BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Aydınlatma hesapları formülleri, aydınlatma hesabı, Aydınlık Şiddeti ne kadar olmalı, ışık şiddeti ne kadar olmalı, Aydınlatma Hesabı Formülleri, aydınlatma tesisatı hesabı, aydınlatma tesisatı hesabı, dış mekanlar için aydınlık lüx düzeyleri, dış aydınlatma bakım katsayısı, aydınlanma formülleri, aydınlatma hesabı oluşturma, oda aydınlatma hesabı, aydınlatma ölçümü lüks nasıl hesaplanır, aydınlatma hesabı tablosu, oda içi aydınlatma lüx, aydınlanma şiddeti formülü, elektrik aydınlatma verim hesabı, bir lux ışık ne demek, lüx nasil hesaplanir, işık formülleri lümen, aydınlık şiddeti formülleri, aydınlatma hesabı nasıl yapılır, maxwell köprüsü formül

Aydınlatma hesapları formülleri

AYDINLATMA HESABI

1.1. Aydınlatma Tanımı

Işık hayattır. Yaşamımızın her kısmında ışık vardır. Işık temel gereksinmelerimizden biridir. Çevremizi diğer duyularımızla da algılayabilir, tanımlayabiliriz kuşkusuz; ama gözümüz ile bu algılama ve tanımlama, çok daha kolay ve ayrıntı düzeyinde kesin olabilmektedir. Ancak, görebilmek için öncelikle ışık ve onun yansıyabildiği yüzeylerin olmasışarttır. Günlük yaşamımızda, herhangi bir eylemi gerçekleştirmek için ışık yayan, yansıtan ya da geçiren bir nesnenin varlığı çoğunlukla yeterli olmamaktadır. Kısaca, bir mekanı herhangi bir kaynakla ışıklandırmak, aydınlatma olmamakta; sadece insanın sağa sola çarpmaması ya da çoğu kez, bir görsel eylemi büyük bir rahatsızlık duyumu içinde ve yalnızca kısa bir süre için gerçekleştirmesine olanak vermektedir. Ama, aydınlatma biliminin temel ilkeleri göz önüne alınarak düzenlenmiş bir çevrede, kullanıcının-ki çoğunlukla insandır-görsel konfor gereksinmeleri yerine getirilmiştir.

Bir çevrenin doğru aydınlatılması ile fizyolojik ve psikolojik açılardan görsel konfor koşullarına ulaştırılması önemlidir.

1.1.1. Aydınlatmanın Türleri

  • Doğal Aydınlatma: Ana kaynağı güneş olan gün ışığının, görsel konfor gereksinmelerini karşılamak üzere tasarlanan aydınlatma sistemi olarak tanımlanabilmektedir.
  • Yapma (Yapay) Aydınlatma: Yapma ışık kaynaklarından üretilen ışığın, görsel konfor gereksinmelerini karşılamak üzere tasarlanan aydınlatma sistemi olarak tanımlanabilmektedir,
  • Bütünleşik Aydınlatma: Görsel konfor gereksinmelerini karşılamada, gün ışığının yetersiz kaldığı durumlarda takviye edici olarak yapma ışığın kullanıldığı aydınlatma sistemi olarak tanımlanabilmektedir.
  • Aydınlatılan yere göre sınıflandırmada ise, aydınlatmanın iki türde ele alındığını görüyoruz ki bu konuda yazılmış birçok kaynakta bu sınıflandırmayı görmemiz olasıdır.
  • İç Aydınlatma: Çeşitli yapısal öğelerle dış çevreden ayrılmış, iç mekanların aydınlatma sistemini konu alır.
  • Dış Aydınlatma: Bina dışı çeşitli ölçekteki yapma çevrenin aydınlatma sistemini konu alır.

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

1.1.2. Işık ve Işık Kaynakları

Bilindiği gibi ışık, gözümüzü etkilemekle görme duyumunu doğuran bir enerji şeklidir. Bu enerji, her biri bağımsız iki anlayışın geliştirdiği teorilerle tanımlanmaktadır. Işık kaynakları, çeşitli yayınlarda farklı sistemlerde sınıflandırılmaktadır. Işık üretimleri açısından ışık kaynaklarışunlardır.

  • Birincil ışık kaynakları; kendi kendilerine ışık yayabilen nesnelerdir, (güneş, mum, akkor telli lamba, vb.)
  • İkincil ışık kaynakları; birincil ışık kaynaklarından aldıkları ışığı yansıtarak ya da geçirerek ışık yayan nesnelerdir, (ay, atmosfer, pencere, duvar yüzeyi, vb.) Bir diğer sınıflandırma, ışık kaynaklarının geometrik biçimlerine göre yapılmaktadır;
  • Noktasal ışık kaynakları,
  • Çizgisel ışık kaynakları,
  • Yüzeysel ışık kaynakları olarak sıralanmaktadır. Işığın kökenine göre ışık kaynakları sınıflandırıldığında;
  • Doğal ışık kaynakları, güneş, gökyüzü, pencere, v.b.,
  • Yapma (yapay) ışık kaynakları, mum, akkor telli lamba v.b.olarak iki ana grupta

toplandığını görmekteyiz. James Clark Maxwell’in konuyla ilgili çalışmasını araştırınız.

1.2. İyi Bir Aydınlatmanın Sağlayacağı Faydalar

Standartlara uygun, doğru aydınlatma yapıldığında;

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

  • Gözün görme yeteneği artar ( görüş keskinliği, görme hızı artar).
  • Göz sağlığı korunur, görme bozuklukları önlenmiş olur.
  • Görsel performans artacağından, yapılan işin verimi artar böylece ekonomik yarar sağlanır.
  • Psikolojik açıdan da görsel konfor sağlanır. Yararlanıcı içinde bulunduğu ortamda kendini daha mutlu hisseder.
  • İyi görememe ya da görme yanılgılarından doğabilecek kazalar azalır.
  • Güvenlik duygusu sağlanır.

Resim 1.2: Örnek aydınlatma

1.3. Işık Akısı Tanımı

Işık akısı Lümen ( lm ); bir ışık kaynağının her doğrultuda verdiği toplam ışık miktarıdır. Işık kaynağına verilen elektrik enerjisinin, ışık enerjisine dönüşen kısmıdır. Buna kullanılan armatürün verimi de diyebiliriz. Işık akısı j harfi ile gösterilir.

1.4. Aydınlık Şiddeti Tanımı

Birim yüzeye düşen ışık akısı toplamına aydınlık şiddeti denir. Bir ışık kaynağının her doğrultuda verdiği ışık seviyesini belirtir. Aydınlık şiddetinin birimi lükstür.

1.5. Aydınlatma Hesabı

Doğru aydınlatma için çeşitli veriler ve hesaplamalar kullanılmaktadır. Bu modülde size verilen tablolar örnekleme şeklindedir. Bu verilerle yetinmeyip, daha özel uygulamalar yapabilirsiniz. Bir mekanın aydınlatılması hesapları ve etkenleri aşağıda aşama aşama açıklanmıştır.

1.5.1. Önemli Maddelerin Yansıtma Katsayıları

Malzeme % Duvar Boyaları %
Koyu Kahverengi 0,10-0,20 Meşe açık renk 0,25-0,35
Açık Sarı 0,60-0,70 Sunta krem rengi 0,50-0,60
Açık Yeşil 0,45-0,55 Alçı sıva 0,90
Açık Kırmızı 0,30-0,50 Eloksallı Alüminyum 0,85
Gök Mavisi 0,35-0,45 Beton 0,10-0,50
Beyaz 0,70-0,90 Cam-Gümüş-Ayna 0,85-0,90
Pembe 0,45-0,55 Granit 0,20-0,25
Açık Gri 0,40-0,60 Beyaz Mermer 0,60-0,65
Kahverengi 0,20-0,30 Kireç badana 0,40-0,45

Tablo 1.1: Bazı malzeme ve duvar renklerinin yansıma katsayıları

Yukarıdaki tabloda bazı malzemelerin renk durumlarına göre yansıma katsayıları verilmiştir. Bu katsayıları hesaplamalarda kullanabilirsiniz.

1.5.2. En az Aydınlatma Şiddeti Tablosu

AYDINLATILACAK YER GENEL LÜX
BÜROLAR  
mimari prj.çizimi 750
dekoratif çizimler 500
hesap,yazı 500
konferans salonu 200
dosyalama 100
yönetici odası 250
bekleme odası 150
BOYA FABRİKASI  
genel aydınlatma 150
renk ayrım yeri 500
HASTANELER  
muayenehane 100-400
ameliyathane 500
mutfak 250
röntgen odası 0-50
laboratuar 300
diş muayene 250-5000
tuvalet 50
doğum odası 250-5000
AYDINLATILACAK YER GENEL LÜX
OKULLAR  
ana sınıfı 100
ilköğretim sınıfı 200
teneffüs ortamı 100-200
lise sınıfı 250
laboratuar 300
teknik okul sınıfı 250
proje çizim sınıfı 400
teknik okul atelyesi 250
MATBAA  
baskı yeri 250
renk ayrımı 1000
MAKİNA ATELYESİ  
kaba işleme 250
ince işleme parlatma 400
çok ince işleme 2500
MÜZELER  
genel aydınlatma 150
tabloların üzeri ayd. 200
heykel vb. aydınlatma 400

Tablo 1.2: Bazı mekanların asgari aydınlatma şiddetleri, E

6

Tabloda bazı mekanlarda kullanılması istenen asgari aydınlatma şiddetleri verilmiştir. Tabloda günümüzde kullanılan her mekana yer verilmemiştir. Hesaplamalarda karşınıza çıkacak başka mekanlar için tablonun detayını araştırınız.

Aydınlatma hesabı yapılırken, aydınlatma projesi çizilecek mekanların özellikleri dikkate alınmalıdır.

1.5.3. Oda Aydınlatma Verimi Tablosu

Tavan 0.8 0.5 0.3
Duvar 0.5 0.3 0.5 0.3 0.1 0.3
Zemin 0.3 0.1 0.3 0.1 0.3 0.1 0.3 0.1 0.3 0.1
k= Oda Aydınlatma Verimi Faktörü ?  
0,6 0.24 0.23 0.18 0.18 0.20 0.19 0.15 0.15 0.12 0.15
0.8 0.31 0.29 0.24 0.23 0.25 0.24 0.20 0.19 0.16 0.17
1.00 0.36 0.33 0.29 0.28 0.29 0.28 0.24 0.23 0.20 0.20
1.25 0.41 0.38 0.34 0.32 0.33 0.31 0.28 0.27 0.24 0.24
1.50 0.45 0.41 0.38 0.36 0.36 0.34 0.32 0.30 0.27 0.26
2.00 0.51 0.46 0.45 0.41 0.41 0.38 0.37 0.35 0.31 0.30
2.50 0.56 0.49 0.50 0.45 0.45 0.41 0.41 0.38 0.35 0.34
3 0.59 0.52 0.54 0.48 0.47 0.43 0.43 0.40 0.38 0.36
4 0.63 0.55 0.58 0.51 0.50 0.46 0.47 0.44 0.41 0.39
5 0.66 0.57 0.62 0.54 0.53 0.48 0.50 0.46 0.44 0.40

Tablo 1.3: k değerlerine göre oda aydınlatma verimi ?

1.5.4. Kirlenme (Bakım) Faktörü Tablosu

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabıaydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabıaydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

Tablo 1.4: Kirlenme (bakım faktörü),d, Tablosu

1.5.5. Çeşitli Lambaların Güç ve Işık Akıları Tablosu

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

Tablo 1.5: Çeşitli lambaların güç ve ışık akıları tablosu

1.5.6. Aydınlatma Hesabı Formülleri

1.5.6.1. Oda İndeksi

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

k = oda indeksi a = odanın kısa kenar uzunluğu b = odanın uzun kenar uzunluğu H = armatürle, çalışma yüzeyi arasındaki yükseklik

Bu değerler kullanılarak, oda indeksi k değeri hesaplanır.

1.5.6.2. Armatürün Çalışma Düzlemine Uzaklığı

Her armatür yerine monte edildiğinde lamba genellikle tavandan 20 ile 60 cm aşağıdadır. B tipi glop armatürlerde mesafe alınmaz, ama örneğin avizeler için tij boyu 60 cm alınabilir. Çalışma düzlemi de genellikle masa boyu olan yerden 70-80 cm olarak düşünülür. Oturma düzleminde de 50 – 60 cm düşünülebilir.

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

H h

aydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabıaydınlatma projeleri ve aydınlatma hesabı

Şekil 1.1: Çalışma düzlemi

H = h -(h1 + h2)

 

 

aydınlatma formülleri

aydınlatma

? = oda aydınlatma verimini temsil eder. Büyüklüğü tavanın, duvarın, zeminin yansıtma faktörüne ve oda indeksinin değeri ile doğru orantılı olarak değişir. ? değeri de oda aydınlatma verimi tablosundan ( Tablo 1.3) seçilir.

? = oda için seçilen, aydınlatma malzemesinin yapısına ve gücüne bağlı olarak değişen ışık akısıdır. Işık akısı birimi lümendir.

Hesapladığımız k değerine göre, tablodan ? değeri belirlenir. Aydınlatma şiddetleri tablosundan, aydınlanacak oda için gerekli olan E (aydınlatma şiddeti : Lüks ) değeri seçilir. Aydınlatma için kullanılacak malzeme seçildikten sonra, seçilen malzemenin cinsine ve gücüne göre değişen ışık akısı tablodan belirlenir. Bilinen bu değerlere göre odanın yeterli şiddetle aydınlatılması için gereken lamba sayısı hesaplanır.

1.5.6.6. Oluşan Aydınlık Şiddeti

Oluşan aydınlık şiddeti, ampul sayısı belli olduktan sonra kaç lüks bir düzey elde ettiğimizin hesaplanmasıdır.

aydınlatma formülleri

1.6. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Bölümlerin özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre aydınlatma hesabı yapılacak, enerji tasarrufu açısından da değerlendirilerek armatürlerin cins ve güçleri seçilerek kat planları üzerinde gösterilecektir. Basit yapılar için, aydınlatmada en az 12 watt/m² esas alınacaktır.

1.7. Aydınlatma Hesabı Yapan Bilgisayar Programının İncelenmesi

Aydınlatma hesabına etken olan bilgiler, sayısal veriler ve formüller bir Excel programına aktarılırsa bilgisayar yardımı ile de hesaplamalar hızlı ve doğru bir şekilde yapılabilir. Çeşitli firmalar kendi malzemelerinin kullanılacağını düşünerek bilgisayarda aydınlatma hesabını yapan paket programlar hazırlamışlardır. Bu paket programlardan da yararlanılabilir. Farklı firmaların hazırladıkları programları inceleyiniz.

Bu konu 7 bölümden oluşmaktadır. Şuan 3. bölümdesiniz.
1.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
2.Bölüm AYDINLATMA PROJESİ KOLON ŞEMASI
3.Bölüm AYDINLATMA HESAPLARI FORMÜLLERİ
4.Bölüm DIŞ AYDINLATMA PROJESİ ÇİZİMİ
5.Bölüm DIŞ AYDINLATMA ARMATÜRLERİ
6.Bölüm DIŞ AYDINLATMA HESAPLARI
7.Bölüm KUVVET TESİSİ AYDINLATMASI

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik