BUTUNSiNAVLAR.COM
        Giriş     Üye OL
Asansör patenleri ve rayları, asansör patenleri, asansör rayları, asansör patenlerinin görevleri, asansör raylarının görevleri, asansör patenlerinin bağlantıları, çeşitleri

Asansör patenleri ve rayları

PATENLER

Kabin ve karşı ağırlık ayrı ayrı kılavuz rayına patenler ile alt ve üst kısımlardan kılavuzlanmaktadır. Kılavuzlama yapan patenler, şekil 2.1’de gösterildiği gibi (a) kayan paten, (b) döner paten ve (c) tekerlekli patenler olmak üzere 3 ayrı tiptedir.

asansör patenleri

Kayan patenler, 2 m/sn altındaki orta ve düşük hızda çalışan asansörlerde kullanılmaktadır. Kayma süresi, kabin hareketine ilave bir kuvvet oluşturabilmekte ve kılavuz raylara sabit basınç uygulamaktadır. Pabuçların gövdesi dökme demirden, tampon bölgesi neopran veya benzeri özellikte plastik esaslı malzemeden imal edilir. Aşınma dayanıklılığını artırmak ve daha uzun ömür sağlamak için molibdendisülfaf ilave edilmektedir. Kılavuz raylar otomatik olarak gresle yağlanmak suretiyle sürtünme direnci azaltılmakta ve çalışma koşulları iyileştirilmektedir.

asansör patenleri

Döner patenler, yüksek hızlı asansörlerde tercih edilmektedir. Ancak yumuşak bir kullanım ve sürtünme kayıplarının azaltılması nedeniyle güçten kazanç sağlamak amacıyla orta hızlı asansörlerde de kullanılmaktadır.

asansör patenleri

Tekerlekli patenler, kılavuz raylara sürekli temas halinde bulunan üç adet kendi etrafında dönebilen ve rulmanlı tekerlekten oluşmaktadır. Tekerlekler plastik veya poliüretandan imal edildiğinden titreşimler oldukça azaltılmıştır. Sessiz çalışması ve sürtünmesinin az olmasından tercih edilmektedir. Tekerlekli patenlerin bulunduğu kılavuz raylar yağlanmaz.

asansör patenleriasansör patenleri asansör patenleri

RAYLAR

Kılavuz raylar asansör tesisinde kabini ve karşı ağırlığı düşey hareketlerde ayrı ayrı kılavuzlamak ve yatay hareketlerini en aza indirmek, paraşüt tertibatının çalışması durumunda kabini durdurmak maksadıyla kullanılır. Kabin ve karşı ağırlığın düşey doğrultularını korur, dönmesini engellerler. Aynı zamanda, paraşüt düzeninin kabini tutmak için kullanacağı elemanlar raylardır. Genellikle soğuk çekme çelik T-profilleri kullanılır.

Kuyu içerisinde kılavuz rayların dik ve aralarındaki mesafenin kuyu boyunca sabit olması önemlidir. Ayrıca kılavuz raylarının arka kısımları bağlantı levhası için düz bir yüzey oluşturucak şekilde işlenmiştir. Bağlantı levhası kılavuz rayların uç kısmından en az 4 cıvata ile tespit edilmeli ve kalınlığı kılavuz ray kalınlığı kadar alınmalıdır.

Kılavuz ray en alt uçta kuyu içinde desteklenmeli ve bütün bir ray boyunca belli aralıklarla destekler yerleştirilmelidir. Destekler ve destek duvarları yatay kuvvetleri dengeleyecek düzeyde olmalıdır.

asansör rayları

Ray seçiminde şu faktörler dikkate alınır:

  • Kabin ağırlığı
  • Kabin yükü (taşıyabileceği yük)
  • Emniyet freni tipi
  • Ray döşeme sistemi ve konsol aralıkları

Raylar, önce ham çeliğin sıcak haddelenmesi ile T profil şeklini alma aşamasından geçmek zorundadır. Bu aşamadan sonra izlenen imal usulune göre raylar ikiye ayrılır:

  • Soğuk çekme raylar
  • İşlenmiş raylar

Soğuk çekme raylar, ham “T” profillerin sert metal kalibreden geçirilmesi ile sıvama ve sıkıştırma usulüyle işlenmiş raylar ise ham “T” profillerin yüzeyinden talaş kaldırılması usuluyle üretilirler. Soğuk çekme raylar, standartlarda “A” harfi ile, işlenmiş raylar ise “B” harfi ile simgelenirler. Örneğin T90-A veya T90-B gibi.

asansör rayları asansör rayları

Rayların birbirine ve duvara montajlarında çeşitli parçalar kullanılır. Özellikle çelik dübel, cıvata-somun, çeşitli konsol parçaları ve tırnak bulunur. Konsolun duvara tutturulmasında çelik dübel önemlidir. Rayı konsol tutacaktır. Konsol ile ray arasında tırnak ile tutturulacaktır.

asansör rayları asansör rayları asansör rayları

    • Kabin raylarının kuyuya tespit şekli
      • Rayın raya tespit şekli: Rayların birleşim noktalarında bağlantı iyi sağlanacak ve geçişlerde çıkıntı olmaması için rayların ek yerlerinde erkek dişi merkezlemeler olacaktır. Raylar bağlantı noktalarında bir ara parça ile birbirlerine cıvatalarla bağlanacak olup, ray ek yerleri karşılıklı raylarda aynı seviyede yapılmayacaktır (Şekil 3.4).
      • Rayın mesnede tespit şekli: Raylar duvarlara mesnetlerle tespit edilecektir. Rayın mesnede tespit şekli rijit olmayıp tırnaklar sayesinde dikey istikamette kayan tipte olacaktır. Ray tırnaklarıısı değişiminde kaymayı kolaylaştırmak için ray ile tırnaklar ve mesnetler arası montaj sırasında ara parça konulacaktır(Şekil 3.2).
      • Rayın asansör kuyusuna tespit şekli: Raylar asansör kuyusunda ya zemine oturtulacak veya kuyu tavanına asılacaktır. Raylara aynı zamanda hem asma hem de oturtma sistemi uygulanmayacaktır. Rayların asılma ve oturtma şekli binanın statik durumuna göre belirlenecek ve bağlantılar TSE normlarına uygun şekilde yapılarak ilgili hesaplar idareye verilecektir (Şekil 3.1).
      • Ray ebadı ve tespit şekli: Ray ebatları TSE normlarına uygun kesitlerde seçilecektir. Ray kesitlerinin hesabında asılı raylarda çekmeye, zemine oturmuş raylarda flambaja göre hesap yapılacak ve kesit tayin edilecektir. Ray hesabı sonucunda bulunan kesit daha küçük çıksa bile kullanılacak ray kesiti 70x65x9 mm’ den az olmayacaktır.
      • Ray mesnet mesafeleri ve hesabı: Ray mesnetlemelerinin hesabı oturtma veya asma raya göre hangisi seçilmişse TSE normlarına göre yapılacak ve hesap daha fazla çıksa dahi mesnetleme mesafesi 2 m’ den fazla olmayacaktır (Şekil 3.3).
    • Karşı ağırlık raylarının kuyuya tespit şekilleri
      • Rayın raya tespit şekli: Kabin raylarının raya tespit şeklindeki esaslara uyularak yapılacaktır.
      • Rayın mesnede tespit şekli: Kabin raylarının mesnede tespit şeklindeki esaslara uyularak yapılacaktır.
      • Rayın asansör kuyusuna tespit şekli: Kabin raylarının asansör kuyusundaki tespit şekli esaslarına uyularak yapılacaktır.
      • Ray mesnetleme mesafeleri ve hesabı: Ray mesnetlemelerinin hesabı oturtma veya asma raya göre hangisi seçilmişse TSE normlarına göre yapılacak ve hesap daha fazla çıksa dahi mesnetleme mesafesi 2 m’den fazla olmayacaktır. Karşı ağırlık ray kesiti en az 50x50x5 mm, ebatlarında olacaktır. Kabin ray mesnetleme mesafeleri ve hesap şekli esas alınarak uygulanacaktır.

asansör rayları

Şekil 3.4:(a) Flanş ölçüleri, (b) Ray-flanş bağlantı noktası, (c) İki rayın birleşimi

asansör rayları asansör rayları asansör rayları asansör rayları asansör rayları

Ray bağlantısı tırnak ve tutucusu sayesinde yapılacaktır. Asansörün taşıyacağı ağırlığa göre rayın ebatları değiştiği için ray bağlantı elamanlarının da ebatları değişmektedir. Tablo 3.3’te boyutlar görülmektedir.

asansör rayları asansör rayları

TÜM DERS NOTLARI İÇİN TIKLAYIN
YORUMLAR

YORUM YAZ
Yorum yazabilmek için sağ üstten giriş yapmanız gerekir.
  Üye değilseniz,üye olmak için
 TIKLAYIN.
Lütfen sorularınızı yukarıdaki SORUSOR sekmesinden sorunuz
Buradan sorularınıza admin tarafından CEVAP VERİLMEYECEKTİR.
Max. 1000 karakter.
Sinavlara hazirlik