması (Phase Encode, Manchester)
  • CDP (Conditional Diphase)

1.2.2. Birlikte Çalışabilme, Protokol

Ağ iletişimini düzenleyen kurallara protokol denir. Bu kurallar bir mesajın; nasıl hazırlanacağını, gönderileceğini, iletişim kanalının nasıl düzenleneceğini ve yöneltileceğini tanımlar. Protokol standartları genellikle belli kurumlar ve komiteler tarafından yayınlanır.

Senkronize etmek, zaman açısından çakıştırmak veya bir konuda zaman açısından anlaşmaya varmak demektir. Verinin fiziksel yollarla iletimi esnasında ortaya çıkabilecek 2 temel konu vardır. Bunlar bit senkronizasyonu ve karakter senkronizasyonudur.

Senkronizasyon deyince saat sinyali (clock pulse) kavramından da bahsetmeliyiz. Saat sinyali, birbiriyle çalışmak zorunda olan donanım ve yazılımların eşzamanlı hareket etmelerini düzenleyen kavramdır. Her yeni işlem, görevine başlamak için saat sinyalinin gelmesini bekler.

1.2.3. Paralel İletim

Dijital olarak kodlanmış bilginin tüm bitleri aynı anda transfer ediliyorsa buna “paralel veri iletimi” denir. Paralel veri iletiminde, iletilecek bilginin her biti için ayrı bir kablo bağlantısı sağlanır.

Seri veri iletiminde, bir kerede bir karakterin sadece bir biti iletilir. Alıcı makine doğru haberleşme için karakter uzunluğunu, start-stop bitlerini ve iletim hızını bilmek zorundadır. Paralel veri iletiminde, bir karakterin tüm bitleri aynı anda iletildiği için start-stop bitlerine ihtiyaç yoktur. Dolayısıyla doğruluğu daha yüksektir.

1.2.4. Seri İletim

Seri iletim bilginin tek bir iletim yolu üzerinden n bit sıra ile aktarılmasıdır. Bilgisayar ağları üzerindeki iletişim seri iletişimdir.

1.2.4.1. Eşzamansız Seri İletim

Eşzamansız (Asenkron) protokoller karaktere yöneliktir. Yani “iletim sonu (EOT)” veya “metin başlangıcı (STX)” karakterleri gibi veri bağlantı denetim karakterleri, iletimin neresinde ortaya çıkarsa çıksınlar aynı eylemi gerçekleştirirler. En çok kullanılan eşzamansız veri iletim protokolleri 8A1/8B1 ve 83B’dir.

Gönderilen veri bir anda bir karakter olacak sekilde hatta bırakılır. Karakterin başına başlangıç ve sonunda hata sezmek için başka bit eklenir. Sonlandığını anlamak için de dur biti eklenmektedir. Başla biti 0 ve dur biti 1’dir.

1.2.4.2. Eşzamanlı Seri İletim

Eşzamanlı (senkron) protokoller karaktere veya bite yönelik olabilirler. En çok kullanılan protokoller BSC ve SDLC ‘dir. İkili eşzamanlı iletim protokolü (BSC) karaktere yönelik ve eşzamanlı veri bağlantı iletişimi (SDLC) bite yönelik protokollerdir.

Eşzamanlı iletimde başla ve dur bitleri gönderilmez. İletişimde saat sinyalinde faydalanılır. Veri ile birlikte saat işaretide modüle ederek gönderilir ve uyum sağlanır. Senkronizasyonun başlaması için, gönderen bilgisayar hedef bilgisayara bir senkronizasyon karakteri gönderir. Eğer alıcı bu karakteri tanıyıp onaylarsa iletim başlar.

Veri transferi gönderici ve alıcı arasındaki senkronizasyon sonlanıncaya kadar sürer.

1.2.4.3. Gerçek Zamanlı İletim

Bu iletimde karşı taraftan hızlı bir cevap beklenmektedir. Gerçek zamanlı iletim (realtime transport protocol ) protokollerine verilecek en iyi örnek voIP protokolüdür. Ses ve video verisini internet üzerinden taşımak için paket biçimi standartları tanımlamıştır. Gerçek zamanlı iletim bir çoklu yayın (multicast) protokolü olarak tasarlanmıştır. Daha çok video konferans gibi real-time stream media (gerçek zamanlı kesintisiz ortam) uygulamalarında kullanılmaktadır.

1.3. Kullanıcı / Sunucu (Client/Server)

Ağ kavramı ilk ortaya çıktığında ana makine (mainframe) adı verilen, bütün ağın yükünü sırtında taşıyan, gelişmiş özelliklere sahip bir bilgisayar ve bu ana makineye bağımlı olarak çalışan terminal adlı aptal bilgisayarlar vardı. Terminaller, ana makinede bulunan işlemci ve sabit disk’i kullanmak için kendilerine yeterli olan ekran, klavye ve ağ donanımına sahip basit bilgisayarlardı. En büyük mahzuru, bütün yükü omuzlarında taşıyan ana bilgisayarın sorun çıkarmasıydı. Ana bilgisayarın arızalanması bütün ağın çökmesi demekti. Yüksek özelliklere sahip olan ana bilgisayarlar ise çok pahalıydı.

Bu durum, kullanıcı / sunucu modelinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu modelde bütün bilgisayarlar birbirinden bağımsız çalışmaktadır. Her bilgisayar tek başına çalışmak üzere yeterli olan bütün donanıma sahiptir. Ancak bazı ağ işlemlerinin gerçekleşmesi için ağ hizmetini veren özel sunucularında varlığı kaçınılmazdır.

Kullanıcı (client) başka bir bilgisayar ya da programdan hizmet talep eden, bilgisayar veya programlardır. Bilgiye erişim yetkileri sunucu tarafından belirlenir.

Sunucu (server) kullanıcılara hizmet etmekle yükümlü bilgisayar veya programlardır. Genellikle bilgiler bu bilgisayarda barındırılır. Kullanıcılara paylaşım yetkileri dağıtarak, kullanım düzenini sağlar. Bir bilgisayarı sunucu yapan üzerinde barındırdığı donanım değil, üzerinde sunduğu kaynağı paylaşıma açmasıdır. Bir ağda sadece bir sunucu olabileceği gibi, birden fazla sunucuda olabilir. Ağdaki bir bilgisayar ftp hizmeti verirken, diğer bilgisayarda posta veya http hizmeti verebilir. Ayrıca bir sunucu aynı anda kullanıcıda olabilir ve başka sunuculardan yararlanabilir.

1.4. Alan Ağları

Günümüzde kullanılan yerel alan ağı veya geniş alan ağı terimleri aslında bu kavramların ilk ortaya çıktıkları zamandaki anlamlarını taşımamaktadır. Bu kavramlar ilk ortaya çıktığında bir yerel ağda istasyonlar arası uzaklık çok azdı ancak günümüzde yerel ağlar kilometrelerce büyüklükteki alanları kaplamaktadır. Ancak yine de belli başlı özellikleriyle birbirlerinden ayrılmaktadırlar.

1.4.1. Yerel Alan Ağları (LAN)

Yerel alan ağları (LAN-Local Area Network) adından da anlaşıldığı gibi, bir yerleşke veya bir kurum içerisinde oluşturulan, dışa kapalı ağlardır. Bilgisayarlar arası uzaklık birkaç kilometreden fazla değildir. İstasyonlar küçük bir coğrafi alan içerisindedir. Yerel ağlar diğerlerine göre daha hızlı çalışırlarken Megabit gibi hızlara erişirler.

Örnek olarak, evlerde veya işyerlerinde oluşturulan ağlar yerel alan ağlarına girer. Genellikle internet paylaşımının gerçekleştirilmesi, çok kullanıcılı basit programların kullanılması veya çok kullanıcılı oyunların oynandığı ağlardır.

1.4.2. Metropolitan Ağlar (MAN)

Metropolitan ağlar (MAN-Metropolitan Area Network) yerel alan ağlarından biraz daha büyük ağlardır. Üniversitelerde, büyük işyerlerinde oluşturulan ağlar bu kategoriye girer. Ülke çapına yayılmış organizasyonların belirli birimleri arasında sağlanan veri iletişimi ile oluşan ağlardır.

1.4.3. Geniş Alan Ağları (WAN)

Birbirine çok uzak yerel ağların bir araya gelerek oluşturduğu geniş ağlardır (WAN- Wide Area Network). Ağlar arası bağlantı fiber optik bir kablo ile olabileceği gibi uydular üzerinden de sağlanabilir. Bu ağlarda kullanılan teknolojiler LAN’lardan farklıdır. Yönlendirici (router) ve çoklayıcı (repeater) gibi ağ elemanlarının kullanılması gerekir. İstasyonlar çok geniş bir coğrafi alana yayılmıştır.

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik